Trì hoãn đúng lúc có thể chặn một vụ lừa đảo
Can thiệp của nhân viên ngân hàng là việc quan sát dấu hiệu bất thường trong giao dịch, hỏi rõ lý do khách rút hoặc chuyển tiền, rồi tạm dừng để xác minh với cơ quan chức năng khi có nguy cơ lừa đảo. Đây không phải thủ tục gây phiền hà: trong các vụ việc tại Hà Tĩnh, vài phút trò chuyện đã giúp khách tránh chuyển tiền theo kịch bản của kẻ gian.
Chiều 2/11, bà P.T.H., trú xã Tứ Mỹ, đến Phòng Giao dịch Nầm của Agribank Chi nhánh Hương Sơn rút 921 triệu đồng tiền tiết kiệm. Bà bị người gọi điện tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng cáo buộc liên quan đến đường dây rửa tiền, đe dọa và yêu cầu giữ kín sự việc. Kẻ gian còn dặn bà nói với ngân hàng rằng rút tiền để đưa cho con làm nhà, nhằm tránh bị phát hiện.
Khi nhận thấy giao dịch lớn và có dấu hiệu bất thường, nhân viên ngân hàng hỏi chuyện, báo lãnh đạo và phối hợp Công an xã Tứ Mỹ xác minh. Công an giải thích thủ đoạn giả danh công an và thao túng tâm lý; bà H. bình tĩnh dừng giao dịch, không chuyển tiền. Điểm đáng chú ý là nhân viên không chỉ nhìn vào con số, mà còn để ý hoàn cảnh và cách khách hàng thể hiện sự lo sợ.
Hai vụ việc, tổng cộng 733 triệu đồng được giữ lại
Tại Nghi Xuân, khoảng 14 giờ ngày 5/11, một cặp vợ chồng đến Phòng Giao dịch Xuân Phổ rút tiền tiết kiệm để chuyển sang tài khoản khác. Người vợ và chồng có biểu hiện hoảng loạn, lo lắng. Nhân viên Lê Thị Sầm Na báo Giám đốc phòng giao dịch để tìm hiểu, sau khi biết người chồng liên tục nhận cuộc gọi đe dọa từ những người tự xưng là “Công an Trung ương”.
Kẻ gian cáo buộc ông liên quan đến đường dây rửa tiền, ma túy, gửi thông báo bắt giữ giả và yêu cầu giữ bí mật. Vợ chồng ông đã mua điện thoại mới, mở tài khoản theo hướng dẫn rồi đến ngân hàng rút tiền. Nhân viên thuyết phục họ dừng giao dịch; khi thấy khách vẫn bất an và có thể tìm điểm giao dịch khác, giám đốc phòng giao dịch cùng Công an xã Đan Hải đến tận nhà giải thích. Cùng ngày, cán bộ Agribank tại Nghi Xuân và Can Lộc ngăn chặn hai vụ, giúp khách bảo toàn tổng cộng 733 triệu đồng.
Hai tình huống cho thấy chuyển tiền lừa đảo thường không bắt đầu bằng một cú bấm vội, mà bằng sự sợ hãi được kẻ gian nuôi dưỡng qua điện thoại. Vì thế, hỏi khách định chuyển tiền cho ai và vì lý do gì có thể quan trọng không kém kiểm tra giấy tờ. Khi khách bị yêu cầu giấu gia đình, mở tài khoản mới hoặc làm theo chỉ dẫn của người lạ, đó là lúc ngân hàng cần dừng giao dịch và tìm thêm sự hỗ trợ.
Dấu hiệu cần cảnh giác và cách tự bảo vệ
Kịch bản giả danh công an thường kết hợp cáo buộc nghiêm trọng, đe dọa bắt giữ và lệnh giữ bí mật để khiến nạn nhân mất bình tĩnh. Sau đó, kẻ gian yêu cầu rút sổ tiết kiệm, chuyển tiền vào tài khoản chúng chỉ định với lý do phục vụ điều tra. Nhưng cơ quan công an không yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để xác minh hay điều tra.
Người dân không nên xem lời thúc giục chuyển tiền là bằng chứng của một cuộc điều tra thật. Nếu nhận cuộc gọi đáng ngờ, hãy ngắt liên lạc, tự tìm kênh chính thức để kiểm chứng và nói với người thân; đừng dùng số điện thoại hay đường dẫn do người gọi cung cấp. Khi đang ở ngân hàng, hãy trả lời trung thực câu hỏi về mục đích giao dịch, vì yêu cầu giữ bí mật có thể là một phần của thủ đoạn.
Nếu thấy dấu hiệu nghi vấn, hãy lập tức dừng giao dịch, liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức hoặc công an gần nhất để xác minh và hỗ trợ. Không truy cập đường link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, không chuyển tiền theo hướng dẫn của người lạ; khách hàng cũng có thể đăng ký dịch vụ bảo an tài khoản để tăng thêm lớp bảo vệ.
Lá chắn hiệu quả bắt đầu từ một câu hỏi
Các vụ việc tại Hà Tĩnh cho thấy bảo vệ tài khoản không chỉ nằm ở công nghệ hay cảnh báo trên ứng dụng. Nhân viên tiếp xúc trực tiếp có thể nhận ra điều hệ thống khó đo lường: khách hàng đang hoảng sợ, giao dịch khác hẳn thói quen, hoặc lời giải thích nghe như được người khác soạn sẵn. Agribank Chi nhánh Hà Tĩnh cho biết đã phát hiện, phối hợp ngăn chặn 8 vụ có dấu hiệu lừa đảo, bảo vệ tài sản gần 4,6 tỷ đồng.
Cách làm này không thay thế trách nhiệm cảnh giác của mỗi người, nhưng tạo thêm một điểm dừng trước khi tiền rời khỏi tài khoản. Hỏi rõ mục đích, tạm dừng giao dịch và gọi công an khi có dấu hiệu bất thường là những bước thiết thực hơn một lời nhắc chung chung. Trong cuộc gọi giả danh công an, vài phút kiểm chứng có thể quan trọng hơn mọi lời thúc giục.
Kết luận, ngân hàng không nên chỉ xử lý giao dịch theo yêu cầu mà cần nhìn cả bối cảnh và tâm lý khách hàng; người dân cũng cần chủ động nói thật khi được hỏi. Không cơ quan chức năng nào yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để chứng minh vô tội. Dừng lại, xác minh qua kênh chính thức và báo công an là cách rõ ràng nhất để chặn lừa đảo ngân hàng trước khi thiệt hại xảy ra.
