Kỳ thi chọn học sinh giỏi: thước đo mới cho giáo dục mũi nhọn Lâm Đồng
Kỳ thi chọn học sinh vào đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia là kỳ thi chọn lọc học sinh có năng khiếu ở các môn văn hóa, nhằm xây dựng đội tuyển học sinh giỏi quốc gia, đồng thời đánh giá chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi và định hướng phát triển giáo dục mũi nhọn tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Tâm điểm năm nay là 814 thí sinh toàn tỉnh chính thức bước vào kỳ thi vào sáng 15/9, hướng tới mục tiêu giành suất trong đội tuyển học sinh giỏi quốc gia năm học 2026-2027. Đây không chỉ là một kỳ thi chọn học sinh giỏi đơn thuần, mà đã trở thành sự kiện giáo dục khẳng định tham vọng nâng vị thế tuyển sinh Lâm Đồng trên bản đồ giáo dục cả nước. Điều đáng nói là thông điệp mà kỳ thi gửi đi rất rõ ràng: Lâm Đồng muốn chơi sòng phẳng trên sân chơi học sinh giỏi quốc gia, bằng chính năng lực học trò và chất lượng bồi dưỡng của nhà trường. Từ khâu tổ chức, bố trí phòng thi đến cấu trúc môn thi, ngành giáo dục không giấu quyết tâm xem đây là "bài kiểm tra lớn" cho giáo dục mũi nhọn địa phương. Nếu nhìn đúng bản chất, kỳ thi chọn học sinh giỏi không phải để tạo thêm áp lực điểm số, mà để lọc ra những học sinh có nội lực, sẵn sàng bước tiếp vào giai đoạn rèn luyện chuyên sâu cho đội tuyển học sinh giỏi quốc gia.
814 thí sinh, 49 phòng thi: tổ chức bài bản là nền cho thành tích
Việc 814 thí sinh dự thi tại 3 điểm thi với tổng cộng 49 phòng thi cho thấy quy mô và mức độ đầu tư không hề nhỏ của kỳ thi chọn lọc học sinh này. Các điểm thi đều là trường chuyên: THPT Chuyên Thăng Long với 331 thí sinh, 17 phòng thi; THPT Chuyên Trần Hưng Đạo với 288 thí sinh, 17 phòng; và THPT Chuyên Nguyễn Chí Thanh với 195 thí sinh, 15 phòng. Những con số khô khan nhưng lại kể một câu chuyện rất rõ: Lâm Đồng đã hình thành mạng lưới trường chuyên đủ dày để gánh vác nhiệm vụ nuôi dưỡng mũi nhọn. quy trình thi cũng được tổ chức chặt chẽ: thí sinh có mặt từ 7 giờ 15 phút để hoàn tất thủ tục, 7 giờ 55 phút phát đề và 8 giờ bắt đầu làm bài trong 180 phút. Cách vận hành bài bản này là điều kiện cần nếu tỉnh muốn đội tuyển học sinh giỏi quốc gia đi đường dài. Việc chuẩn bị cơ sở vật chất, kinh phí, hạ tầng kỹ thuật và thiết bị cho từng môn – đặc biệt với môn Tin học thi lập trình trên máy vi tính – cho thấy ngành giáo dục đã coi kỳ thi như một vòng tuyển chọn nghiêm túc chứ không phải một hoạt động phong trào.
10 môn thi và cuộc sàng lọc năng khiếu đa dạng
Một điểm nhấn quan trọng của kỳ thi chọn học sinh giỏi là cấu trúc 10 môn thi: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh và Tiếng Pháp. Đây là bức tranh khá toàn diện của giáo dục mũi nhọn, không dồn hết ánh nhìn vào các môn tự nhiên mà mở rộng cơ hội cho khối xã hội và ngoại ngữ. Việc Ngữ văn có số thí sinh đăng ký cao nhất với 167 thí sinh, tiếp đến Tiếng Anh 109, Tin học 91, Lịch sử 89 và Toán 86 cho thấy sự dịch chuyển thú vị trong lựa chọn của học sinh. Một số người vẫn nghĩ đội tuyển học sinh giỏi quốc gia chủ yếu xoay quanh các môn "top" như Toán, Lý, Hóa, nhưng cơ cấu dự thi năm nay phản bác cách nhìn đó. Hình thức thi cũng được thiết kế phù hợp với đặc thù từng môn: nhóm môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý thi viết; Tiếng Anh, Tiếng Pháp kết hợp bài viết với phần nghe; Tin học thi lập trình trên máy vi tính. Nếu Lâm Đồng kiên trì cấu trúc đa dạng này, đội tuyển học sinh giỏi quốc gia của tỉnh sẽ không chỉ mạnh ở vài môn mũi nhọn mà có chiều sâu ở nhiều lĩnh vực, điều mà lâu nay nhiều địa phương vẫn bỏ ngỏ.
Chuyên Bảo Lộc: 98 học sinh và bài kiểm tra của niềm tự hào
Trong bức tranh chung của tuyển sinh Lâm Đồng, Trường THPT Chuyên Bảo Lộc là một điểm sáng đáng chú ý với 98 học sinh bước vào kỳ thi chọn học sinh vào đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2026-2027. Ngày 14/9, nhà trường tổ chức lễ ra quân, không chỉ để phân công công việc mà để xây dựng tâm thế cho học sinh trước khi vào phòng thi. Câu nhắn gửi "hãy luôn tự hào vì đã được đứng trong hàng ngũ của đội tuyển dự thi" của hiệu trưởng Nguyễn Vũ Minh Tú là một phát biểu đáng trích dẫn, bởi nó chuyển trọng tâm từ áp lực thành tích sang niềm tự hào và trách nhiệm. Điều quan trọng hơn là sự chuẩn bị: các em mang theo kiến thức được thầy cô trang bị cùng kỳ vọng, sự tin tưởng của thầy cô, tình yêu thương của gia đình và niềm tự hào đại diện cho mái trường. Đại diện đội tuyển Ngữ văn, học sinh Nguyễn Tâm Như khẳng định sẽ bước vào kỳ thi với tâm thế bình tĩnh, tự tin, nghiêm túc và nỗ lực hết mình. Những lời hứa ấy nếu được hiện thực hóa sẽ là minh chứng rằng kỳ thi chọn học sinh giỏi, ở cấp trường chuyên như Chuyên Bảo Lộc, không chỉ là cuộc "đua đề" mà là hành trình rèn bản lĩnh và xây dựng truyền thống học tập.
Từ kỳ thi chọn lọc học sinh đến chiến lược dài hạn cho Lâm Đồng
Nhìn rộng hơn, kỳ thi năm nay là cơ hội để ngành Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng đánh giá chất lượng dạy học, bồi dưỡng học sinh giỏi tại các trường THPT chuyên và THPT toàn tỉnh. Mục tiêu không dừng ở danh sách đội tuyển học sinh giỏi quốc gia, mà xa hơn là xây dựng chiến lược nâng chất giáo dục mũi nhọn. Nếu kết quả được phân tích nghiêm túc – môn nào mạnh, địa bàn nào còn yếu, mô hình bồi dưỡng nào hiệu quả – thì kỳ thi chọn học sinh giỏi sẽ trở thành kho dữ liệu quý cho hoạch định chính sách. Tuy vậy, để kỳ thi thực sự có ý nghĩa, Lâm Đồng cần giữ được tinh thần mà Chuyên Bảo Lộc đã gửi gắm cho 98 học sinh của mình: coi đây là dịp để học sinh thể hiện những gì đã tích lũy, rèn bản lĩnh và vượt qua giới hạn bản thân, hơn là cuộc đua thứ hạng đơn thuần. Khi các trường tiếp tục chuẩn bị kỹ về chuyên môn, đồng thời chăm lo tâm lý và kỳ vọng lành mạnh, đội tuyển học sinh giỏi quốc gia của tỉnh sẽ là kết quả tự nhiên của một hệ thống giáo dục mũi nhọn đang vận hành đúng hướng.
