Chuẩn bị mặt đất là điều kiện để sân bay vận hành
Giao thông phục vụ sân bay Long Thành là hệ thống xe buýt, đường kết nối, điểm đón trả khách và điều phối phương tiện giúp hành khách di chuyển giữa nhà ga với các đô thị, bến xe và đầu mối giao thông. Ngày 5/11, UBND TP Đồng Nai giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với công an, lực lượng quân sự, các sở ngành và địa phương làm việc với ACV để chuẩn bị khai thác sân bay. Đây là bước cần thiết, bởi một nhà ga sẵn sàng chưa đồng nghĩa hành khách có thể đến và rời sân bay thuận tiện. ACV thông báo sân bay dự kiến khai thác từ ngày 24/12. Mốc thời gian gần khiến công việc giao thông mặt đất không thể chỉ dừng ở kế hoạch trên giấy: các tuyến phải vận hành được, lối vào phải an toàn và phương án xử lý sự cố phải rõ ràng trước khi khách đầu tiên đến.
Xe buýt cần nối được nơi hành khách thực sự đi đến
Phương án xe buýt Long Thành đang được Sở Xây dựng phối hợp với ACV, các đơn vị vận tải và Sở Xây dựng TP.HCM xây dựng. Mục tiêu là kết nối sân bay với trung tâm đô thị, bến xe, đầu mối giao thông và những khu vực có nhu cầu đi lại. Hướng tiếp cận này hợp lý hơn việc chỉ đếm số tuyến: giá trị của xe buýt nằm ở chỗ hành khách có thể tiếp tục hành trình, không phải tự xoay xở một chặng cuối khó đoán. Tuy vậy, thông tin hiện có chưa nêu cụ thể tuyến, tần suất hay thời gian hoạt động. Vì thế, chất lượng chuẩn bị sẽ được kiểm chứng bằng mức độ dễ hiểu của lịch chạy, vị trí lên xuống và khả năng nối chuyến. Nếu các điểm này không rõ, xe buýt khó trở thành lựa chọn thiết thực cho người đi sân bay.
Đường kết nối phải sẵn sàng cùng phương án phân luồng
Song song với xe buýt, Sở Xây dựng được giao rà soát tiến độ các tuyến đường kết nối sân bay và nút giao, xác định hạng mục cần hoàn thiện hoặc sửa chữa, đồng thời bổ sung biển báo, chiếu sáng, tín hiệu và điều kiện an toàn trước ngày khai thác. Thành phố cũng phải xây dựng phương án phân luồng theo lưu lượng phương tiện và khung giờ hoạt động, bố trí nơi đón trả khách, điểm dừng đỗ và khu vực chờ, đồng thời chuẩn bị cách xử lý ùn tắc, tai nạn, sự cố. Đây là phần việc quyết định giao thông Long Thành có vận hành liền mạch hay không: đường tốt nhưng thiếu chỉ dẫn, điểm đón và tổ chức luồng xe vẫn có thể gây rối ngay trước nhà ga. Sở Xây dựng phải trình kế hoạch để UBND thành phố ban hành trước ngày 15/11.
Metro là hướng dài hạn, không thay thế việc làm ngay
Kết nối đường bộ và xe buýt là yêu cầu trước mắt; metro Suối Tiên – Long Thành chưa thể được xem là phương án thay thế khi sân bay bắt đầu khai thác. Dự án metro có tổng mức đầu tư sơ bộ 65.573 tỷ đồng, dự kiến thực hiện giai đoạn 2026-2030, nhưng vẫn vướng cách áp dụng quy định về lựa chọn nhà đầu tư. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng đang tiếp tục: kiểm đếm đạt 64% và xác nhận nguồn gốc đất đạt 46%; chủ đầu tư đặt mục tiêu hoàn tất giải phóng mặt bằng trong năm 2026. Khoảng cách giữa kế hoạch giao thông trước mắt và dự án đường sắt dài hạn cho thấy Đồng Nai cần xử lý song song hai việc: bảo đảm khách có phương tiện đến sân bay trong ngày khai thác, đồng thời tháo gỡ vướng mắc để hình thành kết nối công cộng quy mô lớn hơn.
Kết luận: Đồng Nai đã giao đúng đầu mối và xác định các việc thiết thực từ xe buýt, đường vào đến phân luồng, nhưng hiệu quả chỉ được chứng minh khi hành khách biết đi đâu, lên xe ở đâu và có thể ra vào sân bay an toàn. Sân bay Long Thành cần hạ tầng mặt đất đồng bộ ngay từ ngày đầu; các kế hoạch phải chuyển thành dịch vụ và tuyến đường sử dụng được, thay vì dừng ở danh sách nhiệm vụ.
