Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Trường chuyên chuyển từ luyện thi học sinh giỏi sang phát triển tài năng ra sao?

Trường chuyên chuyển từ luyện thi học sinh giỏi sang phát triển tài năng ra sao?
Sở thích|Giáo dục tuổi đi học

Từ săn thành tích đến ươm tạo năng lực

Đổi mới trường chuyên là chuyển mục tiêu từ bồi dưỡng học sinh giỏi theo môn và đo kết quả bằng giải thưởng sang phát hiện, nuôi dưỡng tài năng trên nền tảng giáo dục toàn diện, tư duy độc lập và năng lực giải quyết vấn đề. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo quy chế tổ chức, hoạt động trường THPT chuyên; định hướng này phù hợp với yêu cầu mới về nhân lực chất lượng cao và chủ trương ươm tạo nhân tài quốc gia. Thành tích học sinh giỏi vẫn có giá trị, nhưng không thể là thước đo duy nhất cho sứ mệnh của trường. Năng lực nghiên cứu, sáng tạo, thực hành và khả năng kết nối kiến thức liên ngành cũng cần được nhìn nhận. Thống kê lựa chọn ngành đại học năm 2023 ghi nhận 25.111 học sinh chuyên, trong đó 7.510 em chọn các lĩnh vực STEM, tương đương 29,91%. Con số này gợi câu hỏi đáng suy nghĩ: đào tạo chuyên sâu có đang mở ra đủ con đường để học sinh phát huy tài năng?

Trường chuyên chuyển từ luyện thi học sinh giỏi sang phát triển tài năng ra sao?

Tuyển sinh theo khối để tránh đóng khung quá sớm

Thay đổi dễ nhận thấy nhất trong tuyển sinh trường chuyên là đề xuất chuyển từ xét tuyển riêng từng môn sang ba khối: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ, dự kiến bắt đầu từ năm học 2027-2028. Lý do thuyết phục: chọn một môn chuyên từ đầu có thể khiến học sinh tập trung hẹp, ít cơ hội xây nền tảng liên môn và khám phá sở trường khác. Theo dự thảo, học sinh được tư vấn, trải nghiệm rồi mới chọn môn học chuyên sâu; cuối học kỳ I lớp 10, ngoài môn chuyên bắt buộc theo khối, mỗi em đăng ký thêm hai môn trong khối, có thể phù hợp với tổ hợp dự định xét tuyển đại học. Một giáo viên trường chuyên đánh giá cách học theo khối có thể giúp học sinh khoa học tự nhiên thấy mối liên hệ giữa Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học và Tin học, thay vì xem chúng như các môn tách rời. Tuy vậy, gộp môn chưa tự động tạo ra tư duy liên ngành; thiết kế dạy học mới là yếu tố quyết định.

Trường chuyên chuyển từ luyện thi học sinh giỏi sang phát triển tài năng ra sao?

Ba tầng chương trình phải đi cùng phát triển toàn diện

Dự thảo tổ chức đào tạo theo ba tầng liên thông: học chương trình phổ thông toàn diện, học nâng cao theo khối chuyên để mở rộng nền tảng và năng lực liên môn, rồi học chuyên sâu theo môn để phát triển năng khiếu. Đây là hướng đi hợp lý nếu trường không biến phần học nền tảng thành thủ tục và phần chuyên sâu thành cuộc chạy đua luyện đề. Mục tiêu phải là để học sinh vừa có kiến thức phổ thông vững, vừa được thử sức với nghiên cứu, sáng tạo và định hướng nghề nghiệp phù hợp. Bài thi dự kiến cũng khác nhau theo khối: Khoa học tự nhiên gồm Toán nâng cao, Ngữ văn và đọc hiểu khoa học tự nhiên; Khoa học xã hội gồm Ngữ văn nâng cao, Toán và đọc hiểu khoa học xã hội; khối Ngoại ngữ gồm Toán, Ngữ văn và bài thi ngoại ngữ đăng ký. Những bài thi này chỉ có ý nghĩa nếu đo được năng lực thật, không tạo thêm một khuôn luyện thi mới.

Trường chuyên chuyển từ luyện thi học sinh giỏi sang phát triển tài năng ra sao?

Điều kiện để thay đổi không dừng trên giấy

Giáo viên ủng hộ việc định vị trường chuyên thành nơi ươm tạo tài năng, nhưng nhấn mạnh cần làm rõ cách tổ chức và triển khai. Đề thi theo khối đòi hỏi ma trận năng lực phù hợp, thử nghiệm đề, phân tích kết quả và cơ chế hạn chế luyện thi theo khuôn mẫu. Chuyên gia cũng cho rằng trường cần hợp tác với đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để học sinh tham gia dự án, được hướng dẫn và có điều kiện thực hành tốt hơn. Lộ trình dự thảo cho phép trường đủ điều kiện áp dụng từ năm học 2027-2028; trường chưa đủ điều kiện tiếp tục theo quy chế hiện hành và chuyển sang mô hình mới từ năm học 2028-2029. Học sinh đang học tiếp tục theo lớp chuyên và chương trình đã tuyển đến hết cấp học. Bộ dự kiến tiếp tục lấy ý kiến địa phương, trường học, chuyên gia, giáo viên, phụ huynh và học sinh để đánh giá tác động. Mô hình mới chỉ khả thi khi có giáo viên, chương trình và nguồn lực tương ứng, chứ không thể trông chờ vào đổi tên các lớp.

Kết luận: chuyển sang tuyển sinh theo khối chuyên là một khởi đầu đáng cân nhắc, không phải đích đến. Thước đo của đổi mới phải là liệu học sinh có thêm cơ hội nhận ra thế mạnh, phát triển năng lực đa dạng và trưởng thành theo con đường phù hợp hay không. Nếu đánh giá vẫn chủ yếu dựa vào huy chương và thành tích thi cử, sứ mệnh phát triển tài năng sẽ chỉ đổi cách gọi mà chưa đổi thực chất.

Trường chuyên chuyển từ luyện thi học sinh giỏi sang phát triển tài năng ra sao?

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!