Một đại sảnh rộng lớn, không cần cột giữa
Kết cấu vượt nhịp là giải pháp tạo không gian rộng giữa các điểm tựa mà không cần cột chống ở giữa, thường đòi hỏi phối hợp chính xác giữa hình dáng kiến trúc, hệ chịu lực và vật liệu. Tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC ở Phú Quốc, nguyên tắc ấy được đẩy tới khẩu độ 81 m. Dự án do Sun Group đầu tư để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, gồm ballroom đa năng rộng 11.050 m²—tương đương khoảng 135 sân Pickleball—và tổng diện tích sàn khoảng 153.130 m². Đây không chỉ là một con số gây ấn tượng: bỏ cột giữa giúp tầm nhìn thông thoáng, đồng thời cho phép bố trí linh hoạt sân khấu, khu triển lãm và chỗ ngồi. Theo quy mô dự kiến, đại sảnh có thể đón khoảng 10.000 người tại hội nghị, triển lãm và khoảng 5.000 khách trong tiệc.
Mái thép nặng không đồng nghĩa với gia cố bằng mọi giá
Để giữ khoảng không 81 m, tải trọng mái phải được truyền về các kết cấu chịu lực ở hai bên; vì thế, mái thép 12.000 tấn không đơn thuần là một bộ phận che phủ mà là lời giải chịu lực của cả đại sảnh. Hệ mái gồm 13 nhịp chính uốn lượn, bao phủ khoảng 52.000 m² và lấy cảm hứng từ những lớp sóng biển. Điều đáng chú ý là đội ngũ thiết kế không chọn cách tăng thép ở mọi vị trí. SOM dùng tối ưu hóa cấu trúc để thuật toán phân tích phân bố lực, xác định nơi cần vật liệu và phần có thể giảm trong giới hạn an toàn. Đây là hướng tiếp cận thuyết phục hơn việc chỉ chạy theo độ đồ sộ: kết cấu phải đủ sức chịu tải, nhưng cũng cần được tính toán để tránh khối lượng dư thừa. Khi lắp dựng, cấu kiện nặng hàng trăm tấn được nâng lên độ cao hơn 40 m bằng kích rút thủy lực, với yêu cầu chính xác tới từng milimet.
AI hỗ trợ kỹ sư, không thay thế phán đoán thiết kế
AI trong thiết kế ở đây nên được hiểu là công cụ tìm và so sánh phương án, chứ không phải máy tự quyết định hình dáng công trình. Với Trung tâm APEC Phú Quốc, SOM kết hợp thuật toán tối ưu hóa với mô hình hóa hình học để điều chỉnh độ cong, kích thước và cấu tạo từng nhịp thép, đồng thời kiểm soát sự ăn khớp giữa các bộ phận. Cách làm này có ý nghĩa ở một công trình mà hình thức mái uốn lượn phải đáp ứng đồng thời yêu cầu chịu lực và không gian sử dụng. Công nghệ tương tự cũng được SOM áp dụng tại Trung tâm Hội nghị West Bund ở Thượng Hải: quy trình tối ưu hóa đa mục tiêu có AI hỗ trợ tạo và đánh giá hàng trăm mô hình theo các tiêu chí do kiến trúc sư, kỹ sư xác định. Bài học quan trọng không phải AI thay con người, mà là công cụ tính toán giúp nhóm thiết kế khảo sát nhiều phương án hơn trước khi chốt lựa chọn.
Giá trị sẽ được đo sau sự kiện
Một đại sảnh khổng lồ chỉ thật sự thành công nếu vẫn hữu ích sau hội nghị cấp cao. Không gian không cột tạo lợi thế thực tế: ban tổ chức có thể đổi bố cục cho triển lãm thương mại, hội nghị doanh nghiệp, biểu diễn nghệ thuật hoặc sự kiện cộng đồng mà không phải xoay xở quanh hàng cột giữa phòng. Công trình còn có khoảng 3.000 m² không gian hội nghị và 30 phòng họp đa năng, qua đó mở rộng khả năng khai thác ngoài những dịp quy mô lớn. Hiện 13 nhịp mái thép chính đã lắp dựng xong; công trường chuyển sang hoàn thiện mặt ngoài, hệ thống kỹ thuật và nội thất, với mục tiêu hoàn thiện nội thất vào cuối tháng 3/2027. Thước đo cuối cùng không chỉ là hoàn thành đúng tiến độ APEC, mà còn là khả năng vận hành linh hoạt, phục vụ nhiều nhóm người dùng trong dài hạn.
Kết cấu vượt nhịp 81 m và mái thép 12.000 tấn biến Trung tâm APEC Phú Quốc thành một thử nghiệm đáng chú ý về cách phối hợp kỹ thuật, kiến trúc và AI. Quy mô gây choáng là điểm mở đầu; hiệu quả sử dụng lâu dài mới là kết luận cần chờ công trình chứng minh.
