Từ ghi hình sang phát hiện chủ động
Camera AI an ninh là hệ thống camera kết hợp phân tích hình ảnh và dữ liệu tập trung, giúp lực lượng chức năng nhận biết dấu hiệu bất thường, lần theo phương tiện và hỗ trợ xác minh vụ việc. Giá trị của mô hình này ở xã Gào không nằm riêng ở số mắt camera, mà ở khả năng giúp công an chuyển từ chờ tin báo sang chủ động nắm địa bàn. Xã rộng khoảng 182,47 km², có 16.440 người ở 14 thôn, làng; dân cư phân tán, nhiều nơi xa trung tâm và thiếu ánh sáng vào ban đêm. Trong khi đó, camera trước đây phần lớn do hộ dân, cơ sở kinh doanh tự lắp, số lượng ít và thiết bị không đồng nhất. Khi xảy ra vụ việc, việc rà soát nhiều nguồn riêng lẻ có thể khiến hình ảnh thiếu liền mạch, làm chậm xác minh. Một hệ thống kết nối tập trung vì thế đáp ứng đúng điểm yếu về tầm bao quát và phối hợp.
Năm 2026, xã Gào đặt mục tiêu lắp ít nhất 50 camera ứng dụng AI tại 14 thôn, làng và các khu vực trọng điểm, với mức dự kiến khoảng 10 triệu đồng mỗi mắt. Hình ảnh được truyền về máy chủ tại trụ sở Công an xã để phục vụ theo dõi và xử lý thông tin tập trung.
Hiệu quả bước đầu nằm ở phòng ngừa lẫn xác minh
Camera giám sát xã phát huy tác dụng không chỉ khi xảy ra án nghiêm trọng. Qua khai thác hình ảnh, Công an xã Gào đã nhắc nhở, tuyên truyền 5 trường hợp không đội mũ bảo hiểm, 2 trường hợp thanh niên rú ga, nẹt pô và 1 trường hợp đổ rác sai quy định. Những can thiệp nhỏ này cho thấy dữ liệu hình ảnh có thể biến hành vi vi phạm thành cơ hội nhắc nhở kịp thời, thay vì chỉ phục vụ xử lý sau sự việc. Camera cũng được dùng để xác minh một số vụ việc theo trình báo của người dân, cung cấp thông tin về thời gian, địa điểm, hướng di chuyển và đặc điểm nhận dạng. Tuy vậy, hình ảnh chỉ là đầu mối hỗ trợ; việc xác minh và xử lý vẫn cần nghiệp vụ của cán bộ, cùng quy trình tiếp nhận và sử dụng dữ liệu phù hợp.
Cách bố trí cũng quyết định camera có ích đến đâu. Xã ưu tiên cổng chào, ngã ba, ngã tư, đường liên thôn, khu vực giáp ranh, nơi đông người và các điểm có nguy cơ mất an ninh trật tự. Việc tận dụng đường truyền, điện và vị trí lắp đặt sẵn có, nếu được chủ sở hữu đồng thuận, giúp mô hình dựa vào hạ tầng thực tế thay vì chỉ chạy theo số lượng thiết bị.
Đồng Nai cho thấy giá trị của mạng lưới liên thông
Kinh nghiệm tại Đồng Nai làm rõ lợi ích của việc kết nối camera giữa địa bàn và trung tâm điều hành. Ngày 1/11, sau khi nhận tin báo về vụ mất xe máy ở xã Phú Lâm, công an xã khai thác hình ảnh và chuyển dữ liệu để phối hợp truy tìm. Hệ thống liên thông giúp xác định hướng nghi phạm di chuyển trên Quốc lộ 20 về phía ngã ba Dầu Giây; công an xã phối hợp cảnh sát giao thông lập chốt và bắt giữ nghi phạm cùng chiếc xe. Trong một vụ cướp giật khác tại khu công nghiệp Amata, dữ liệu camera AI hỗ trợ nhận diện biển số, dựng lộ trình và xác minh người bị nghi ngờ, góp phần giúp lực lượng chức năng nhanh chóng bắt giữ nghi phạm. Hai vụ việc cho thấy công nghệ có thể rút ngắn khâu dò tìm, nhưng hiệu quả đến từ sự phối hợp và nghiệp vụ chứ không phải thuật toán đứng riêng.
Tại hội nghị ngày 29/10 ở xã Tà Lài, Công an thành phố Đồng Nai cùng các đơn vị liên quan bàn việc rà soát, mở rộng mô hình camera an ninh. Địa phương đang duy trì và mở rộng 49 loại mô hình tại 220 địa điểm; định hướng tiếp theo là củng cố mạng lưới camera và từng bước ứng dụng AI. Đây là bối cảnh đáng tham khảo cho Gào: kết nối và vận hành liên tục có thể quan trọng hơn việc lắp nhiều thiết bị nhưng thiếu phối hợp.
Mở rộng phải đi cùng trách nhiệm và chất lượng dữ liệu
Gào dự kiến đến hết quý II/2027 tiếp tục triển khai thêm ít nhất 50 camera, hướng tới khoảng 150 mắt camera trong năm 2027. Mục tiêu này chỉ có ý nghĩa nếu hệ thống hoạt động ổn định, hình ảnh đủ rõ, dữ liệu được lưu trữ và cán bộ có thể khai thác đúng lúc. Đây là những yêu cầu thiết thực trên địa bàn rộng, nơi khoảng cách giữa các khu dân cư có thể khiến việc tuần tra trực tiếp tốn nhiều nguồn lực.
Mô hình ở Gào cũng phân công Công an xã làm cơ quan thường trực, còn chính quyền, các ban ngành và lực lượng ở 14 thôn, làng cùng phối hợp. Cách tổ chức này đúng hướng, nhưng cần đi kèm quy định rõ về quyền truy cập, bảo quản dữ liệu và xử lý thông tin để tăng giám sát mà không xem nhẹ quyền riêng tư. Camera AI không thay thế con người; nó giúp công an xã nhìn thấy dấu hiệu sớm hơn và nối các manh mối nhanh hơn. Nếu đầu tư có trọng điểm, vận hành có trách nhiệm và duy trì kết nối, đây có thể là công cụ thiết thực để phát hiện vi phạm và giữ an ninh trật tự tại cơ sở.
