Từ cuộc đua giá đến cuộc đua năng lực: bước ngoặt sống còn
Chuyển dịch từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng năng lực sản xuất trong thị trường thời trang cao cấp Việt là quá trình các nhà thiết kế và doanh nghiệp chủ động xây dựng chuỗi giá trị thời trang khép kín để kiểm soát chất lượng, tối ưu chi phí và tạo khác biệt thay vì giảm giá liên tục, qua đó nâng tầm thương hiệu và mở rộng cơ hội trên thị trường thời trang trong nước lẫn quốc tế.
Điểm khởi đầu của cuộc chuyển dịch này không hề lãng mạn. Vừa qua, một nhà thiết kế Việt tuyên bố tạm gác lại niềm đam mê thời trang để chuyển sang công việc khác nhằm mưu sinh. Câu chuyện này phơi bày mặt trái của thị trường: ai vẫn bám vào chiến lược giá rẻ sẽ nhanh chóng kiệt sức. Trước bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn và sự bùng nổ của thương mại điện tử, mạng xã hội, AI khiến hành vi mua sắm thay đổi liên tục, thời trang cao cấp Việt không còn đất cho những thương hiệu thiếu nội lực. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, tính minh bạch và giá trị sử dụng lâu dài, cuộc chơi thực sự là năng lực sản xuất – không phải khuyến mãi.
Áp lực mới trên thị trường thời trang cao cấp Việt
Trong không gian thảo luận về kinh doanh thời trang cao cấp giữa thị trường biến động, các nhà thiết kế Việt Nam như Phan Đăng Hoàng, Việt Trinh, cùng doanh nhân Hòa Nguyễn đã thẳng thắn nhìn nhận những áp lực đang đè nặng lên ngành. Một bên là yêu cầu giữ bản sắc sáng tạo; bên còn lại là bài toán sống còn về doanh thu, dòng tiền, vận hành. Thời trang cao cấp Việt giờ phải trả lời câu hỏi: làm sao bán được mà không đánh mất linh hồn thương hiệu.
Phan Đăng Hoàng thừa nhận đây là một năm đầy thách thức khi cạnh tranh ngày càng lớn, sức mua phân khúc cao cấp suy giảm vì biến động kinh tế. Anh buộc phải linh hoạt mở rộng tệp khách hàng, trong khi vẫn giữ được DNA thiết kế – điều mà phần lớn nhà thiết kế độc lập đều phải đối mặt. Việt Trinh nhấn mạnh, với thời trang cao cấp, giá trị không chỉ nằm ở thiết kế mà còn ở kỹ thuật thủ công, chất lượng và trải nghiệm mà thương hiệu mang lại. Khi khách hàng đòi hỏi nhiều hơn mà không muốn trả giá vô lý, thương hiệu buộc phải nâng cấp năng lực nội tại thay vì cắt giảm để bán rẻ.
Chuỗi giá trị thời trang khép kín: chiến lược thay vì khẩu hiệu
Điểm đáng chú ý là nhiều doanh nghiệp trong thị trường thời trang đã bắt đầu rời bỏ mô hình gia công, phụ thuộc trung gian để bước vào cuộc đua xây dựng chuỗi giá trị thời trang khép kín. Làm chủ từ nghiên cứu thị trường, thiết kế, chọn nguyên liệu, sản xuất đến phân phối giúp họ kiểm soát chất lượng, rút ngắn thời gian ra mắt sản phẩm và giảm chi phí trung gian – nền tảng để bán với mức giá hợp lý mà vẫn giữ biên lợi nhuận.
LADOS là ví dụ điển hình cho hướng đi này khi chọn tự thiết kế, tự sản xuất và phân phối trực tiếp tới khách hàng theo mô hình D2C, thay vì mở rộng bằng hệ thống phân phối nhiều tầng. Cách làm này giúp LADOS kiểm soát chất lượng ở từng công đoạn, đồng thời tối ưu chi phí để mang đến mức giá phù hợp cho người tiêu dùng. Nói cách khác, thay vì cạnh tranh bằng việc hạ giá vô tội vạ, thương hiệu dùng chính chuỗi giá trị khép kín làm "vũ khí" để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
Nhà thiết kế Việt Nam và cuộc tái định vị trên sân nhà lẫn quốc tế
Nếu các doanh nghiệp hướng tới chuỗi giá trị khép kín, các nhà thiết kế Việt Nam lại đang tái định vị thông qua việc mở rộng năng lực sản xuất và hiện diện có chọn lọc. Thương hiệu của Phan Đăng Hoàng tuy còn rất trẻ nhưng vẫn kiên trì xuất hiện tại các tuần lễ thời trang quốc tế mỗi năm, coi đây là một phần trong hành trình xây dựng thương hiệu bền vững. Để làm được điều đó, anh phải đảm bảo sản phẩm đủ chất lượng để tạo doanh thu, từ đó có nguồn lực tiếp tục hiện diện ở các mùa tiếp theo.
Ở hướng khác, Hacchic Couture của Việt Trinh đang lên kế hoạch mở thêm cửa hàng offline ở nhiều khu vực, đặc biệt là Trung Đông và Trung Quốc. Đó không chỉ là mở rộng điểm bán, mà là bước tiếp trong chiến lược nâng cấp chuỗi cung ứng – đưa dịch vụ, trải nghiệm cao cấp đến gần khách hàng hơn. Trong khi đó, một số thương hiệu khác buộc phải thu hẹp, đóng cửa hoặc chuyển hẳn sang online để cắt giảm chi phí. Sự phân hóa này chứng minh: ai đầu tư nghiêm túc vào năng lực vận hành và chuỗi giá trị sẽ có cơ hội định vị lại trên thị trường thời trang ngày càng khắc nghiệt.
Người tiêu dùng được gì từ cuộc chuyển dịch này?
Sự chuyển dịch từ cuộc đua giá sang cuộc đua năng lực sản xuất không chỉ là câu chuyện của nhà thiết kế hay doanh nghiệp; nó tác động trực tiếp đến người mua. Khi chuỗi giá trị thời trang được làm chủ trọn vẹn, người tiêu dùng được hưởng lợi ở ba điểm: chất lượng đồng nhất hơn, mức giá hợp lý hơn so với giá trị nhận được, và trải nghiệm mua sắm rõ ràng, minh bạch hơn về nguồn gốc sản phẩm.
Theo các chuyên gia, khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, tính minh bạch và giá trị sử dụng lâu dài, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở những chiến dịch truyền thông rầm rộ mà đến từ năng lực tạo ra sản phẩm tốt với mức giá hợp lý. Thị trường thời trang trong nước được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng cùng với sự phát triển của thương mại điện tử và xu hướng tiêu dùng đề cao chất lượng. Điều này đặt ra áp lực nhưng cũng là cơ hội cho thời trang cao cấp Việt: ai xây được chuỗi giá trị vững, người đó sẽ dẫn dắt kỳ vọng mới của khách hàng.
Kết luận: Thời trang cao cấp Việt phải thắng bằng năng lực, không bằng khuyến mãi
Nhìn vào những gì đang diễn ra, có thể nói thời trang cao cấp Việt đang bước qua giai đoạn thử lửa. Một nhà thiết kế buộc phải rời nghề để mưu sinh, nhiều thương hiệu thu hẹp hoặc tái cấu trúc, nhưng song song là sự trỗi dậy của những mô hình làm chủ chuỗi giá trị và đầu tư bài bản vào năng lực sản xuất. Đây không phải trào lưu nhất thời mà là điều kiện sống còn.
Trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc xây dựng chuỗi giá trị thời trang khép kín giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kinh doanh và khẳng định năng lực của ngành thời trang Việt Nam. Đối với nhà thiết kế Việt Nam, lựa chọn rõ ràng là: hoặc chấp nhận chỉ làm đẹp trên sàn diễn rồi mờ dần, hoặc dấn thân vào những bài toán khô khan của sản xuất, chuỗi cung ứng và vận hành để tạo ra giá trị thực. Tương lai của thị trường thời trang sẽ thuộc về những ai dám chọn vế thứ hai.
