Tường nhà ẩm mốc là gì và vì sao không được xem nhẹ?
Tường nhà ẩm mốc là tình trạng bề mặt tường xuất hiện các mảng mốc đen, ố vàng, lớp muối trắng, kèm bong tróc sơn hoặc phồng rộp, thường do hơi nước thấm sâu vào vật liệu trong giai đoạn thời tiết nồm ẩm, mưa kéo dài và thiết kế nhà thiếu thông gió tự nhiên, khiến nấm mốc phát triển mạnh, làm không khí trong nhà khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người ở. Điều đáng nói là đa số gia đình phản ứng sai: xịt nước thơm, dùng tinh dầu để che mùi rồi bỏ qua nguyên nhân gây ẩm. Trong khi đó, mùi mốc, chăn ga ẩm, tủ quần áo hăng khó chịu hay tường loang lổ chính là lời cảnh báo cấu trúc nhà đang hút và giữ nước. Nếu không xử lý từ gốc, việc “làm đẹp” bề mặt chỉ là tạm bợ, nấm mốc sẽ quay lại, thậm chí nghiêm trọng hơn sau mỗi mùa mưa.
Bước 1: Nhận diện nguồn ẩm và phân biệt hư hại thẩm mỹ với vấn đề kết cấu
Để chống ẩm hiệu quả, phải trả lời được câu hỏi: nước đến từ đâu? Mùi ẩm mốc là dấu hiệu cho thấy trong nhà đang tồn tại môi trường thuận lợi để nấm mốc phát triển. Nguồn ẩm phổ biến gồm mưa dột từ mái, nước mưa hắt qua ban công, khe cửa sổ, rò rỉ đường ống, nền nhà tầng một hút ẩm và không khí nồm không được thoát ra ngoài. Cần phân biệt hư hại mang tính thẩm mỹ với vấn đề kết cấu. Các vết phồng rộp, bong sơn, mảng ố vàng, mốc đen trên bề mặt có thể là lớp sơn xuống cấp nhưng vẫn ẩn phía sau nguy cơ thấm nước lâu ngày. Ngược lại, các vết nứt chân chim nhỏ do co giãn vật liệu, rung động công trình hoặc nền móng lún lại đủ cho nước mưa thấm sâu, khiến tường ẩm, lớp sơn bị kiềm hóa, bong tróc và gây thấm dột về lâu dài. Những vị trí này cần được xem là điểm rò rỉ kết cấu, phải xử lý kỹ hơn.
Bước 2: Làm khô không gian sống trước khi đụng vào tường
Sai lầm lớn nhất khi xử lý tường nhà ẩm mốc là lao vào trét vá, sơn phủ trong khi toàn bộ không gian vẫn ướt và bí. Nhiều gia đình mắc sai lầm khi chỉ tìm cách che lấp mùi bằng nước hoa phòng hoặc tinh dầu. Nếu không giảm độ ẩm và làm sạch các vị trí bị mốc thì dù xịt khử mùi bao nhiêu lần, mùi cũng sẽ quay lại. Trước khi động đến lớp sơn, hãy xử lý môi trường ẩm: mở cửa để tăng lưu thông không khí vào thời điểm trời khô ráo, có nắng; sử dụng máy hút ẩm hoặc điều hòa ở chế độ hút ẩm để giảm độ ẩm trong phòng; lau khô ngay những khu vực bị đọng nước, đặc biệt là góc tường, chân tường và khu vực gần cửa sổ. Đồng thời giặt sạch rèm cửa, thảm, ga gối, vỏ sofa nếu đã hút ẩm nhiều ngày, vệ sinh tủ quần áo, tủ bếp, kệ gỗ bằng dung dịch phù hợp rồi để khô hoàn toàn trước khi sử dụng; đặt than hoạt tính, baking soda hoặc túi hút ẩm ở tủ quần áo, tủ giày để hỗ trợ hấp thụ hơi ẩm và mùi khó chịu.
Bước 3: Quy trình xử lý tường bong tróc, ẩm mốc từ bề mặt đến lớp vữa
Khi không gian đã khô hơn, bắt đầu sửa chữa tường nhà theo từng mức độ tổn thương, mục tiêu là xử lý tường bong tróc và tường nhà ẩm mốc theo đúng lớp gây hư hại. Với mốc mới xuất hiện, cách xử lý đơn giản nhất là dùng bàn chải khô chà nhẹ để loại bỏ lớp mốc bám trên bề mặt, sau đó lấy khăn thấm cồn lau lại khu vực nhiều lần để bề mặt tường khô ráo và hạn chế mốc phát triển trở lại. Với các mảng mốc, ố vàng lớn, lâu ngày, hãy dùng chất tẩy pha với nước theo tỷ lệ hướng dẫn, cho vào bình xịt, xịt lên bề mặt tường, để khô rồi dùng giấy nhám làm phẳng. Tiếp đó, sơn một lớp chống thấm lên vị trí đã làm sạch, rồi dùng loại sơn cùng màu tường để sơn phủ hoàn thiện. Với tường phồng rộp, bong tróc, phải cạo bỏ toàn bộ phần vữa đã tróc và cạo rộng hơn 10 cm quanh vùng hư hại. Sau đó quét thêm một lớp hồ dầu để tăng khả năng kết dính giữa gạch và lớp trát mới, sàng sạch cát trước khi trộn vữa trát tường, để tường khô hẳn rồi mới lăn sơn kháng kiềm và sơn hoàn thiện. Khi dùng hóa chất tẩy rửa, bắt buộc đeo khẩu trang, găng tay và mở cửa cho thông gió.
Bước 4: Chiến lược phòng ẩm, chống mốc lâu dài cho khí hậu nóng ẩm
Xử lý xong mà không thay đổi cách ở và cấu trúc nhà thì tường nhà ẩm mốc sẽ tái diễn mỗi mùa mưa. Nguyên nhân khiến nhiều nhà thường xuyên có mùi ẩm sau mưa không chỉ đến từ thời tiết mà còn do thiết kế thiếu thông gió tự nhiên. Các căn nhà phố xây sát nhau, ít cửa sổ, giếng trời nhỏ hoặc bị che kín khiến không khí lưu thông kém, hơi ẩm tích tụ trong tường, trần và đồ nội thất, dần tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển. Về dài hạn, khi cải tạo hoặc xây mới, nên ưu tiên thông gió chéo giữa các phòng, tận dụng giếng trời, cửa sổ đối lưu và chọn vật liệu hoàn thiện có khả năng chống ẩm cho khu vực nhà vệ sinh, bếp, tầng một. Với nhà đang sử dụng, cần kiểm tra thường xuyên các vị trí có nguy cơ thấm nước như mái, ban công, cửa sổ, khe tiếp giáp tường, hệ thống cấp thoát nước; nếu phát hiện vết thấm phải xử lý sớm để tránh hơi ẩm ngấm sâu vào kết cấu và nội thất. Xử lý tận gốc nguyên nhân gây ẩm, kết hợp vệ sinh định kỳ, sẽ giúp không gian luôn khô ráo, hạn chế nấm mốc và bảo vệ sức khỏe gia đình.
