Pin điện thoại nổ: Nguy cơ có thật, không phải tin đồn
Pin điện thoại nổ là hiện tượng pin lithium trong thiết bị di động phát sinh nhiệt bất thường, gây cháy nổ đột ngột trong quá trình sạc hoặc sử dụng, dẫn đến bỏng nặng, hư hại thiết bị và tài sản xung quanh, nhất là khi người dùng sạc ở khoảng cách rất gần cơ thể mà không có bất kỳ biện pháp bảo vệ nào. Các vụ pin điện thoại nổ gần đây cho thấy đây không còn là rủi ro hiếm gặp mà là mối đe dọa an toàn gia đình bị đánh giá thấp. Một vụ việc liên quan đến mẫu Pixel 6a đã gây cháy thân máy và khu vực xung quanh trong lúc cắm sạc bằng cáp và adapter của bên thứ ba, khiến một người bị bỏng. Tại Lâm Đồng, một thiếu niên 16 tuổi bị bỏng và chấn thương phức tạp hai bàn tay vì điện thoại phát nổ khi vừa cắm sạc vừa sử dụng. Những câu chuyện này là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ rằng an toàn sạc điện thoại phải được coi nghiêm túc như an toàn điện trong nhà.
Hai bài học đắt giá từ Pixel 6a và vụ nổ điện thoại ở Lâm Đồng
Điểm chung nguy hiểm giữa các vụ việc: điện thoại đang sạc và người dùng ở rất sát nguồn nổ. Trường hợp Pixel 6a cho thấy ngay cả dòng máy lớn vẫn có thể gặp sự cố khi pin lithium ion bên trong phát sinh nhiệt bất thường, dẫn tới cháy thân máy và làm cháy xém khu vực xung quanh trong lúc đang sạc với cáp, adapter của hãng khác, khiến một người bị bỏng nhẹ. Việc điều tra cho thấy cell pin bên trong bị phát nhiệt mạnh trước khi bốc cháy, dù nguyên nhân chính xác không xác định được. Ở Lâm Đồng, tình hình còn bi thảm hơn: thiếu niên 16 tuổi vừa cắm sạc vừa dùng điện thoại thì thiết bị bất ngờ phát nổ, gây đa chấn thương, bỏng nhiều vùng cơ thể và dập nát hai bàn tay. Hình ảnh bàn tay bị tổn thương nặng, chảy máu nhiều là bằng chứng rõ ràng rằng một thói quen tưởng vô hại có thể phá hủy cả tương lai của một người trẻ.
Vừa sạc vừa dùng: thói quen “tiện” nhưng nguy hiểm
Nhiều người coi việc vừa sạc vừa xem phim, chơi game, lướt mạng là bình thường, nhưng vụ nổ điện thoại ở Lâm Đồng chứng minh đây là thói quen trả giá bằng máu. Theo người nhà nạn nhân, vụ nổ xảy ra đúng lúc thiếu niên vừa sử dụng vừa cắm sạc; sau tiếng nổ, tóc bị cháy xém, da mặt, tay chân bỏng rải rác, còn hai bàn tay bị tổn thương nặng với xương, ngón tay bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Các bác sĩ buộc phải chuyển bệnh nhân lên tuyến trên vì chấn thương quá nặng. Vấn đề không chỉ là nguy cơ pin điện thoại nổ mà còn là việc người dùng cố tình phớt lờ dấu hiệu: máy nóng lên khi chơi game hoặc gọi video mà vẫn cắm sạc. Khuyến cáo từ cơ sở y tế là rõ ràng: người dùng không nên vừa sử dụng điện thoại vừa sạc, đặc biệt khi chạy những tác vụ làm thiết bị nóng lên. Tiện một chút, nhưng nguy cơ là cả bàn tay.
Sạc an toàn không khó: thay đổi vài thói quen là giảm phần lớn rủi ro
Nếu không muốn mỗi lần cắm sạc là một lần đánh cược, bạn phải nâng chuẩn an toàn sạc điện thoại của chính mình. Trước hết, hãy coi quy tắc không vừa sạc vừa dùng là bắt buộc, nhất là khi chơi game, xem video hay bất kỳ tác vụ nào khiến máy nóng nhanh. Thứ hai, ưu tiên bộ sạc, cáp sạc phù hợp và có nguồn gốc rõ ràng; việc dùng bộ sạc hoặc cáp không tương thích là yếu tố làm tăng nguy cơ sự cố, như đã thấy ở vụ Pixel 6a dùng phụ kiện bên thứ ba. Với pin dự phòng, một số nhà nhập khẩu đã phải thu hồi, đổi sản phẩm vì nguy cơ tạp chất trong cell pin gây đoản mạch, dẫn đến cháy nổ – đây là lời nhắc hãy chọn thương hiệu nghiêm túc về an toàn. Cuối cùng, hãy sạc ở nơi thoáng mát, tránh phủ chăn gối lên máy; chỉ một chút chủ quan về nhiệt độ cũng đủ để biến chỗ ngủ thành điểm phát cháy.
Khi nào nên ngừng sạc ngay và mang máy đi kiểm tra?
Không có thiết bị nào an toàn tuyệt đối, nhưng người dùng có thể quyết định mức rủi ro bằng cách phản ứng sớm với dấu hiệu bất thường. Bất cứ khi nào bạn nghe tiếng lạ từ khu vực sạc, ngửi thấy mùi khét, cảm nhận máy nóng bất thường so với thói quen dùng hằng ngày, hãy rút sạc ngay, đặt máy ở nơi không dễ bắt lửa và chờ nguội hẳn. Vụ Pixel 6a đã được phân loại là tai nạn sản phẩm nghiêm trọng liên quan đến cháy nổ, với kết luận cell pin bên trong từng bị nhiệt độ tăng cao trước khi cháy. Một số pin dự phòng như mẫu PowerCore 10000 còn phải thu hồi và đổi sản phẩm do khả năng tạp chất bên trong cell gây đoản mạch, dẫn đến nguy cơ cháy. Từ thực tế đó, nếu thiết bị từng bị rơi mạnh, vào nước, hoặc sạc có dấu hiệu trục trặc, hãy coi đó là lý do chính đáng để mang đi kiểm tra thay vì cố dùng cho đến khi “có chuyện”.
