Khi ultra marathon chạy bộ bắt đầu bằng một cái liếc nhìn giữa sa mạc
Ultra marathon chạy bộ là những cuộc đua siêu cự ly, thường từ hàng trăm đến vài trăm kilômét, buộc vận động viên phải đối diện với nắng nóng, địa hình khắc nghiệt, thiếu ngủ và giới hạn tinh thần ở mức cực hạn, nơi ý chí và sự gắn bó với mục tiêu quan trọng không kém thể lực thuần túy. Trong thế giới chạy bộ cực hạn đó, câu chuyện chạy bộ cảm động giữa Dion Leonard và chú chó hoang Gobi là một ngoại lệ đầy nhân văn. Tháng 6/2016, Dion – một vận động viên siêu cự ly người Scotland – tới Trung Quốc tham dự Gobi March, giải siêu marathon sa mạc nhiều chặng dài khoảng 250 km trên địa hình khắc nghiệt. Anh đặt mục tiêu duy nhất: thi đấu tốt nhất có thể. Không ai ngờ rằng chỉ sau một ngày, một cô chó hoang nhỏ xuất hiện gần vạch xuất phát, lặng lẽ nhập cuộc, và mở ra một hành trình kéo dài gần 9 năm giữa người và động vật.
125 km giữa sa mạc và quyết định quay lại giữa dòng nước
Ở ngày thứ hai của giải siêu marathon sa mạc, cô chó hoang nhỏ bắt đầu chạy theo Dion. Ban đầu anh phớt lờ, vì toàn bộ tâm trí dồn cho cuộc đua. Nhưng thay vì bỏ cuộc sau vài trăm mét như bất kỳ con chó mệt mỏi nào, Gobi tiếp tục bám sát anh qua hàng chục kilômét giữa cát nóng. Dion đặt tên nó là Gobi, theo vùng đất đã se duyên họ. Theo một nguồn tin quốc tế, Gobi đã đồng hành cùng Dion khoảng 125 km, tương đương gần một nửa quãng đường 250 km của giải Gobi March. Bước ngoặt là ngày thứ ba, khi Dion buộc phải lội qua một con sông sâu đến thắt lưng để tranh vị trí dẫn đầu. Nghe tiếng Gobi sủa hoảng loạn phía sau, anh hiểu con chó nhỏ có thể chết đuối nếu cố bơi qua. Trong khoảnh khắc mà từng phút ảnh hưởng đến thứ hạng, Dion quay lại, bế Gobi trên tay và đưa nó qua sông. Đó là lúc cuộc đua thành mối quan hệ.
Từ thủ tục kiểm dịch đến cuộc tìm kiếm đầy kiên trì
Kết thúc giải, Dion không còn nhìn Gobi như một chú chó hoang lang thang. Anh quyết định nhận nuôi và đưa nó về nhà. Đưa một con chó hoang từ Trung Quốc sang Anh không phải chuyện có thể giải quyết trong vài ngày: Gobi phải trải qua kiểm tra thú y, kiểm dịch và đáp ứng các yêu cầu nhập cảnh phức tạp. Trong lúc chờ thủ tục, Dion tạm quay về Anh. Rồi tin sét đánh đến: Gobi mất tích tại Ô Lỗ Mộc Tề, Tân Cương. Nhiều người sẽ dừng ở đây, coi đó là một cái kết buồn. Dion thì không. Anh lập tức quay lại Trung Quốc, tham gia tìm kiếm cùng tình nguyện viên địa phương. Hơn 15.000 tờ rơi mang hình Gobi được phát đi, kèm phần thưởng cho người cung cấp thông tin giúp tìm thấy cô chó nhỏ. Anh bám theo từng manh mối, nhiều lần thất vọng trước những con chó giống Gobi nhưng không phải. Kiên trì trong chạy bộ cực hạn hóa ra còn là kiên trì trong tình cảm.
Đoàn tụ sau 5 ngày và hành trình 9 năm bên cạnh nhau
Sau khoảng 5 ngày trực tiếp tìm kiếm tại Ô Lỗ Mộc Tề, một người dân báo đã thấy một con chó có ngoại hình giống Gobi ở khu vực cách nơi nó mất tích khoảng 2 km. Lần này là Gobi thật. Khi được tìm thấy, cô chó bị thương, tiều tụy sau những ngày lang thang, nhưng vẫn nhận ra người bạn từng bế mình qua dòng sông. Câu chuyện đoàn tụ không dừng ở đó: sau khi hoàn thành mọi thủ tục, Dion giữ lời hứa đưa Gobi về sống cùng mình. Câu chuyện được viết lại trong cuốn hồi ký "Finding Gobi", trở thành sách bán chạy và được dịch sang 24 ngôn ngữ. Gần 9 năm sau cuộc gặp tình cờ giữa sa mạc, Gobi, khi ấy đã 11 tuổi, vẫn ngủ cạnh Dion trong ngôi nhà của họ tại Mỹ, nơi gia đình anh chuyển đến khoảng 6 năm trước. Trong những năm tiếp theo, Dion và Gobi xuất hiện tại nhiều sự kiện, tham gia gây quỹ cho các tổ chức bảo vệ động vật, truyền cảm hứng cho việc nhận nuôi thú cưng.
Tinh thần vượt giới hạn: từ Gobi đến Nguyễn Đăng Trung
Tinh thần vượt giới hạn trong chạy bộ cực hạn không chỉ thể hiện qua Gobi và Dion mà còn qua hành trình của các vận động viên siêu cự ly Việt Nam. Nguyễn Đăng Trung, sinh năm 1980, đến với chạy bộ sau khi phải chia tay bóng đá vì chấn thương. Từ những cự ly ngắn, anh chuyển sang ultra trail, dần ghi dấu ấn trên bản đồ chạy bộ quốc nội và quốc tế. Anh từng hoàn thành giải TOR des Géants ở Italy, một trong những cuộc ultra marathon chạy bộ địa hình khắc nghiệt nhất thế giới, với quãng đường khoảng 330 km, tổng độ cao leo dốc khoảng 24.000 m trong 116 giờ 19 phút 15 giây. Ở thể thức Backyard Ultra – cuộc chơi không có vạch đích định sẵn – anh lập cột mốc 54 vòng liên tục, hơn 362 km trong khoảng hai ngày, sau khi từng bước nâng thành tích từ 22 lên 30 rồi 38 vòng qua các năm. Đăng Trung chia sẻ rằng ultra không dựa vào tốc độ đơn thuần; muốn chạy thật nhiều vòng, vận động viên phải kiểm soát tốc độ, phân bổ sức lực, tính toán dinh dưỡng và chuẩn bị tâm lý tốt. Ở những vòng cuối, khi cơ thể mệt, chân đau và cơn ngủ lấn át, ý chí là yếu tố quyết định, bởi chạy ultra là hành trình đối diện với sự cô đơn, mệt mỏi và chính giới hạn bản thân.
