Mang cơm đi làm: tiện lợi nhưng tiềm ẩn rủi ro ngộ độc
Mang cơm đi làm an toàn là việc chuẩn bị, bảo quản và hâm nóng bữa ăn mang theo sao cho hạn chế tối đa vi khuẩn phát triển, tránh hình thành độc tố trong thực phẩm và giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm cho người lao động văn phòng phải để hộp cơm ngoài nhiều giờ trước khi ăn trưa. Ngộ độc thực phẩm không chỉ đến từ đồ ăn ngoài hàng; nếu sáng nấu, trưa mới ăn mà bỏ qua nguyên tắc an toàn thực phẩm, hộp cơm nhà cũng có thể trở thành nguồn gây bệnh. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều người tin rằng “đã nấu chín, lát quay lò vi sóng là yên tâm” nhưng thực tế, bảo quản sai nhiệt độ và thời gian có thể khiến vi khuẩn sinh sôi mạnh, tạo độc tố mà việc hâm lại không phải lúc nào cũng cứu được.
Nấu chín kỹ, làm nguội nhanh và giữ lạnh đúng cách
Nếu bạn có thói quen sáng nấu, trưa hâm lại, hãy coi việc kiểm soát thời gian và nhiệt độ là “luật bất di bất dịch”. Các món mang cơm đi làm phải được nấu chín kỹ, tránh thịt tái, trứng lòng đào hay hải sản chưa chín hẳn vì chúng sẽ nằm ở nhiệt độ nguy hiểm suốt nhiều giờ trước bữa trưa. Sau khi nấu xong, nên để thức ăn nguội bớt bằng cách mở hé nắp 10-15 phút, rồi đậy kín và cho ngay vào ngăn mát tủ lạnh để hạn chế vi khuẩn phát triển. Thực phẩm dễ hỏng không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, hoặc quá 1 giờ khi môi trường trên khoảng 32°C. Khi tới cơ quan, việc đầu tiên nên làm là cất hộp cơm vào tủ lạnh; nếu văn phòng không có tủ lạnh, hãy chủ động chuẩn bị túi giữ nhiệt và nguồn lạnh phù hợp từ trước.
Chọn và bảo quản hộp nhựa đúng cách để bảo vệ sức khỏe
Sai lầm phổ biến nhất của người mang cơm đi làm là nghĩ “hộp nào chẳng giống nhau, miễn rửa sạch là được”. Hộp nhựa rất tiện nhưng không phải món đồ có thể dùng bừa bãi. Không phải hộp nào đựng được thực phẩm cũng chịu được nhiệt độ cao; chiếc hộp vốn dùng cất hoa quả, đồ nguội trong tủ lạnh không nên tận dụng để đựng món nóng vừa nấu xong. Khi mua, hãy ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có thông tin vật liệu, công năng, giới hạn nhiệt và hướng dẫn sử dụng trên bao bì. Người thường xuyên hâm nóng cơm bằng lò vi sóng cần chọn dòng hộp được ghi rõ dùng được trong lò vi sóng, thay vì đoán dựa vào độ dày hay độ cứng. Mỗi lần rửa hộp, hãy kiểm tra nhanh: nếu hộp xước nhiều, nứt, cong vênh, ám mùi dai dẳng hoặc nắp không còn kín, đã đến lúc mạnh dạn thay mới để đảm bảo an toàn thực phẩm cho cả gia đình.
Hâm nóng cơm an toàn: đừng chỉ nhìn bề mặt nóng
Nhiều người tin rằng cứ cho hộp cơm vào lò vi sóng, thấy bên ngoài nóng là đủ. Đây là thói quen nguy hiểm. Có khi hộp cơm đã nóng ở ngoài nhưng miếng thịt dày hoặc phần thức ăn ở giữa vẫn chỉ âm ấm; cần hâm nóng đều từ trong ra ngoài, đặc biệt với thịt kho và canh. Khi dùng lò vi sóng, hãy sử dụng nắp phù hợp, mở hé hoặc mở van thoát hơi theo hướng dẫn, và chỉ dùng hộp được nhà sản xuất khuyến nghị cho lò vi sóng. Đựng được thực phẩm không đồng nghĩa với dùng được trong lò vi sóng. Về nhiệt độ, thức ăn hâm lại cần đạt bên trong ít nhất khoảng 74°C để an toàn. Không nên ăn khi thức ăn mới hơi ấm; đó là vùng nhiệt độ lý tưởng cho vi khuẩn tiếp tục phát triển. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ cũng lưu ý: thức ăn trông bình thường, không có mùi lạ vẫn có thể không an toàn vì một số độc tố hình thành do bảo quản sai có thể tồn tại sau khi hâm nóng.
Khi nào nên đổi món và kết luận cho người mang cơm đi làm
Không phải món nào cũng phù hợp để mang cơm đi làm, nhất là khi bạn không có điều kiện giữ lạnh chuẩn. Gỏi, nộm trộn sẵn rau sống, trứng lòng đào hay hải sản nấu chín để lâu nên được hạn chế nếu không thể bảo quản đúng cách. Thay vào đó, hãy chọn rau củ luộc chín, đựng riêng trong hộp sạch; phần rau cũng nên tách khỏi thịt và cơm để hạn chế nhiễm chéo. Nếu thức ăn có mùi chua, đổi màu, nhớt hoặc mùi bất thường, hãy bỏ ngay, đừng tiếc một hộp cơm mà đánh đổi sức khỏe. Về hộp nhựa, đừng cố tận dụng khi sản phẩm đã xuống cấp; nứt, cong vênh, xước nhiều, ám mùi dai dẳng hoặc nắp không còn kín đều là dấu hiệu nên thay. Mang cơm đi làm là thói quen tốt cho ví tiền và dinh dưỡng, nhưng chỉ thật sự có ý nghĩa khi bạn coi an toàn thực phẩm là ưu tiên số một: nấu chín kỹ, làm nguội nhanh, giữ lạnh đúng, chọn hộp phù hợp và hâm nóng cơm an toàn cho mình và gia đình.
