Chiến dịch 90 ngày: từ khẩu hiệu đến hành động cụ thể
Chiến dịch 90 ngày khám sức khỏe miễn phí và sàng lọc bệnh tật cho toàn dân là một chương trình tầm soát sức khỏe quy mô lớn, triển khai trong cộng đồng với mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được kiểm tra sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh và được cập nhật dữ liệu vào hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý lâu dài. Từ ngày 20/9 đến 20/12, Hà Tĩnh triển khai cao điểm khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho toàn bộ người dân cư trú trên địa bàn, đặt mục tiêu 100% người dân được khám ít nhất một lần trong năm và dữ liệu được đồng bộ lên Sổ sức khỏe điện tử qua ứng dụng VNeID. Đây không phải một đợt vận động hình thức, mà là bước chuyển từ tư duy “ai ốm thì đi khám” sang “hệ thống y tế chủ động tìm đến người dân”. Sở Y tế tỉnh đã thành lập 9 tổ công tác đặc biệt để đảm bảo tiến độ và chất lượng chuyên môn. Chiến dịch mang màu sắc chính sách: khi chính quyền dám cam kết bao phủ toàn dân, nghĩa là không chấp nhận để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe.
Mô hình linh hoạt: xe khám lưu động và y tế đến tận nhà
Điểm đáng giá nhất của chiến dịch không nằm ở khẩu hiệu, mà ở cách tổ chức linh hoạt dịch vụ y tế cộng đồng. Bên cạnh các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cố định, ngành y tế triển khai xe khám lưu động đến cơ quan, đơn vị, trường học và từng khu dân cư. Ở cấp xã như Bảo Thạnh, mô hình còn đi xa hơn: cán bộ y tế đến tận nhà thăm khám cho người cao tuổi, người đi lại khó khăn. Hình ảnh thành viên tổ khám sàng lọc gõ cửa từng nhà, đo huyết áp, đường huyết ngay tại giường bệnh cho thấy sự đổi vai: y tế không ngồi đợi bệnh nhân, mà chủ động tìm người cần được bảo vệ. Đây cũng là cách tiếp cận đầy tính nhân văn đối với nhóm dễ bị bỏ lỡ trong hệ thống thường quy – những người già yếu, hạn chế di chuyển, hoặc có tâm lý ngại đến bệnh viện. Khi dịch vụ y tế cộng đồng bước qua cổng từng hộ gia đình, khái niệm “khám sức khỏe miễn phí” mới thực sự trở nên có ý nghĩa trong đời sống.
Phát hiện sớm bệnh và phòng ngừa biến chứng: giá trị cốt lõi
Không thể nói đến khám sức khỏe miễn phí nếu chỉ dừng ở vài chỉ số đo cho có. Chiến dịch 90 ngày tập trung vào sàng lọc bệnh tật, nhất là các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh cơ xương khớp. Đây là các bệnh âm thầm, ít triệu chứng sớm nhưng để lại biến chứng nặng nề nếu không quản lý định kỳ. Qua kết quả sàng lọc, trạm y tế xã Bảo Thạnh nhận diện người mắc hoặc có nguy cơ mắc bệnh để đưa vào diện quản lý, nhắc khám định kỳ và tư vấn chuyển tuyến phù hợp khi có dấu hiệu nghi ngờ. Nói cách khác, chiến dịch đang dịch chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng ngừa bệnh. Khám định kỳ trở thành "hàng rào" đầu tiên, giúp phát hiện sớm bệnh và ngăn chặn biến chứng trước khi hệ thống phải chi trả nhiều hơn cho điều trị chuyên sâu. Nếu duy trì được nhịp này sau cao điểm 90 ngày, đây sẽ là nền tảng vững chắc cho chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Hồ sơ sức khỏe điện tử: dữ liệu không chỉ để thống kê
Chiến dịch không chỉ khám cho đủ số lượng, mà còn gắn chặt với chuyển đổi số y tế. Kết quả khám của người dân – kể cả do đoàn khám tuyến trên thực hiện – đều được trạm y tế cập nhật vào hệ thống và đồng bộ trực tiếp lên Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Ở Bảo Thạnh, người dân cảm nhận rõ lợi ích: bà Mai Thị Tám chia sẻ rằng được khám miễn phí tại nhà, biết rõ hơn các chỉ số sức khỏe và "kết quả được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, sau này đi khám ở đâu bác sĩ cũng xem lại được, rất thuận tiện". Đến ngày 21/9, toàn tỉnh đã sàng lọc, thu thập thông tin sức khỏe và cập nhật hồ sơ cho 2,12 triệu người, đạt 62,75% trên tổng khoảng 3,37 triệu dân. Con số này cho thấy dữ liệu đang dần bao phủ toàn dân. Tuy nhiên, dữ liệu chỉ có ý nghĩa nếu được dùng chủ động: để nhắc lịch khám, theo dõi xu hướng sức khỏe cá nhân, và hỗ trợ bác sĩ trong mỗi lần thăm khám, thay vì chỉ phục vụ báo cáo.
Không để ai bị bỏ lỡ: thách thức tiếp theo sau cao điểm 90 ngày
Chiến dịch đã thiết kế rõ nhóm ưu tiên: những người chưa được khám sức khỏe hoặc chưa tiếp cận dịch vụ y tế trong 12 tháng qua, trẻ em và học sinh năm học 2026–2027, cùng người lao động tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh. Tính đến hiện tại, tỷ lệ 62,75% dân số có hồ sơ sức khỏe điện tử cho thấy nỗ lực đáng kể nhưng cũng phơi bày khoảng trống còn lại. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu phấn đấu 100% người dân có hồ sơ trong năm với phương châm "khám đến đâu, cập nhật dữ liệu đến đó". Bài toán đặt ra là làm thế nào để mô hình linh hoạt – y tế đến tận nhà, xe khám lưu động, tổ công tác đặc biệt – không chỉ là phong trào trong 90 ngày mà trở thành chuẩn mực của dịch vụ y tế cộng đồng. Kết luận của chiến dịch trước ngày 25/12 sẽ cần đi kèm cam kết duy trì quản lý sức khỏe toàn dân, nếu không, chúng ta sẽ lại quay về quỹ đạo cũ: chỉ nhớ đến y tế khi bệnh đã muộn.
