Từ Tiếng hát Hà Nội đến lựa chọn con đường khó nhất
Câu chuyện về ca sĩ trẻ Hà Nội Đặng Ngọc Anh là một minh chứng cho việc một giọng hát Gen Z dám từ chối nhạc nhẹ thịnh hành để theo đuổi album nhạc cổ điển mang định dạng CD vật lý, lấy Hà Nội làm trung tâm cảm hứng, nhằm xây dựng sự nghiệp bền vững trong dòng nhạc thính phòng hàn lâm.
Sinh năm 2004 tại Chương Mỹ, Hà Nội, Đặng Ngọc Anh hiện là sinh viên năm cuối khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Trước khi được biết đến là Đặng Ngọc Anh ca sĩ thính phòng, cô đã giành Cúp Vàng tại Liên hoan Nghệ thuật Châu Á ở Singapore rồi đoạt giải Nhất dòng Thính phòng tại Tiếng hát Hà Nội 2024 – một cú chốt hạ đầy thuyết phục cho vị trí ca sĩ trẻ Hà Nội nổi bật hiện nay. Điều đáng nói là sau những dấu mốc giải thưởng, Ngọc Anh không chọn lối đi an toàn với single nhạc số, mà chủ động bước vào con đường khó nhất: nhạc cổ điển Việt Nam, với tham vọng xây dựng một hành trình dài hơi thay vì vài bản hit ngắn hạn.
Canh bạc vay tiền tỷ cho album nhạc cổ điển Gửi mùa thu ở lại
Trong bối cảnh thị trường nhạc số chi phối gần như toàn bộ thói quen nghe nhạc, việc một ca sĩ trẻ Hà Nội quyết định vay tiền tỷ để làm một album nhạc cổ điển về Hà Nội nghe giống một canh bạc hơn là chiến lược an toàn. Đặng Ngọc Anh thừa nhận cô đã phải vay tiền từ bố mẹ và từ chính người thầy của mình để có thể thực hiện dự án này. Nhưng theo lời cô, sức ép tài chính vẫn chưa khắc nghiệt bằng áp lực phòng thu, nơi từng nốt nhạc, từng phụ âm đều bị soi đến tận cùng.
CD Gửi mùa thu ở lại gồm 8 tác phẩm đã trở thành kinh điển với khán giả yêu Hà Nội: Nhớ về Hà Nội (Hoàng Hiệp), Hà Nội đêm mùa đông (Hoàng Phúc Thắng), Cảm xúc tháng mười (Nguyễn Thành - Tạ Hữu Yên), Khi thành phố lên đèn (Thái Cơ), Hướng về Hà Nội (Hoàng Dương), Bài ca Hà Nội (Vũ Thanh), Hoàn Kiếm (Giáng Sol - Nguyễn Vĩnh Tiến) và Sau những ngày yêu xa (Trần Mạnh Hùng - Hà Quang Minh). Việc một giọng ca 22 tuổi dám tiếp cận kho tàng ấy bằng thính phòng giao hưởng cho thấy cô chấp nhận tự đặt mình vào vùng rủi ro: bất lợi về thị trường, áp lực so sánh với các thế hệ nghệ sĩ đi trước, và nguy cơ thất bại về doanh thu vốn luôn đeo bám nhạc cổ điển Việt Nam.
Người thầy nghiêm khắc và những lần bị "cạch mặt" trong phòng thu
Đằng sau album nhạc cổ điển Gửi mùa thu ở lại là mối quan hệ thầy–trò vừa khắc nghiệt vừa đáng trân trọng giữa Đặng Ngọc Anh và TS, ca sĩ Nguyễn Khánh Ly. Là người chỉ đạo nghệ thuật trực tiếp cho dự án, TS. Khánh Ly không chỉ góp phần định hình tư duy thính phòng của học trò mà còn bỏ công sức lẫn tài chính để dự án thành hình. Theo mô tả từ ê-kíp, đây là một dự án âm nhạc nhiều tỷ đồng, gắn với không ít kỷ niệm “cơm không lành, canh không ngọt” giữa người hướng dẫn và ca sĩ trẻ.
Chính Ngọc Anh kể lại cô từng hai lần bị thầy “cạch mặt” trong lúc thu âm, không phải vì mâu thuẫn cá nhân mà vì áp lực nghệ thuật quá lớn. Với những ca khúc khó như Khi thành phố lên đèn hay Hoàn Kiếm, cô nhiều lần khóc trong phòng thu vì phải giữ chuẩn kỹ thuật thính phòng nhưng vẫn tìm cho mình lối xử lý câu chữ mang hơi thở Gen Z. Đây là mặt trái của việc chọn nhạc cổ điển: “Ca sĩ nhạc nhẹ có nhiều cơ hội, nhưng ca sĩ thính phòng bất lợi hơn rất nhiều” – câu chuyện của Ngọc Anh cho thấy để một giọng hát trẻ gắn bó với nhạc cổ điển Việt Nam, đôi khi cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc mà còn là sự mài giũa khắc nghiệt tới tận cùng.
Kể những câu chuyện Hà Nội bằng giọng Gen Z và hòa âm giao hưởng
Điểm thú vị nhất trong dự án của Đặng Ngọc Anh không phải danh sách bài hát, mà là cách một giọng ca sinh năm 2004 dùng ngôn ngữ thính phòng để kể lại Hà Nội từ góc nhìn người trẻ. Cô tuyên bố mình không hát để thay thế hay vượt qua các đàn anh đàn chị, mà để “kể lại bằng cảm xúc của một người trẻ hôm nay”, nơi sự trẻ trung nằm trong cách cảm, cách phát âm và xử lý câu chữ. Các kỹ thuật thanh nhạc phức tạp được cô ý thức biến thành công cụ phục vụ cảm xúc, như một nỗ lực kéo nhạc cổ điển Việt Nam lại gần hơn với đại chúng.
Dưới sự phối hợp của các nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng, Dương Trường Giang, Huyền Trung, Mạnh Cường và Tuấn Anh, album không dừng ở việc “cover” mà hướng đến một Hà Nội giao hưởng hơn, nhưng vẫn có độ mềm mại của pop qua tư duy hòa âm hiện đại. Nổi bật là Sau những ngày yêu xa – ca khúc giao hưởng thính phòng do Trần Mạnh Hùng viết nhạc trên thơ Hà Quang Minh, đặt hàng riêng cho giọng hát Ngọc Anh – kể chuyện tình yêu thanh lịch của thế hệ Hà Nội mới trên nền giao hưởng tinh tế. Đạo diễn Việt Đăng nhận xét sự kết hợp giữa một ca sĩ Gen Z với âm nhạc cổ điển tự nhiên như cách công nghệ mới kết hợp với tư duy hàn lâm, và đó chính là điểm đáng xem của dự án này.
Một lựa chọn táo bạo cho tương lai nhạc cổ điển Việt Nam
Nhìn từ bên ngoài, quyết định vay tiền tỷ để làm album nhạc cổ điển về Hà Nội có thể bị coi là liều lĩnh, nhưng ở tuổi 22, Đặng Ngọc Anh chọn đi ngược dòng chính là để cứu mình khỏi vòng xoáy thị trường ngắn hạn. Mục tiêu cô đặt ra là trở thành một ca sĩ thính phòng có nền tảng vững vàng nhưng không bị ràng buộc bởi khuôn mẫu, vừa tôn trọng giá trị hàn lâm vừa giữ sự gần gũi với khán giả. "Chamber music doesn't necessarily have to be distant from younger audiences" – tuyên bố ấy cho thấy cô nhìn nhạc cổ điển Việt Nam như một chất liệu có thể sống khỏe trong đời sống Gen Z nếu được làm với trách nhiệm và cảm xúc.
Với Gửi mùa thu ở lại, Đặng Ngọc Anh đã tự biến mình thành một phép thử cho câu hỏi: liệu ca sĩ trẻ Hà Nội có thể xây dựng sự nghiệp dài hơi bằng nhạc thính phòng, trong một thị trường vốn xem đó là phân khúc khó bán. Dù thành công thương mại tới đâu, hành trình của cô vẫn đáng chú ý vì nó đặt trọng tâm vào nghệ thuật thay vì lượt nghe, dám đối thoại với những bản kinh điển theo cách của một thế hệ mới. Nếu có nhiều giọng hát trẻ cùng chọn “con đường khó nhất” như Ngọc Anh, nhạc cổ điển Việt Nam sẽ không chỉ nằm trong giảng đường hay nhà hát, mà có cơ hội tái sinh trong playlist của chính khán giả trẻ – nơi tương lai âm nhạc đang được quyết định mỗi ngày.
