Bác sĩ giả mạo thẩm mỹ và “thần y” tự chế thuốc là gì?
Bác sĩ giả mạo thẩm mỹ và các “thần y” tự chế thuốc là những người không có đào tạo y khoa, không giấy phép hành nghề nhưng vẫn tự xưng có khả năng khám, chữa bệnh hoặc làm thủ thuật thẩm mỹ, bán thuốc tự pha chế, dựa trên thông tin sai lệch và tâm lý cả tin của người bệnh để thu tiền trái phép và gây nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng. Vấn đề không chỉ là họ gian dối, mà là họ lợi dụng cơn tuyệt vọng của những người đang mắc bệnh, sẵn sàng bấu víu vào bất kỳ tia hy vọng nào. Trong bối cảnh dịch vụ thẩm mỹ nở rộ, ranh giới giữa phòng khám hợp pháp và lừa đảo phòng khám ngày càng mờ nếu người dân không có kiến thức cơ bản để tự bảo vệ mình. Đây là lỗ hổng an ninh sức khỏe mà kẻ xấu đang khai thác triệt để.
Từ cai thầu xây dựng thành “thần y”: Bức tranh thật của thuốc tự chế nguy hiểm
Vụ việc tại cơ sở “Điện Đại Thành - Thiên Y Thánh Mẫu” là ví dụ điển hình cho thấy thuốc tự chế nguy hiểm đến mức nào. Một người chỉ học hết lớp 7, từng làm cai thầu xây dựng, thợ đắp hoa văn, buôn bán cây cảnh nhưng lại tự phát mở cơ sở khám chữa bệnh không hề được cấp phép. Dù không được đào tạo chuyên môn, không bằng cấp, chứng chỉ hay giấy phép hành nghề, họ vẫn ngang nhiên tổ chức khám chữa bệnh nan y, tự chế thuốc bán cho bệnh nhân và người nhà với quy mô hàng trăm người ở nhiều tỉnh, thành. Cơ quan điều tra xác định số thuốc này được pha chế từ thảo dược mua ở chợ, không đăng ký, không giấy phép lưu hành, không có căn cứ khoa học chứng minh công năng, tác dụng. Sự thật phũ phàng là theo lời khai, các loại thuốc được quảng bá chữa bệnh nan y thực chất chủ yếu chỉ có tác dụng an thần.
Hàng trăm nạn nhân và cái giá của sự cả tin
Khi một người bệnh hoặc gia đình nghe lời hứa hẹn “chữa khỏi bệnh nan y”, họ không chỉ đánh cược tiền bạc mà còn đánh cược cả cơ hội điều trị đúng. Trong vụ việc ở Bắc Ninh, kết quả điều tra bước đầu cho thấy hai đối tượng đã lừa hàng trăm người bệnh và người nhà bệnh nhân tại nhiều tỉnh, thành, chiếm đoạt khoảng 1 tỷ đồng. Con số này không chỉ là tiền; đó là chi phí của những tháng ngày hi vọng sai chỗ, trì hoãn điều trị đúng phác đồ, thậm chí có thể đánh mất cửa sổ vàng cứu chữa. Đáng lo hơn, mô hình lừa đảo phòng khám kiểu này có công thức rất rõ: khám bệnh “miễn phí”, sau đó định hướng phải điều trị lâu dài và buộc mua thuốc tự chế tại chỗ mới có thể khỏi bệnh. Khi người bệnh đã trót tin, mỗi lời khuyên từ kẻ lừa đảo bỗng trở thành “chân lý”, và nạn nhân tự bước sâu hơn vào bẫy.
Cách các ổ lừa đảo y tế vận hành và dấu hiệu cần cảnh giác
Nhìn vào vụ án này, có thể thấy những kẻ giả mạo không hoạt động rời rạc, mà có tổ chức và kịch bản rõ ràng. Cơ sở khám chữa bệnh tự phát được dựng lên, không hề có sự cấp phép của cơ quan chức năng, nhưng lại được tô vẽ bằng không gian tâm linh, đền điện, làm người bệnh dễ lẫn lộn giữa niềm tin tôn giáo và hoạt động y tế. Bước tiếp theo là quảng bá rầm rộ, từ truyền miệng đến quay video quá trình khám chữa rồi đăng lên mạng xã hội nhằm tạo niềm tin và đánh vào tâm lý bầy đàn. Kịch bản chung luôn có các điểm giống nhau: người khám không thu tiền ngay, nói lời ngọt ngào về hi vọng chữa khỏi, sau đó “kê” liệu trình dài ngày và bán thuốc tự chế không rõ nguồn gốc, thành phần, giấy phép. Khi thấy bất kỳ cơ sở nào mập mờ trình độ chuyên môn, không chứng chỉ, không giấy phép treo công khai nhưng lại tự tin khẳng định chữa khỏi nhiều bệnh nan y, đó là lúc bạn nên rời đi thay vì ở lại nghe tiếp.
Pháp luật không khoan nhượng, nhưng người dân phải tự nâng “tường lửa”
Điểm sáng trong bức tranh u ám này là cơ quan chức năng đã vào cuộc. Những người đứng sau cơ sở khám chữa bệnh tự phát đã bị khởi tố, tạm giữ hình sự để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đó là lời nhắc rõ ràng rằng pháp luật không khoan nhượng với các hình thức lừa đảo phòng khám và bán thuốc tự chế nguy hiểm. Tuy vậy, xử lý hình sự chỉ đến được sau khi đã có hàng trăm nạn nhân và số tiền lớn bị chiếm đoạt. Với mọi loại hình dịch vụ y tế và thẩm mỹ, bài học cốt lõi là: đừng trao sức khỏe của mình cho người không chứng nhận, không kiểm chứng. Nếu một “bác sĩ” không chứng minh được trình độ, nếu một cơ sở không minh bạch về giấy phép, hãy coi đó là cảnh báo đỏ. Pháp luật sẽ trừng trị kẻ phạm tội, nhưng chỉ kiến thức và sự tỉnh táo mới bảo vệ bạn ngay từ bước đầu.
