Con quấn bố: không phải mẹ kém yêu thương mà là khác biệt về cảm giác
Hiện tượng con gái quấn bố hơn mẹ là tình huống thường gặp trong các gia đình, khi dù mẹ là người chăm sóc chính mỗi ngày nhưng trẻ lại hay tìm đến bố để chơi, để tâm sự và để tìm cảm giác thoải mái, phản ánh sự khác biệt trong cách hai người tạo ra cảm giác an toàn, thư giãn và được thấu hiểu khi con ở bên cạnh. Mẹ có thể là người dậy sớm chuẩn bị đồ ăn, tắm rửa, kèm học, nhưng con vẫn chạy đến ôm bố khi buồn, đau hay muốn chơi. Đó là lúc nhiều phụ nữ tổn thương và tự hỏi “Mình đã làm gì sai?”. Thực ra, mối liên kết cha mẹ con không phải cuộc thi xem ai được yêu thích hơn, mà là câu chuyện về trải nghiệm cảm xúc mà trẻ nhận được trong từng tương tác hàng ngày. Nếu mẹ hiểu đúng bản chất, đây không phải lời kết tội mà là cơ hội để thay đổi cách ở bên con.
Phong cách bố – mẹ khác nhau tạo nên những trải nghiệm cảm xúc rất riêng
Trong tâm lý trẻ em, cảm giác khi ở cạnh một người lớn quan trọng không kém việc được chăm sóc đầy đủ về ăn uống và sức khỏe. Mẹ thường gắn với quy tắc: ăn đúng giờ, không chạy nhảy nguy hiểm, giữ đồ gọn gàng, hoàn thành bài tập. Bố lại hay xuất hiện trong những cuộc vui: chơi đùa, đưa con đi đây đó, cùng khám phá điều mới. Sự khác biệt này khiến trẻ dễ gắn bố với cảm giác thoải mái, ít bị nhắc nhở. Cùng lúc, khi con mắc lỗi hay gặp vấn đề, mẹ thường là người phản ứng đầu tiên, giọng dễ căng thẳng và cách xử lý nghiêm khắc do gánh nhiều áp lực chăm con. Ngược lại, bố thường ít tạo áp lực cảm xúc, bình tĩnh và nhẹ nhàng hơn, nên con cảm thấy an toàn khi chia sẻ. Điều này không chứng minh mẹ sai, mà cho thấy mỗi người đang tạo ra những trải nghiệm tình cảm khác nhau, từ đó định hình phát triển tình cảm trẻ theo những cách rất riêng.
Khi mẹ bị “ra rìa”: khoảng cách không xuất hiện trong một ngày
Điều đau lòng là nhiều mẹ chỉ nhận ra mình bị con né tránh khi khoảng cách đã tích tụ suốt thời gian dài. Một đứa trẻ không bỗng nhiên trở nên xa cách hay vô tâm với cha mẹ; mọi sự xa cách đều được tích tụ qua một khoảng thời gian rất dài. Lúc nhỏ, con có thể từng chạy đến ôm mẹ khi bị ngã, từng đưa sách đến để mẹ đọc cùng, nhưng nếu nhiều lần nhận lại là cau mày, lời từ chối hay những câu cằn nhằn thì bản năng của trẻ là “đóng cửa” để tự bảo vệ. Khi sống trong môi trường thường xuyên căng thẳng, phản ứng bản năng của trẻ là đóng lại kênh tiếp nhận để giảm áp lực cảm xúc. Đó là lúc mẹ gọi con mà con giả vờ không nghe, mẹ muốn ôm con mà con hơi lùi lại, mẹ hỏi han thì con chỉ đáp “Vâng, con biết rồi” rồi quay đi. Những tín hiệu nhỏ ấy không phải dấu hiệu “con trưởng thành”, mà là lời cảnh báo rằng mối liên kết cha mẹ con đang rạn nứt.
Ba thay đổi mẹ cần làm để con muốn tìm mình trước
Muốn con chủ động tìm mẹ, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ chứ không phải những lời hứa lớn. Thay đổi thứ nhất: bớt biến mọi khoảnh khắc bên con thành giờ “quản lý”. Không phải hành động nào của con cũng cần sửa ngay; với chuyện nhỏ không ảnh hưởng đến an toàn hay nguyên tắc, hãy cho con quyền tự quyết nhiều hơn và dành thời gian chỉ để chơi, không xen việc nhà hay học tập. Thay đổi thứ hai: điều chỉnh cảm xúc của chính mình. Nếu mẹ thường xuyên căng thẳng, dễ nổi nóng, con sẽ vô thức tìm đến người khiến mình thư giãn hơn. Nhận ra mình đang kiểm soát con quá nhiều là bước đầu; thay đổi từ những tương tác nhỏ mỗi ngày sẽ giúp khoảng cách được thu hẹp. Thay đổi thứ ba: chủ động hàn gắn khi thấy những dấu hiệu con xa cách, như né tránh tiếp xúc, không tìm mẹ để nhờ giúp, hay coi lời mẹ như gió thoảng. Khi hiểu vấn đề, cha mẹ có thể bắt đầu bằng những cái ôm, lời xin lỗi và sự lắng nghe, để con dần mở lại cánh cửa trong lòng.
Xây lại mối liên kết cha mẹ con: đừng để nỗi tiếc nuối kéo dài cả đời
Điều đáng quan tâm hơn việc con quấn bố hay quấn mẹ là: trẻ có cảm thấy an toàn, được lắng nghe và được tôn trọng trong gia đình hay không. Khi cha mẹ sẵn sàng bước vào thế giới của con, chịu khó nghe con nói tới nói lui những điều “vặt vãnh”, con mới muốn mở lòng và mời cha mẹ ở lại trong thế giới ấy. Thực tế, trẻ nhỏ vốn rất cần những cái ôm, những cử chỉ vuốt ve và sự gần gũi an toàn từ cha mẹ; nếu một ngày con không còn muốn bạn chạm vào, rất có thể trước đó đã có lúc con đưa tay ra nhưng không được bạn đón lấy. Viết đến đây, thông điệp quan trọng dành cho mọi cha mẹ là: hãy chú ý đến những tín hiệu con gửi ra, sớm nhận ra khoảng cách, và chủ động hàn gắn để gắn kết gia đình không đứt gãy. Đừng chờ đến khi con ở tuổi nổi loạn mới giật mình; mối liên kết cha mẹ con là thứ cần được nuôi dưỡng mỗi ngày, từ những khoảnh khắc nhỏ bé tưởng chừng không đáng kể.
