Khi con quấn bố hơn mẹ: câu chuyện về cảm xúc, không phải công sức
Hiện tượng con gái quấn bố hơn mẹ là một kiểu gắn kết cha mẹ con trong đó trẻ cảm thấy thoải mái, an toàn hoặc thú vị hơn khi ở gần một phụ huynh, không hoàn toàn phụ thuộc vào việc ai chăm sóc nhiều hơn mà chủ yếu do cách mỗi người tạo ra trải nghiệm và cảm xúc cho trẻ trong đời sống thường ngày. Mẹ có thể là người chăm con nhiều nhất, nhưng điều đó không đồng nghĩa con lúc nào cũng tìm mẹ đầu tiên. Đằng sau sự quấn bố thường nằm ở cách mỗi người tạo ra cảm giác khi ở cạnh con. Trong nhiều gia đình, mẹ đảm nhận phần lớn việc chăm sóc hằng ngày, từ ăn uống, tắm rửa đến học hành. Thế nhưng, nhiều bà mẹ lại thấy mình bị “ra rìa” khi con gái buồn, đau hay muốn chơi đều chạy đến tìm bố. Điều đáng nói: đây không phải cuộc thi xem ai được yêu hơn, mà là lời nhắc về chất lượng gắn kết cảm xúc trong quan hệ gia đình.
Vì sao bố thành “người được chọn”: ít quy tắc, nhiều trải nghiệm nhẹ nhàng
Cốt lõi của tâm lý trẻ em là cảm giác: ở cạnh ai, con thấy mình được là chính mình hơn, an toàn hơn, thư giãn hơn. Người chăm sóc chính thường phải nhắc con vô số chuyện đời thường: ăn đúng giờ, không chạy nhảy nguy hiểm, giữ đồ đạc, làm bài tập… nên dễ gắn với hình ảnh “người đặt quy tắc”. Trong khi đó, bố thường xuất hiện trong các cuộc vui: chơi đùa, đưa con đi đây đó, khám phá điều mới lạ. Trẻ vì thế hình thành cảm giác ở cạnh bố thoải mái hơn, ít áp lực hơn. Khi xảy ra vấn đề về sức khỏe hay học tập, mẹ là người phản ứng đầu tiên nên giọng điệu dễ căng thẳng; bố lại giữ được bình tĩnh và nhẹ nhàng hơn. Nếu mẹ thường xuyên căng thẳng, dễ nổi nóng hoặc luôn trong trạng thái lo lắng, con có thể vô thức tìm đến người khiến mình thư giãn hơn.
Khi con bắt đầu “xa mẹ”: những tín hiệu cảnh báo sớm
Một đứa trẻ không bỗng nhiên trở nên xa cách hay vô tâm với cha mẹ; mọi sự xa cách đều được tích tụ qua một khoảng thời gian rất dài. Về mặt tâm lý, đó là quá trình cánh cửa lòng con khép dần lại. Các dấu hiệu thường đến sớm hơn cha mẹ tưởng: con không muốn mẹ chạm vào, né cái ôm, gạt tay khi mẹ muốn nắm tay; con có chuyện lại tìm người khác, ví dụ cô giáo, bạn bè, bố… thay vì mẹ; hoặc con coi lời mẹ như gió thoảng bên tai, gọi ăn không trả lời, nhắc dọn đồ chơi vẫn tiếp tục chơi, trả lời cho có rồi thôi. Trong nhiều trường hợp, con không phải không nghe thấy, con chỉ lựa chọn không tiếp nhận những lời cha mẹ nói để tự bảo vệ mình trong môi trường thường xuyên căng thẳng. Thực tế, trẻ nhỏ vốn rất cần những cái ôm, những cử chỉ vuốt ve và sự gần gũi an toàn từ cha mẹ.
Ba điều mẹ cần thay đổi để con tìm về mình nhiều hơn
Mẹ là người chăm sóc chính nhưng nếu không điều chỉnh cách tương tác, khoảng cách vẫn có thể lớn dần. Nếu mẹ nhận ra mình đang quá căng thẳng hoặc kiểm soát con quá nhiều, thay đổi từ những tương tác nhỏ mỗi ngày có thể giúp khoảng cách ấy dần được thu hẹp. Trước hết, đừng biến mọi khoảnh khắc bên con thành giờ “quản lý”; không phải hành động nào của trẻ cũng cần sửa ngay, với việc không ảnh hưởng an toàn, hãy cho con quyền tự quyết nhiều hơn. Thứ hai, dành thời gian chỉ để chơi với con: không chen việc nhà, không kèm bài, không kèm lời nhắc nhở; khi mẹ cũng trở thành người có thể cùng con vui chơi, mối quan hệ sẽ không chỉ xoay quanh việc chăm sóc và đặt quy tắc. Thứ ba, khi nhận ra mình đã làm con tổn thương, hãy chân thành nhận lỗi; trẻ bao dung hơn ta nghĩ và thường sẵn sàng mở lại cánh cửa cho cha mẹ bước vào.
Hiểu gắn kết để dạy con yêu thương lâu dài, không chỉ “qua giai đoạn”
Quan hệ gia đình khỏe mạnh không phải là nơi bố mẹ tranh xem ai được yêu hơn, mà là nơi cả hai cùng xây nền an toàn để con lớn lên biết yêu thương. Gắn kết cha mẹ con được xây bằng vô số khoảnh khắc nhỏ: một cái ôm, một lần ngồi nghe trọn câu chuyện, một lần nén cơn nóng giận để nói lại nhẹ nhàng. Khi cha mẹ sẵn sàng bước vào thế giới của con, con mới muốn mở lòng và mời cha mẹ ở lại trong thế giới ấy. Ngay từ hôm nay, hãy chú ý đến những tín hiệu con gửi ra, đón nhận cảm xúc của con và đừng để sự “không thân thiết” nhất thời trở thành nỗi tiếc nuối kéo dài cả đời. Dạy con yêu thương bắt đầu từ cách ta yêu con: bằng sự kiên nhẫn, lắng nghe, tôn trọng và cả dũng khí nhận sai. Nếu mẹ chủ động thay đổi, cả gia đình sẽ “thắng” chứ không ai bị “ra rìa”.
