Phú Quốc được “nâng hạng”: từ đảo nghỉ dưỡng lên cực tăng trưởng quốc tế
Phú Quốc cực tăng trưởng là cách gọi về việc đảo Ngọc được định vị lại trong chiến lược du lịch quốc gia, không chỉ là điểm nghỉ dưỡng biển đảo mà trở thành trung tâm du lịch, đầu tư và sự kiện có sức cạnh tranh quốc tế, với vai trò kéo dòng khách, dòng vốn và các hoạt động kinh tế chất lượng cao. Trong Nghị quyết 26 Phú Quốc được đặt ngang hàng với Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và được yêu cầu từng bước hình thành một cực tăng trưởng mới của du lịch Việt Nam. Điều đáng nói là Phú Quốc là địa phương duy nhất ngoài ba đô thị lớn được chỉ định rõ là “cực tăng trưởng mới”, thay vì chỉ là trung tâm du lịch. Đây không phải sự thăng hạng mang tính danh nghĩa, mà là tín hiệu cho thấy chiến lược du lịch Phú Quốc đã bước sang một giai đoạn khác, với kỳ vọng cạnh tranh trực tiếp với các hub du lịch trong khu vực Đông Nam Á.
Nghị quyết 26: Bước ngoặt chính sách đặt Phú Quốc vào cấu trúc tăng trưởng mới
Động lực chính trị cho du lịch Phú Quốc quốc tế đến từ Nghị quyết 26, văn bản được Bộ Chính trị ban hành ngày 22/8 với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Sau gần một thập kỷ thực hiện Nghị quyết 08, du lịch Việt Nam đã tăng trưởng mạnh về lượng khách và đóng góp GDP, nhưng vẫn bị đánh giá là chưa phát triển thực sự bền vững, còn nặng về số lượng hơn chất lượng. Chính vì vậy, Nghị quyết 26 nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tăng trưởng về số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị, đặt mục tiêu đến năm 2030 du lịch đóng góp trực tiếp 10–12% GDP, đón 45–50 triệu khách quốc tế và 160 triệu khách nội địa. Xa hơn, đến năm 2045, du lịch được đặt mục tiêu đóng góp 14–15% GDP và đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.
Trong cấu trúc đó, Phú Quốc cực tăng trưởng trở thành một “mảnh ghép” chiến lược. Nghị quyết 26 không chỉ xếp Phú Quốc bên cạnh các trung tâm du lịch lớn mà còn yêu cầu phát triển đảo Ngọc thành trung tâm nghỉ dưỡng biển cao cấp có sức cạnh tranh quốc tế và khả năng thu hút các sự kiện lớn. Đây là khác biệt so với cách tiếp cận trước đây, khi đảo chủ yếu được xem là điểm đến resort. Khi kỳ vọng được nâng từ vai trò điểm đến lên vai trò cực tăng trưởng, Phú Quốc buộc phải tạo ra chuỗi giá trị du lịch sâu hơn: từ lưu trú, giải trí, thương mại đến hội nghị, văn hóa, vận tải. Nếu thực hiện đúng hướng, Nghị quyết 26 sẽ giống như “bản thiết kế” dài hạn, giúp địa phương vừa đẩy nhanh tăng trưởng, vừa tránh rơi vào cái bẫy phát triển nóng, thiếu chiều sâu mà nhiều điểm du lịch từng mắc phải.
Hơn 5 tỷ USD hạ tầng: nền tảng cạnh tranh với các hub du lịch khu vực
Nếu chính sách là “đầu não”, thì đầu tư hạ tầng Phú Quốc là cơ bắp để biến đảo thành cực tăng trưởng thực sự. Trong giai đoạn chuẩn bị cho APEC 2027, Phú Quốc đang bước vào thời kỳ tăng tốc với hàng loạt dự án hạ tầng, lưu trú và dịch vụ quy mô lớn, tổng vốn ước tính hơn 5 tỷ USD trong vài năm tới. Theo một tờ báo kinh tế khu vực, các công trình bao gồm mở rộng sân bay quốc tế, tuyến đường sắt nhẹ LRT gần 18 km, trung tâm hội nghị, nhà hát đa năng, khách sạn và hạ tầng dịch vụ đi kèm. Một góc quan trọng là việc nâng công suất Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc lên khoảng 10 triệu lượt khách mỗi năm vào 2030, cao hơn nhiều so với mức khoảng 4 triệu lượt hiện tại.
Không kém phần đáng chú ý là tổ hợp trung tâm hội nghị và báo chí quốc tế có thể phục vụ tới 4.000 phóng viên. Cùng với các công trình như APEC Conference and Exhibition Centre, nhà hát đa năng, đại lộ APEC, tuyến LRT nối sân bay với khu hội nghị, Phú Quốc đang xây dựng hạ tầng chuyên biệt cho MICE, thứ mà nhiều điểm du lịch biển trong khu vực còn thiếu. Theo một bài viết quốc tế, các dự án này không chỉ phục vụ riêng Hội nghị Cấp cao APEC 2027 mà sẽ là nền tảng để Phú Quốc mở rộng lĩnh vực MICE, đón thêm sự kiện quốc tế và lượng khách ngày càng tăng sau mốc 2027. Đây là điểm khác biệt căn bản: đảo Ngọc không “xây xong rồi để đó”, mà chủ động dùng APEC như phép thử và bước đệm cho chiến lược dài hạn vươn lên nhóm trung tâm du lịch – sự kiện tầm khu vực.
Từ “ngôi sao đang lên” đến hub du lịch Phú Quốc quốc tế cả ngày lẫn đêm
Trong vài năm trở lại đây, Phú Quốc được nhiều tờ báo quốc tế gọi là “ngôi sao đang lên” trên bản đồ đảo du lịch châu Á. Sự thăng hạng này không đến từ cảnh quan nguyên sơ – thứ mà nhiều đảo khác cũng có – mà từ việc đảo Ngọc xây dựng hệ sinh thái giải trí và nghỉ dưỡng quy mô lớn, mở rộng trải nghiệm của du khách từ ngày sang đêm. Khu nam đảo với tổ hợp resort, công viên giải trí, sân golf, các khu phố thương mại và chuỗi nhà hàng đã giúp kéo dài thời gian lưu trú, đồng nghĩa với tăng chi tiêu và khả năng tạo thêm việc làm. Các sản phẩm điểm nhấn như cáp treo Hòn Thơm, nhà hàng ven biển được Guinness ghi nhận, show đa phương tiện kết hợp pháo hoa, công trình biểu tượng Kiss Bridge… đang biến du lịch Phú Quốc quốc tế thành câu chuyện nhiều lớp, chứ không còn là mô hình “đến – tắm biển – về” quen thuộc.
Song song với hạ tầng công cộng, một tập đoàn trong nước đang rót khoảng 2,5 tỷ USD vào các dự án nghỉ dưỡng, giải trí và dịch vụ cao cấp, nhằm tạo ra chuỗi sản phẩm đủ sức cạnh tranh với những điểm đến đã thành thương hiệu trong khu vực. Hệ sinh thái này có ý nghĩa chiến lược: khi Phú Quốc trở thành điểm đến có đầy đủ phòng khách sạn cao cấp, công viên chủ đề, sân golf, không gian nghệ thuật và phố đêm, đảo sẽ có khả năng giữ chân nhiều phân khúc khách – từ nghỉ dưỡng gia đình, khách MICE đến khách yêu nghệ thuật và giải trí. Nói cách khác, đảo Ngọc đang được tái cấu trúc thành một “thành phố du lịch biển” với nhịp sống kinh tế ban ngày lẫn ban đêm, thay vì một điểm nghỉ dưỡng mùa vụ phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết và kỳ nghỉ lễ.
Thách thức và cơ hội: Phú Quốc có đủ tầm để trở thành cực tăng trưởng khu vực?
Việc Phú Quốc cực tăng trưởng được đặt cạnh Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng không chỉ là niềm tự hào địa phương mà là cam kết về trách nhiệm. Du lịch Việt Nam hiện đã đón hàng chục triệu khách quốc tế mỗi năm và được xếp ở vị trí thứ ba ASEAN về lượng khách, sau Malaysia và Thái Lan. Muốn thu hẹp khoảng cách với hai “ông lớn” này, Việt Nam cần ít nhất một cực tăng trưởng du lịch biển đảo có sức cạnh tranh quốc tế – đó chính là vai trò được giao cho Phú Quốc. Nhưng đi cùng cơ hội là những thách thức rõ ràng: áp lực về môi trường, khả năng quản trị đô thị du lịch, chất lượng nguồn nhân lực dịch vụ và nguy cơ phát triển nóng dẫn tới mất bản sắc.
Điểm tích cực là Nghị quyết 26 đã đặt bài toán chất lượng và bền vững lên hàng đầu, yêu cầu nâng chuẩn dịch vụ, sản phẩm, quản trị, thay vì chỉ chạy theo số lượng khách. Việc lựa chọn Phú Quốc – đặc khu lớn bậc nhất cả nước – làm cực tăng trưởng mới cũng tạo động lực để địa phương thử nghiệm những mô hình quản trị và chính sách “khác biệt”, từ quy hoạch đô thị du lịch đến cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược. Nếu đảo Ngọc dùng tốt “cửa sổ cơ hội” APEC 2027 để hoàn thiện hạ tầng, xây dựng thương hiệu và chứng minh năng lực tổ chức sự kiện quốc tế, vị thế của du lịch Phú Quốc quốc tế không chỉ dừng ở vai trò điểm đến, mà có thể trở thành trung tâm kết nối khách, vốn và ý tưởng trong chuỗi giá trị du lịch khu vực. Khi đó, cực tăng trưởng Phú Quốc sẽ không chỉ là thuật ngữ trong nghị quyết, mà là thực tế hiển hiện trên bản đồ kinh tế du lịch châu Á.
