Công an phát hiện hơn 2.000 hộp mỹ phẩm giả mạo liên quan TikTok

Mỹ phẩm giả mạo TikTok: Vấn nạn mới của thời đại mua sắm online

Vụ việc hơn 2.000 hộp mỹ phẩm có dấu hiệu giả mạo xuất xứ, không rõ nguồn gốc bị phát hiện trong hai kho hàng liên quan một tài khoản TikTok cho thấy mỹ phẩm giả mạo TikTok đang trở thành vấn nạn an toàn sức khỏe mới, lợi dụng niềm tin của người tiêu dùng vào người bán trên mạng xã hội và sự bùng nổ của mua sắm trực tuyến để tuồn kem tẩy trắng giả cùng hàng không rõ nguồn gốc ra thị trường với quy mô ngày càng lớn.

Theo thông tin từ lực lượng chức năng, Công an tỉnh An Giang kiểm tra 2 kho hàng và phát hiện hơn 2.000 hộp mỹ phẩm, trong đó có 740 hộp mang nhãn “Kem tẩy trắng Thái Lan” có dấu hiệu giả mạo xuất xứ Thái Lan. Điều đáng lo không chỉ là con số, mà là cách thức sản xuất – đóng gói – bán hàng khép kín được tổ chức bài bản ngay giữa đời sống thường ngày, núp bóng nhãn ngoại để tăng sức hút. Nếu trước đây mỹ phẩm giả chủ yếu trôi nổi ở chợ hoặc shop nhỏ, thì nay các đường dây chuyển hẳn lên TikTok, Shopee, biến những cú lướt tay vô thức thành cửa ngõ đưa kem tẩy trắng giả lên da mặt người dùng.

Từ hóa chất thô tới livestream: Cách một đường dây mỹ phẩm giả vận hành

Qua xác minh ban đầu, số hàng hóa bị thu giữ liên quan đến bà V.T.T.T (sinh năm 2004) và ông L.M.T (sinh năm 2000), cùng trú tại phường Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ. Mô hình hoạt động cho thấy đây không còn là buôn bán nhỏ lẻ, mà là một đường dây mỹ phẩm giả có phân công rõ ràng: mua nguyên liệu, pha chế, đóng gói, dán nhãn, rồi đẩy ra thị trường bằng nội dung TikTok được thiết kế để thuyết phục người xem.

Lực lượng chức năng phát hiện khoảng 2.008 hộp mỹ phẩm thành phẩm, bên cạnh khoảng 500kg nguyên liệu, hóa chất, bao bì, vỏ hộp, cùng máy móc và dữ liệu điện tử phục vụ sản xuất, quảng cáo, tiêu thụ. Những sản phẩm này chưa có hồ sơ công bố mỹ phẩm và không có tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Nói cách khác, mọi lớp vỏ “Kem tẩy trắng Thái Lan” chỉ là màn kịch bao bì – nhãn mác, trong khi bản chất là kem tẩy trắng giả pha chế từ kho hóa chất không kiểm soát. Việc lập tài khoản TikTok “Cỏ XXX” để đăng video quảng cáo, chốt đơn trực tiếp biến nền tảng giải trí thành chợ trời mỹ phẩm thiếu kiểm chứng.

Không chỉ mỹ phẩm: hàng không rõ nguồn gốc lan rộng trên Shopee, TikTok

Vụ mỹ phẩm ở An Giang không phải trường hợp đơn lẻ, mà chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh lớn hơn về hàng không rõ nguồn gốc trên nền tảng số. Tại Hà Nội, một cơ sở rộng khoảng 150 m² ở xã Vĩnh Thanh bị phát hiện kinh doanh các mặt hàng như thắt lưng, ví da nhập từ Trung Quốc và phân phối trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, TikTok nhưng không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ. Điều này chứng minh: từ mỹ phẩm đến phụ kiện thời trang, mọi loại hàng hóa đều có thể được “đóng gói đẹp, quay clip hay” rồi đẩy lên mạng.

Căn cứ kết quả kiểm tra, doanh nghiệp vận hành cơ sở này bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và bị tịch thu toàn bộ tang vật không nhãn hiệu, không hóa đơn. Việc xử phạt cho thấy cơ quan chức năng đã bắt đầu siết lại, nhưng cũng phơi bày một thực tế: hệ sinh thái thương mại điện tử đang bị lợi dụng mạnh mẽ bởi các chủ thể coi nhẹ pháp luật, tối đa hóa lợi nhuận trên lưng người tiêu dùng. Khi mọi thứ chỉ diễn ra sau một màn hình, rủi ro cho người mua bị phóng đại lên gấp nhiều lần.

Rủi ro sức khỏe từ kem tẩy trắng giả và ảo tưởng “rẻ – nhanh – trắng”

Trong khi lực lượng chức năng tập trung vào hành vi gian dối về nguồn gốc, điều người tiêu dùng cần nhìn rõ hơn là rủi ro sức khỏe. Một sản phẩm được pha chế từ khoảng 500kg nguyên liệu, hóa chất không được kiểm định, không có hồ sơ công bố, lại dán nhãn kem tẩy trắng ngoại để bán đại trà là sự coi thường sức khỏe cộng đồng ở mức đáng báo động. Các video TikTok thường đánh mạnh vào tâm lý muốn trắng nhanh, giá “mềm” và lời hứa “an toàn, lành tính”, nhưng phía sau có thể là nguy cơ kích ứng, viêm da, nhiễm độc tích lũy lâu dài.

Việc mỹ phẩm giả mạo được phân phối qua TikTok và các sàn như Shopee khiến quá trình mua – dùng diễn ra cực kỳ dễ dàng: chỉ vài cú chạm là kem tẩy trắng giả đã nằm trên da người mua. Khi người dùng ưu tiên combo đẹp nhanh, giá thấp và lời cam kết trong vài chục giây video, họ vô tình biến bản thân thành chuột bạch cho những hỗn hợp hóa chất không nhãn mác. Trách nhiệm cá nhân ở đây không thể bỏ qua: không một thuật toán nào có thể bảo vệ bạn nếu chính bạn phó mặc làn da cho những lời quảng cáo khó kiểm chứng.

Cuộc đua giữa cơ quan chức năng và “chợ trời số” – người tiêu dùng cần làm gì?

Trước diễn biến phức tạp của hoạt động sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm giả, hàng không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử, Giám đốc Công an tỉnh An Giang đã chỉ đạo tăng cường nắm tình hình, phối hợp cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm. Hiện Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang tiếp tục điều tra, làm rõ hành vi các cá nhân liên quan vụ kho mỹ phẩm và sẽ xử lý theo quy định pháp luật. Tại Hà Nội, Công an xã Vĩnh Thanh cũng chủ động phối hợp Quản lý thị trường để phát hiện và xử lý vi phạm, nhằm ngăn chặn hàng hóa không rõ nguồn gốc, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và trật tự thương mại.

Tuy vậy, chỉ trông chờ vào xử lý sau vi phạm là chưa đủ khi tốc độ xuất hiện tài khoản bán hàng mới trên TikTok, Shopee nhanh hơn nhiều so với một quyết định xử phạt. Người tiêu dùng cần tự nâng tiêu chuẩn an toàn: nói không với kem tẩy trắng “siêu tốc”, ưu tiên sản phẩm có đầy đủ thông tin công bố, kiểm tra kỹ nguồn gốc thay vì tin vào tên gọi ngoại quốc và lượt xem livestream. Khi mỗi cú click mua hàng đều được cân nhắc, các đường dây mỹ phẩm giả sẽ khó sống dựa trên sự nhẹ dạ của người dùng.