Ngập lụt lan rộng, nhiều khu dân cư bị chia cắt
Mưa lũ Gia Lai là tình trạng mưa lớn kéo dài gây ngập nhà cửa, cô lập khu dân cư và làm gián đoạn đi lại, sinh hoạt, đặc biệt tại các vùng thấp trũng phía đông tỉnh. Tính đến ngày 12-11, 1.857 nhà dân bị ngập hoặc cô lập, thêm 5 nhà bị tốc mái; mức độ thiệt hại tập trung rõ nhất ở phường Quy Nhơn Bắc với 1.605 hộ bị ngập.
Con số toàn tỉnh không nên làm mờ khác biệt giữa các địa bàn: Quy Nhơn Đông ghi nhận 19 hộ ngập khoảng nửa mét, trong khi 140 hộ ở xã Xuân An và 67 hộ tại xã Canh Liên bị cô lập. Ngập lụt Gia Lai vì thế không chỉ là nước tràn vào nhà; khi đường kết nối bị chia cắt, việc tiếp cận lương thực, thuốc men và hỗ trợ khẩn cấp cũng trở nên khó khăn hơn. Đây là lý do ứng phó phải tính đến từng cụm dân cư, thay vì chỉ nhìn tổng số nhà bị ảnh hưởng.

Sơ tán là biện pháp cấp thiết, không phải lựa chọn sau cùng
Chính quyền đã sơ tán 102 hộ với 319 người khỏi các vùng nguy hiểm ở phía đông Gia Lai. Trước đó, chiều 11-11, xã Canh Vinh đưa 11 hộ có nguy cơ bị cô lập đến nơi an toàn khi nước dâng. Những trường hợp này cho thấy sơ tán dân Gia Lai cần được quyết định sớm, trước khi nước lên khiến đường thoát bị khóa.
Việc sơ tán chỉ bảo vệ được người dân nếu nơi tiếp nhận có chỗ ở, thức ăn, nước uống và thuốc men. Rủi ro cũng chưa chấm dứt ngay khi mưa tạm ngớt: nước từ thượng nguồn đổ về có thể khiến mực nước dâng nhanh. Ngày 12-11, lãnh đạo tỉnh họp với các sở, ngành và địa phương để chỉ đạo ứng phó; yêu cầu đặt ra là bám sát địa bàn, xác định hộ dân trong vùng nguy hiểm và duy trì sẵn sàng hỗ trợ.

Trường học đóng cửa, đường sá hư hỏng làm sinh hoạt đình trệ
Gần 17.000 học sinh ở các khu vực ngập lụt được cho nghỉ học đến ngày 12-11 vì điều kiện đi lại và tổ chức dạy học không bảo đảm an toàn. Đây là một trong những dấu hiệu rõ nhất cho thấy mưa lũ đã vượt khỏi phạm vi thiệt hại nhà cửa: phụ huynh phải xoay xở việc trông con, còn hoạt động học tập bị ngắt quãng.
Mưa lũ cũng gây ngập cục bộ và sạt lở giao thông, làm hư hỏng Quốc lộ 1D, cầu Suối Bà Lương, đèo Nha Sam, tuyến ĐH01, cầu tạm thuộc công trình cầu An Lão và tuyến Đăk Hway - Kông Chro. Tại Canh Vinh, mưa kéo dài từ ngày 9-11 làm ngập đường, ngầm tràn, cầu tràn và gây sạt lở đất đá; một số tuyến phải rào chắn, tạm cấm người và phương tiện qua lại. Những điểm nghẽn này khiến việc đi làm, đến trường và tiếp cận dịch vụ thiết yếu đều thêm rủi ro.

Nguy cơ còn kéo dài, cần giữ cảnh giác sau khi mưa giảm
Dự báo từ chiều tối 12-11 đến sáng 13-11, phía đông Gia Lai tiếp tục có mưa lớn, phổ biến 50-100 mm, có nơi trên 150 mm. Mưa lớn kéo dài tại Vân Canh và vùng thượng nguồn sông Hà Thanh có thể làm ngập, chia cắt và sạt lở tiếp diễn. Vì vậy, nước rút ở một vài nơi không đồng nghĩa nguy hiểm đã qua.
Tỉnh yêu cầu các địa phương duy trì trạng thái sẵn sàng, theo dõi sát thời tiết, xử lý tình huống phát sinh và chủ động khắc phục hậu quả để sớm ổn định đời sống, sản xuất. Ưu tiên trước mắt phải là bảo vệ tính mạng, giữ thông tin liên lạc với khu dân cư bị cô lập và kiểm tra các điểm đường, cầu, đê có nguy cơ mất an toàn. Mưa lũ Gia Lai cho thấy ứng phó hiệu quả không thể chỉ chờ nước dâng mới hành động: sơ tán sớm và cảnh báo giao thông kịp thời mới giảm được rủi ro cho người dân.







