Di sản Vienna cất tiếng giữa lòng Hà Nội
The Horizon of Vienna là chương trình hòa nhạc đưa di sản nhạc cổ điển Vienna đối thoại với sáng tác đương đại, để khán giả cảm nhận truyền thống như một dòng chảy vẫn tiếp tục đổi mới. Tối 7/11/2026, tại Nhà hát Hồ Gươm, Dàn nhạc Thính phòng Vienna (Wiener KammerOrchester) trở lại Hà Nội trong đêm diễn quy tụ khoảng 600 khán giả. Đây là lần thứ ba dàn nhạc biểu diễn tại Việt Nam; chương trình kéo dài hai đêm, ngày 7 và 8/11. Sức hút không chỉ nằm ở danh tiếng của một tập thể được thành lập năm 1946, mà còn ở cách chương trình tránh biến âm nhạc cổ điển thành một cuộc trưng bày di sản. Thay vào đó, những giai điệu quen thuộc được đặt cạnh tiếng nói của nghệ sĩ hôm nay, khiến Vienna hiện lên vừa giàu lịch sử vừa đang chuyển động.
Alma Deutscher làm mới trải nghiệm cổ điển
Sự góp mặt của Alma Deutscher tạo nên điểm nhấn vượt khỏi vai trò khách mời danh tiếng. Nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano và violin người Anh vừa dẫn dắt dàn nhạc, vừa góp tiếng nói sáng tác vào chương trình. Tâm điểm là lần công diễn đầu tiên trên thế giới của “Impromptu for Orchestra in B major”, tác phẩm do chính cô viết. Đặt sáng tác mới giữa những kiệt tác của Beethoven, Mozart, Schubert và Johann Strauss II là lựa chọn có chủ ý: truyền thống không bị hạ thấp, còn sáng tạo đương đại không bị xem như phần phụ. Alma cũng trình diễn “Ludwig Waltz No.1” với vai trò piano và chỉ huy, tạo thêm một lớp kết nối giữa nghệ sĩ biểu diễn và người sáng tác.
Cách sắp đặt ấy khiến buổi hòa nhạc có sức gợi hơn một tuyển tập những bản nhạc nổi tiếng. Khán giả được mời lắng nghe sự tiếp nối: một ngôn ngữ âm nhạc có thể giữ nét thanh lịch Vienna mà vẫn mở cửa cho ý tưởng mới. Đây cũng là hướng tiếp cận thuyết phục với người trẻ vốn có thể nghĩ nhạc thính phòng xa cách hoặc khó nghe.
Từ giao hưởng, opera đến những sắc thái Vienna
Đêm 7/11 kết hợp các tác phẩm giao hưởng của Beethoven và Schubert, trong đó có Giao hưởng số 8 của Beethoven và Giao hưởng số 4 “Bi tráng” của Schubert, rồi mở rộng sang opera với tác phẩm của Bizet, Johann Strauss II, Tchaikovsky, Wagner và Rossini. Hai nghệ sĩ opera Adrian Eröd, giọng baritone, và Nadezhda Karyazina, giọng mezzo-soprano, góp phần tạo nên sự tương phản giữa quy mô giao hưởng và sức biểu cảm của giọng hát. Sang đêm 8/11, Giao hưởng số 41 “Jupiter” và khúc mở màn “Don Giovanni” của Mozart gặp gỡ “Kaiser-Walzer” của Johann Strauss II; các sáng tác “Siren Sounds Waltz” và “Grinzinger Polka” của Alma Deutscher đan xen với di sản ấy. Sự chuyển đổi giữa giao hưởng, opera, valse và polka giúp chương trình tránh đơn điệu, đồng thời bộc lộ nhiều sắc thái của nhạc cổ điển Vienna.
Một cuộc đối thoại đáng được tiếp nối
Giá trị nổi bật của The Horizon of Vienna không phải là tái hiện Vienna như một hình ảnh hoài cổ, mà là cho thấy di sản vẫn có thể trò chuyện với hiện tại. Những bản nhạc kinh điển đem lại điểm tựa quen thuộc; sáng tác mới của Alma Deutscher mở ra khoảng bất ngờ cần thiết. Theo nhạc sĩ Quốc Trung, việc đưa cả tác phẩm mới lẫn kiệt tác thế giới đến Hà Nội góp phần làm phong phú đời sống nghệ thuật và khơi gợi nhu cầu thưởng thức nhạc cổ điển. Một khán giả tại Hà Nội cũng chia sẻ sự xúc động khi nghe Beethoven và Johann Strauss trong không gian mang dấu ấn Vienna. Những phản hồi ấy cho thấy nghệ thuật hàn lâm không nhất thiết phải đứng xa công chúng: một chương trình được xây dựng có chủ đích có thể vừa tôn trọng truyền thống, vừa tạo lối vào cho người nghe mới.
Đêm diễn vì thế để lại một thông điệp rõ ràng: giữ gìn di sản không đồng nghĩa với lặp lại quá khứ. Khi dàn nhạc Thính phòng Vienna đặt những sáng tác đương đại bên cạnh kiệt tác cổ điển, Hà Nội không chỉ được nghe một phần lịch sử âm nhạc châu Âu mà còn chứng kiến lịch sử ấy tiếp tục được viết nên.
