Đối thoại cần mở ra hành động
Đối thoại với trẻ em là dịp để các em trực tiếp nêu nguyện vọng, còn chính quyền địa phương lắng nghe, giải đáp và xem xét những vấn đề ảnh hưởng đến học tập, an toàn và đời sống hằng ngày. Giá trị của những cuộc gặp này không nằm ở số câu hỏi được nêu, mà ở việc ý kiến có được phản hồi và chuyển thành thay đổi cụ thể hay không. Tại Hội Phú, 70 học sinh từ hai trường tiểu học và hai trường trung học cơ sở đã tham gia chương trình, đưa ra kiến nghị về học tập, vui chơi, rèn luyện kỹ năng và bảo vệ trẻ em. Quy mô ấy cho thấy trẻ ở nhiều lứa tuổi có những mối quan tâm chung, nhưng cũng nhấn mạnh trách nhiệm tiếp nối của người lớn: ghi nhận từng vấn đề, xác định việc thuộc thẩm quyền và thông tin lại kết quả.
Các cuộc gặp ở Hội Phú, An Khê và Bàn Thạch cùng gợi một thông điệp rõ ràng: trẻ em không chỉ cần được chăm lo, mà còn có quyền tham gia vào những quyết định liên quan đến môi trường sống của mình. Khi trẻ em kiến nghị, phản hồi cụ thể sẽ giúp các em thấy tiếng nói của mình được tôn trọng, đồng thời giúp chính quyền nhận diện những bất cập mà người lớn có thể bỏ sót.
Từ sân chơi đến an toàn trên mạng
Ở Hội Phú, các em đề cập những nhu cầu rất gần với sinh hoạt thường ngày: cải tạo khu vui chơi, có thêm hoạt động thể thao và trải nghiệm, được học bơi, trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước, đồng thời hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Mối lo của các em còn bao gồm rác thải và thực phẩm không rõ nguồn gốc trước cổng trường, giao thông không an toàn, bạo lực học đường, bắt nạt trên mạng và bảo vệ thông tin cá nhân. Đây không phải những mong muốn tách rời việc học; chúng quyết định liệu trẻ có thể đến trường, vui chơi và phát triển trong môi trường an toàn hay không. Tại chương trình, học sinh cũng được hướng dẫn nhận biết nguy cơ và tìm sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường hoặc cơ quan chức năng khi gặp vấn đề.
Ở An Khê, thiếu nhi nêu nhu cầu phát triển năng lực, phòng chống bạo lực học đường, tai nạn thương tích và xâm hại; các em cũng mong có sân chơi an toàn, không gian đọc sách, hoạt động thể thao và kỹ năng ứng xử khi bị bắt nạt. Việc dùng internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo cho học tập được bàn cùng với yêu cầu giữ an toàn thông tin cá nhân. Trong năm học 2025–2026, mô hình “Học tập và sáng tạo cùng AI” được triển khai tại 9/9 liên đội của phường, gắn với giáo dục kỹ năng số và STEM. Điều đáng chú ý là nhu cầu vui chơi và rèn luyện không đối lập với học tập: trẻ cần cả không gian để vận động, đọc, khám phá và sử dụng công nghệ có trách nhiệm.
Học sinh tiểu học cũng có tiếng nói
Tại Bàn Thạch, học sinh tiểu học của Trường Nguyễn Văn Trỗi và Trường Võ Thị Sáu hỏi về học tập, rèn luyện, vui chơi, cách dùng internet an toàn và bảo vệ thông tin cá nhân. Các em còn lưu ý tình trạng xe dừng, đỗ gây mất an toàn trước cổng trường vào giờ tan học, cũng như bạo lực học đường và nguy cơ xâm hại. Những đề xuất cụ thể gồm tăng các buổi tọa đàm, tập huấn kỹ năng tự bảo vệ, hướng dẫn dùng mạng xã hội an toàn và tổ chức thêm hoạt động văn hóa, văn nghệ. Việc lãnh đạo phường trực tiếp đối thoại với học sinh nhỏ tuổi có ý nghĩa vì các em có thể mô tả rõ điều khiến mình lo lắng trong chính môi trường đi học và vui chơi. Lắng nghe thiếu nhi nên bắt đầu từ những chi tiết đời thường như lối vào trường, giờ tan học hay cách xử lý khi bị bắt nạt.
Điểm chung giữa ba phường là trẻ không chỉ nêu vấn đề mà còn gợi ra hướng giải quyết: thêm sân chơi, tập huấn kỹ năng, cải thiện an toàn giao thông và tạo hoạt động bổ ích. Đây là cơ hội để chính quyền địa phương hiểu nguyện vọng của các em trực tiếp, thay vì chỉ suy đoán nhu cầu qua góc nhìn người lớn.
Thước đo là phản hồi sau cuộc gặp
Tổ chức đối thoại mới là bước đầu. Ở Hội Phú, đại diện cơ quan chuyên môn và đại biểu HĐND phường đã giải đáp nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách, đồng thời ghi nhận những kiến nghị cần phối hợp xem xét. Tại Bàn Thạch, lãnh đạo địa phương tiếp thu, trao đổi và xem xét giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền. An Khê cam kết ghi nhận ý kiến và phản hồi kịp thời bằng hành động thiết thực. Những cam kết ấy cần được nối tiếp bằng thông tin rõ ràng: việc nào có thể làm, đơn vị nào phụ trách và khi nào trẻ có thể biết kết quả. Không phải mọi đề xuất đều có thể giải quyết ngay, nhưng một câu trả lời cụ thể vẫn tốt hơn sự im lặng.
Các cuộc đối thoại cho thấy trẻ quan tâm đồng thời đến việc học, cơ hội vui chơi, kỹ năng tự bảo vệ và sự an toàn cả ngoài đời lẫn trên mạng. Chính quyền phường có thể biến những mối quan tâm ấy thành ưu tiên thực tế nếu duy trì kênh trao đổi và phản hồi sau mỗi chương trình. Lắng nghe trẻ không nên dừng ở việc mời các em phát biểu; điều quan trọng là để các em thấy kiến nghị của mình được xem xét nghiêm túc. Khi tiếng nói ấy dẫn đến môi trường học tập và sinh hoạt an toàn hơn, đối thoại mới thực sự có ý nghĩa.
