Cú đảo chiều xóa sạch hưng phấn hậu bầu cử
Thị trường chứng khoán Mỹ hậu bầu cử là giai đoạn nhà đầu tư định giá lại triển vọng doanh nghiệp theo kết quả chính trị và các chính sách có thể tác động đến lợi nhuận. Phiên 5/11 cho thấy sự đổi chiều ấy có thể diễn ra nhanh đến mức nào: Dow Jones giảm 1.833,06 điểm, tương đương 3,44%, còn S&P 500 mất 4,36%.
Đà tăng mạnh của phiên trước đó bị xóa sạch, thậm chí Dow Jones giảm sâu hơn mức tăng hậu bầu cử. Nasdaq Composite chỉ cần sáu phút để mất toàn bộ thành quả sau kết quả bầu cử. Đây không phải một nhịp điều chỉnh lẻ loi: cả ba chỉ số lớn của Mỹ ghi nhận phiên tồi tệ nhất kể từ tháng 4/2025. Phố Wall bán tháo cho thấy tâm lý lạc quan ban đầu đã nhường chỗ cho việc giảm rủi ro, khi nhà đầu tư nhận ra kết quả chính trị có thể tạo thêm bất định thay vì lập tức mở ra một hướng đi rõ ràng.
Cổ phiếu công nghệ chịu áp lực từ hai phía
Tâm điểm của đợt giảm là cổ phiếu công nghệ và bán dẫn, những nhóm đã hưởng lợi lớn từ kỳ vọng AI. Nasdaq 100 mất 6,4% trong phiên 5/11 và rơi vào vùng điều chỉnh sau khi giảm hơn 10% so với đỉnh tháng trước. Chỉ số bán dẫn PHLX giảm khoảng 10% trong phiên, còn Broadcom và Nvidia cùng mất 6%; Qualcomm giảm 11% dù kết quả kinh doanh vượt dự báo, bởi triển vọng lợi nhuận không đạt kỳ vọng.
Quy mô bán tháo cho thấy thị trường không chỉ phản ứng với một vài báo cáo doanh nghiệp. Theo số liệu được dẫn trong các nguồn, vốn hóa S&P 500 mất hơn 2.000 tỷ USD, còn riêng nhóm sản xuất chip mất hơn 1.000 tỷ USD. Điểm yếu nằm ở chỗ kỳ vọng tăng trưởng AI đã rất cao, trong khi tốc độ triển khai, nguồn tài trợ và hiệu quả của các khoản đầu tư vẫn chưa chắc chắn. Khi kỳ vọng càng lớn, tin xấu về triển vọng càng dễ kích hoạt một đợt định giá lại mạnh.
Chính trị Mỹ làm tăng độ bất định quanh cơn sốt AI
Nỗi lo chính trị không nằm ở kết quả bầu cử đơn thuần, mà ở hệ quả có thể xảy ra với việc xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI. Những đồn đoán về khả năng Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát siết quy định ngành AI khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu các kế hoạch mở rộng có bị chậm lại hay không. Một chuyên gia tại Susquehanna International Group nhận định việc rút vốn khỏi cổ phiếu chip phản ánh lo ngại về tốc độ triển khai và nguồn tài trợ cho đầu tư AI trong bối cảnh nguy cơ có thêm quy định.
Áp lực còn lan đến các công ty vay nợ lớn để xây dựng trung tâm dữ liệu: nhà đầu tư đòi hỏi lợi suất cao hơn, làm nguồn vốn cho các dự án trở nên khó chịu đựng hơn. Vì vậy, cơn sốt AI đang đối mặt với phép thử kép: liệu nhu cầu và lợi nhuận tương lai có đủ sức biện minh cho mức đầu tư hiện tại, và liệu chính sách có làm thay đổi tiến độ? Khi cả hai câu hỏi còn bỏ ngỏ, việc giảm tỷ trọng cổ phiếu công nghệ là phản ứng phòng thủ dễ hiểu, dù không đồng nghĩa triển vọng AI đã chấm dứt.
Nhà đầu tư cần chờ thêm tín hiệu
Nhịp giảm mạnh không chứng minh rằng toàn bộ kỳ vọng AI đã sai; nó cho thấy thị trường đang đòi hỏi bằng chứng rõ hơn về lợi ích kinh tế và khả năng tài trợ cho làn sóng đầu tư. Khi mức định giá phụ thuộc nhiều vào tăng trưởng tương lai, bất kỳ nghi ngờ nào về tiến độ xây dựng hạ tầng hay quy định đều có thể khiến cổ phiếu biến động mạnh. Vì thế, không nên xem cú tăng sau bầu cử là tín hiệu chắc chắn rằng rủi ro đã qua.
Giới đầu tư tiếp tục hướng sự chú ý tới báo cáo việc làm tháng 10 của Mỹ, dự kiến công bố ngày 6/11, trong khi triển vọng chính sách AI cần thêm thời gian để rõ ràng. Trước mắt, Dow Jones giảm và đợt Phố Wall bán tháo nhắc nhở rằng chính trị có thể đổi hướng kỳ vọng chỉ trong một phiên. Kết luận hợp lý không phải là quay lưng với công nghệ, mà là thận trọng hơn với những doanh nghiệp có định giá và kế hoạch vốn phụ thuộc vào một kịch bản AI chưa được kiểm chứng.
