“Dấu ấn thời gian” – một triển lãm ảnh Hải Phòng về ký ức và tự hào
Triển lãm mỹ thuật và ảnh nghệ thuật “Dấu ấn thời gian” là hoạt động trưng bày 76 tác phẩm của các nghệ sĩ Hải Phòng, khai thác lịch sử, cảnh quan và đời sống địa phương qua nhiều thời kỳ, nhằm kết nối ký ức quá khứ với nhịp sống hiện tại, khơi dậy tình yêu quê hương, niềm tự hào và ý thức giữ gìn các giá trị truyền thống của thành phố Cảng. Từ ngày 21/8 đến 4/9, Trung tâm Văn hóa, Điện ảnh và Triển lãm thành phố tổ chức triển lãm tại số 18 Đinh Tiên Hoàng, phường Hồng Bàng, như một lời nhắc rằng lịch sử không nằm yên trong sách vở mà hiện diện trong từng khuôn hình, từng nét cọ. Thay vì chỉ xem đây là một “sự kiện kỷ niệm”, người xem được mời nhìn triển lãm như một chuyến trở về với chính ký ức của mình về Hải Phòng – một thành phố luôn thay đổi nhưng vẫn giữ được cốt cách.
Không gian nghệ thuật phong phú: 76 tác phẩm, nhiều chất liệu, một câu chuyện chung
Điểm mạnh nhất của “Dấu ấn thời gian” là sự kết hợp đầy ý thức giữa ảnh nghệ thuật địa phương và mỹ thuật truyền thống trong cùng một không gian. Triển lãm giới thiệu 76 tác phẩm, gồm 48 tác phẩm ảnh nghệ thuật và 28 tác phẩm mỹ thuật do hội viên Câu lạc bộ Nhiếp ảnh nghệ thuật và Câu lạc bộ Mỹ thuật Hải Phòng sáng tác. Đây không phải là con số trang trí; nó cho thấy một lực lượng sáng tác địa phương đủ đông và đủ đa dạng để tạo nên nhiều lớp diễn giải về cùng một vùng đất. Các tác phẩm được thể hiện bằng sơn dầu, acrylic, màu nước, sơn mài, màu bột, ghép vải, chất liệu sợi tóc, điêu khắc, khắc gỗ… tạo nên một không gian vừa gần gũi vừa thách thức người xem. Có thể nói, chính sự phong phú chất liệu đã làm cho khái niệm “dấu ấn thời gian” trở nên cụ thể: thời gian in trên gỗ, trên vải, trên mặt sơn, chứ không chỉ trên những lát cắt nhiếp ảnh.
Đất và người Hải Phòng qua nhiều thời kỳ: từ chứng tích lịch sử đến nhịp sống hôm nay
Nếu phải chọn một lý do khiến triển lãm ảnh Hải Phòng này đáng xem, đó chính là cách các nghệ sĩ sử dụng góc máy và nét cọ để mở rộng cách nhìn về đất và người Hải Phòng, thay vì bó hẹp trong vài biểu tượng quen thuộc. Với góc máy giàu cảm xúc và nét cọ tài hoa, các tác phẩm tái hiện nhiều lát cắt: Bến tàu Không số K15 – điểm khởi đầu tuyến vận tải chiến lược trên biển mang tên Đường Hồ Chí Minh; quần thể di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, Kính Chủ – An Phụ; vẻ đẹp kỳ vĩ của quần đảo Cát Bà; làng nghề truyền thống; không gian đô thị và diện mạo những vùng quê đang đổi thay từng ngày. Mỗi hình ảnh là một lập luận: rằng lịch sử Hải Phòng không chỉ là chiến công, mà còn là lao động thường nhật, là ký ức của những bến cảng, những nếp nhà và những làng nghề. Khi quá khứ và hiện tại được đặt cạnh nhau, người xem buộc phải đối thoại với câu hỏi: mình đang góp phần gì vào câu chuyện tiếp nối ấy?
Từ truyền thống cách mạng đến trách nhiệm gìn giữ giá trị văn hóa
Triển lãm “Dấu ấn thời gian” không che giấu mục tiêu chính trị – văn hóa của mình: đây là hoạt động kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 – 19/8/2026) và Quốc khánh 2/9, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước và ý chí tự lực, tự cường. Nhưng điểm đáng chú ý là mục tiêu đó được thực hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật, chứ không bằng khẩu hiệu. Quá khứ và hiện tại được kết nối trong cùng một không gian trưng bày, để mỗi bức ảnh, mỗi tác phẩm mỹ thuật trở thành một cách lưu giữ ký ức, lịch sử, văn hóa và tình cảm đối với quê hương. Thay vì áp đặt, triển lãm gợi mở: nếu ta thấy xúc động trước một gam màu sơn mài hay một khoảnh khắc trên bến tàu K15, thì đó đã là bước đầu của ý thức gìn giữ những giá trị ấy.
Không gian giao lưu và lời nhắn gửi cho các thế hệ nghệ sĩ, người xem
Ở cấp độ thành phố, “Dấu ấn thời gian” cho thấy một mô hình triển lãm ảnh Hải Phòng và mỹ thuật truyền thống có thể tạo nên giá trị cộng đồng, không chỉ dừng ở phần nghi lễ. Trưng bày này được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa, Điện ảnh và Triển lãm của thành phố, đồng thời là dịp tạo thêm không gian giao lưu, thưởng thức nghệ thuật, tôn vinh sức sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ, khuyến khích các nghệ sĩ tiếp tục tìm tòi, sáng tạo, đóng góp vào đời sống văn hóa tinh thần của thành phố. Khi các nghệ sĩ nhiếp ảnh trực tiếp giới thiệu tác phẩm tới người xem, khoảng cách giữa “tác giả” và “khán giả” được thu hẹp, biến triển lãm thành một cuộc đối thoại. Kết lại, “Dấu ấn thời gian” đặt ra một yêu cầu rõ ràng: nếu muốn Hải Phòng có bản sắc vững bền, mỗi người dân phải coi việc trân trọng ảnh nghệ thuật địa phương và các giá trị mỹ thuật như một phần trách nhiệm với quê hương.
