Đưa nhiếp ảnh ra khỏi phòng triển lãm
Lễ hội nhiếp ảnh quốc tế TP.HCM là điểm gặp gỡ giữa nghệ sĩ, người yêu ảnh và công chúng, nơi các tác phẩm được giới thiệu song song với hoạt động giao lưu, sáng tác và trao đổi nghề nghiệp. Sự kiện lần thứ ba khai mạc sáng 20-11 tại Công viên Lê Văn Tám, phường Tân Định, TP.HCM.
Lễ hội diễn ra từ ngày 20 đến 24-11, quy tụ hơn 100 nhiếp ảnh gia trong nước và quốc tế cùng các tổ chức, đơn vị. Việc chọn công viên làm điểm khai mạc có ý nghĩa thiết thực: ảnh được đặt trong không gian công cộng, để người đi ngang cũng có thể dừng lại xem, thay vì chỉ hướng đến nhóm khách chủ động tìm đến phòng trưng bày. Cách tổ chức ấy khiến nhiếp ảnh hiện diện gần hơn trong đời sống thành phố.
Đó cũng là hướng đi đáng chú ý của một lễ hội: không chỉ tụ họp người trong nghề, mà còn mở cửa cho người dân tham gia và trò chuyện với hình ảnh.

Năm triển lãm mở ra nhiều góc nhìn về thành phố
Năm triển lãm là trục nội dung giúp lễ hội kết nối ký ức đô thị với những cách nhìn mới. “Tự hào 50 năm TP.HCM” được giới thiệu tại Đường sách TP.HCM; “TP.HCM bước vào kỷ nguyên mới” tại Đường sách Thủ Đức; còn “Nhiếp ảnh không biên giới” diễn ra tại Hội Nhiếp ảnh TP.HCM.
Tại Công viên Lê Văn Tám, công chúng còn có thể xem ảnh từ Cuộc thi Nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế TP.HCM lần thứ tư và Liên hoan Nhiếp ảnh truyền thống lần thứ 51. Sự phân bố địa điểm giúp hoạt động không bó hẹp trong một khu vực, đồng thời đưa triển lãm nhiếp ảnh đến gần những nhóm khán giả khác nhau.
Điểm mạnh không nằm ở số lượng trưng bày đơn thuần, mà ở sự đa dạng chủ đề và không gian: người xem có thể tiếp cận câu chuyện về thành phố, gặp gỡ ảnh quốc tế và khám phá tác phẩm của các cộng đồng nhiếp ảnh.

Cuộc thi ảnh biến người xem thành người sáng tác
Hai cuộc thi cộng đồng tạo thêm một lối tham gia trực tiếp. Photomarathon mang chủ đề “TP.HCM – Văn hóa sáng tạo, kiến tạo tương lai”, còn “Khoảnh khắc diệu kỳ – Ống kính áo dài Việt Nam” mời người dự ghi lại vẻ đẹp tà áo dài qua ống kính. Ban tổ chức kỳ vọng hai cuộc thi thu hút hơn 1.000 người tham gia.
Ở quy mô quốc tế, cuộc thi ảnh thu hút 411 tác giả từ 38 quốc gia, gửi hơn 4.300 tác phẩm. Những con số này cho thấy sức hút của sân chơi, nhưng giá trị cộng đồng còn nằm ở việc người tham gia tự quan sát thành phố, chọn khoảnh khắc và kể câu chuyện của mình bằng hình ảnh.
Khi công chúng có thể vừa thưởng lãm vừa cầm máy sáng tác, ranh giới giữa khán giả và người làm ảnh trở nên linh hoạt hơn. Đây là cách thiết thực để nuôi dưỡng tình yêu nhiếp ảnh thay vì chỉ khuyến khích ngắm nhìn thụ động.

Workshop và đối thoại tạo kết nối nghề nghiệp
Workshop nhiếp ảnh quốc tế có khoảng 100 nhiếp ảnh gia đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Singapore, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Bỉ, cùng nghệ sĩ từ nhiều tỉnh, thành trong nước. Hoạt động này tạo điều kiện để người làm ảnh trao đổi trực tiếp, chia sẻ cách tiếp cận và mở rộng mối liên hệ vượt khỏi phạm vi địa phương.
Chương trình còn có workshop kỹ thuật, giới thiệu thiết bị và công nghệ, cùng các tọa đàm về trí tuệ nhân tạo, bản quyền ảnh, nhiếp ảnh trong du lịch và công nghiệp văn hóa nhiếp ảnh. Đây là phần cần thiết để cuộc gặp gỡ không dừng ở trưng bày: người tham dự có thể bàn về thực hành nghề nghiệp và những thay đổi đang tác động đến việc sáng tạo, phổ biến hình ảnh.
Lễ hội vì thế vừa là điểm hẹn cho người yêu ảnh, vừa là diễn đàn trao đổi và hợp tác giữa nhiếp ảnh gia Việt Nam với bạn bè quốc tế.
Một điểm hẹn có thể đưa ảnh vào đời sống
Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP.HCM Đoàn Hoài Trung cho biết lễ hội thể hiện mong muốn đưa nhiếp ảnh thành nguồn lực sáng tạo, hiện diện nhiều hơn trong không gian công cộng, trường học, bảo tàng và hoạt động du lịch, qua đó góp phần phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố.
Mục tiêu ấy phù hợp với cấu trúc chương trình: triển lãm đưa tác phẩm đến gần người xem, cuộc thi ảnh khuyến khích công chúng tự sáng tác, còn workshop và tọa đàm tạo không gian học hỏi, đối thoại. Khi các hoạt động này kết hợp, nhiếp ảnh không còn là trải nghiệm chỉ dành cho giới chuyên môn.
Điểm đáng nhớ của lễ hội không chỉ là năm ngày hoạt động hay số lượng tác phẩm, mà là nỗ lực biến nhiếp ảnh thành một phần của sinh hoạt đô thị. Nếu duy trì được sự cởi mở ấy, sự kiện có thể tiếp tục kết nối nghệ sĩ, công chúng và thành phố bằng ngôn ngữ hình ảnh.






