Bước tiến công nghệ, chưa phải lời giải trọn vẹn
Nhũ ảnh 3D là phương pháp chụp X-quang vú tạo hình ảnh nhiều lớp, giúp bác sĩ quan sát cấu trúc mô vú chi tiết hơn và hỗ trợ đánh giá những vùng nghi ngờ. Đây là công cụ hỗ trợ chẩn đoán, không phải kết luận độc lập về việc một người có mắc ung thư hay không. Chiều 20-10, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế SIS Cần Thơ đưa vào hoạt động hệ thống MAMMOMAT Revelation của Siemens Healthineers, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là hệ thống nhũ ảnh 3D tích hợp AI đầu tiên tại Đồng bằng sông Cửu Long. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở thiết bị mới: khu vực có thêm một lựa chọn chẩn đoán hình ảnh hiện đại, trong bối cảnh nhiều ca ung thư vú được phát hiện muộn. Tuy nhiên, công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi người dân tiếp cận được dịch vụ và kết quả được bác sĩ đánh giá trong bối cảnh lâm sàng.
Hình ảnh nhiều lớp hỗ trợ bác sĩ đánh giá mô vú
Khác với cách nhìn một hình ảnh phẳng, nhũ ảnh 3D tạo các lát hình để bác sĩ xem xét mô vú theo nhiều lớp. Cách thể hiện này có thể giúp việc đánh giá vùng bất thường rõ hơn và cung cấp thêm căn cứ khi cần xác định bước tiếp theo. Với MAMMOMAT Revelation, phần chụp 3D kết hợp AI chẩn đoán hình ảnh, hướng đến hỗ trợ phát hiện tổn thương và nâng độ chính xác trong đánh giá hình ảnh. Nhưng cần phân biệt rõ: AI hỗ trợ phân tích, không tự đưa ra chẩn đoán cuối cùng hay thay thế chuyên môn của bác sĩ. Kết quả tầm soát còn phụ thuộc vào chất lượng hình ảnh, đặc điểm mô vú, tiền sử và thăm khám. Nếu hình ảnh có điểm đáng ngờ, bác sĩ có thể cần thêm đánh giá hoặc xét nghiệm khác. Vì vậy, cách diễn đạt thận trọng nhất là công nghệ giúp bác sĩ có thêm dữ liệu, chứ không bảo đảm phát hiện mọi trường hợp ung thư.
AI hỗ trợ quy trình, giới hạn vẫn cần được nhìn nhận
Vai trò hợp lý của AI trong hệ thống này là hỗ trợ nhận diện tổn thương và cung cấp thêm thông tin khi bác sĩ đọc ảnh. Điều đó có thể giúp quá trình đánh giá có thêm căn cứ, nhưng không đồng nghĩa máy tự xác nhận ung thư hay loại trừ bệnh chỉ bằng một lần chụp. Tầm soát ung thư vú cũng không phải phép bảo đảm tuyệt đối: kết quả âm tính không thể thay thế việc theo dõi sức khỏe, còn kết quả nghi ngờ cần được bác sĩ giải thích và cân nhắc bước kiểm tra phù hợp. Người đi khám nên trao đổi về độ tuổi, triệu chứng, tiền sử gia đình và thời điểm cần tầm soát thay vì tự suy luận từ một kết quả riêng lẻ. Đây là giới hạn quan trọng cần nói rõ khi giới thiệu công nghệ mới; nếu kỳ vọng bị thổi phồng, người bệnh có thể hiểu nhầm AI là lời cam kết chắc chắn.
Tiếp cận mới chỉ có ý nghĩa khi giảm được rào cản
Giám đốc bệnh viện Trần Chí Cường cho biết ung thư vú là vấn đề sức khỏe đáng lo ngại, nhiều trường hợp được phát hiện muộn; tâm lý ngần ngại đi khám và rào cản chi phí cũng khiến phụ nữ chưa chủ động tầm soát. Đây là lý do thiết bị mới cần được nhìn nhận trong bức tranh rộng hơn: có máy hiện đại là một bước, nhưng không tự động khiến dịch vụ trở nên dễ tiếp cận. Bệnh viện đặt mục tiêu mở rộng dịch vụ tầm soát chất lượng cao, tăng hợp tác chuyên môn và giảm rào cản chi phí, nhất là với phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời kỳ vọng tiếp tục phối hợp với Siemens Healthineers để mở rộng các chương trình tầm soát cộng đồng. Hướng đi này đáng hoan nghênh, nhưng hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các chương trình có đến được với người cần khám hay không. Kết luận: nhũ ảnh 3D và AI có thể tăng năng lực hỗ trợ chẩn đoán tại Cần Thơ, còn phát hiện sớm đòi hỏi dịch vụ dễ tiếp cận và bác sĩ giữ vai trò quyết định.
