Sổ sức khoẻ điện tử trên VNeID là gì và vì sao quan trọng?
Sổ sức khoẻ điện tử trên VNeID là hồ sơ y tế số hoá gắn với định danh công dân, lưu trữ lịch sử khám chữa bệnh, tiêm chủng, xét nghiệm và các thông tin sức khoẻ cốt lõi, giúp người dân quản lý sức khoẻ số tập trung, lâu dài và dễ chia sẻ với cơ sở y tế khi cần. Kết quả triển khai bước đầu đã tạo lập 32,1 triệu Sổ sức khỏe cho người dân, trong đó 14,6 triệu công dân đã tích hợp Sổ sức khỏe điện tử qua VNeID. Con số này cho thấy người dân không còn xa lạ với VNeID ứng dụng, mà đang coi đây là “cửa ngõ” để tiếp cận dịch vụ công cộng số. Nếu được triển khai nhất quán, sổ sức khoẻ điện tử sẽ thay thế những cuốn sổ giấy nhàu nát, rời rạc, và biến chiếc điện thoại thành “bác sĩ hành chính” của mỗi người.
VNeID trở thành trung tâm quản lý sức khoẻ và an sinh
Điểm đáng chú ý không phải chỉ là số lượng sổ sức khoẻ điện tử, mà là cách VNeID đang được đẩy lên thành nền tảng trung tâm cho dịch vụ công cộng số về sức khoẻ và phúc lợi xã hội. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” để kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nói cách khác, sức khoẻ, an sinh, tư pháp đang dần được gộp vào cùng một hệ sinh thái số. Hà Nội là ví dụ rõ nhất: lãnh đạo thành phố đã yêu cầu toàn bộ sở, ban, ngành và chính quyền cơ sở đẩy mạnh tích hợp tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID.
Một câu nói đáng ghi nhớ là: “Hà Nội đặt mục tiêu đến hết năm 2026, 100% người thuộc diện hưởng an sinh xã hội trên địa bàn hoàn thành tích hợp tài khoản hưởng ASXH trên ứng dụng VNeID”. Khi trợ cấp, lý lịch tư pháp, sổ sức khoẻ cùng đi qua một cổng số, VNeID không còn là app xem thông tin, mà trở thành “hạ tầng đời sống số” của mỗi công dân.
Lợi ích thực tế: ít giấy tờ hơn, tiếp cận y tế nhanh hơn
Điểm mạnh nhất của sổ sức khoẻ điện tử và tích hợp tài khoản VNeID không nằm trên những khẩu hiệu về chuyển đổi số, mà ở việc cắt giảm mệt mỏi hành chính cho người dân. Theo kết luận triển khai, các tiện ích trên VNeID giúp cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí và thời gian tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; tạo thuận lợi cho các hoạt động kinh tế, xã hội. Khi sổ sức khoẻ điện tử được chấp nhận thay thế sổ khám chữa bệnh giấy, người bệnh không còn phải ôm theo cả xấp hồ sơ cũ mỗi lần đi khám. Các kết quả xét nghiệm có thể được tái sử dụng trên sổ sức khoẻ điện tử để bệnh viện khác tiếp nhận, nếu liên thông được triển khai nghiêm túc.
Lợi ích cũng rất rõ với nhóm yếu thế. Việc Hà Nội ưu tiên tích hợp tài khoản VNeID cho người hưởng an sinh xã hội hằng tháng nhằm phục vụ chi trả trợ cấp không dùng tiền mặt cho thấy chuyển đổi số không chỉ phục vụ người am hiểu công nghệ. Nếu tổ công nghệ số cộng đồng làm tốt việc hướng dẫn, người cao tuổi, người khuyết tật sẽ bớt cảnh xếp hàng chờ nhận trợ cấp, bớt lệ thuộc vào giấy tờ mà họ thường khó bảo quản.
Từ thí điểm đến phổ cập: vì sao thời điểm này mang tính quyết định?
Không phải ngẫu nhiên mà sổ sức khoẻ điện tử và các tiện ích trên VNeID ứng dụng được đẩy mạnh đúng giai đoạn này. Việc thí điểm cấp Phiếu lý lịch tư pháp qua VNeID tại một số địa phương đã tiếp nhận hơn 50 nghìn hồ sơ trong hơn bốn tháng, chiếm hơn 70% tổng số hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Thực tế đó là bài kiểm tra “áp lực thật” cho hạ tầng số, chứng minh người dân sẵn sàng chuyển sang kênh trực tuyến nếu dịch vụ thuận tiện. Chính phủ cũng xác định rõ định hướng: phù hợp chủ trương về chuyển đổi số quốc gia, lấy người dân làm trung tâm, phù hợp lợi ích của người dân, doanh nghiệp và điều kiện thực tiễn.
Mục tiêu đến năm 2025 là 100% cơ sở y tế, cả công lập và tư nhân, tham gia, với 40 triệu lượt người dân sử dụng sổ sức khoẻ điện tử. Kèm theo đó là mục tiêu 100% người dân có nhu cầu có thể đăng ký Phiếu lý lịch tư pháp qua VNeID. Nếu mốc này không đạt, niềm tin vào dịch vụ công trực tuyến sẽ bị ảnh hưởng. Ngược lại, nếu hoàn thành, VNeID sẽ bước từ giai đoạn thử nghiệm sang hạ tầng bắt buộc, giống như điện, nước hay mạng di động trong đời sống hiện nay.
Thách thức và điều kiện để VNeID thực sự “chăm sức khoẻ số” cho dân
Dù triển vọng rõ ràng, hệ thống hiện tại vẫn đối mặt với không ít điểm nghẽn. Dữ liệu được thừa nhận là “chưa thực sự đúng, đủ, sạch, sống”; tính liên thông, chia sẻ, đồng bộ hiệu quả chưa cao, ứng dụng VNeID có lúc vận hành chưa ổn định. Điều này nghĩa là người dân có thể gặp lỗi, gián đoạn ngay khi phụ thuộc ngày càng nhiều vào dịch vụ công trực tuyến. Ở vùng sâu, vùng xa, việc phổ cập VNeID vẫn nhiều khó khăn; nếu không xử lý, nguy cơ hình thành “khoảng cách số về sức khoẻ” giữa các nhóm dân cư là rất thực.
Mặt tích cực là những nhược điểm này đã được nêu thẳng, kèm theo yêu cầu “5 đẩy mạnh” và “5 bảo đảm” cho hạ tầng số, nhân lực, an ninh mạng và khả năng tiếp cận của 100% người dân có nhu cầu. Hà Nội đã cho thấy cách tiếp cận chủ động khi giao rõ trách nhiệm cho chính quyền cơ sở, công an, ngân hàng trong việc mở và tích hợp tài khoản VNeID cho người hưởng an sinh xã hội. Kết luận hợp lý là: sổ sức khoẻ điện tử và VNeID chỉ thực sự là bước đột phá nếu nhà nước kiên trì đầu tư hạ tầng, còn người dân sẵn sàng coi dữ liệu sức khoẻ số là “tài sản chung” cần được bảo vệ, cập nhật và sử dụng một cách có trách nhiệm.
