Thêm lối vào nghề cho người học ngành khác
Đào tạo sư phạm là chương trình bồi dưỡng kiến thức chuyên môn và thực hành giảng dạy dành cho người muốn trở thành giáo viên phổ thông nhưng không học ngành sư phạm từ đầu. Ngày 23/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT, quy định chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng dạy tại cơ sở giáo dục phổ thông. Điểm đáng chú ý là phạm vi tham gia không còn giới hạn ở người đã tốt nghiệp đại học như trước: người có bằng cao đẳng trở lên hoặc sinh viên đã hoàn thành ít nhất 70% chương trình ở ngành phù hợp có thể đủ điều kiện.
Quy định áp dụng với người muốn dạy Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số. Với người ngoài sư phạm, thay đổi này có ý nghĩa thiết thực: sinh viên có thể chủ động học nghiệp vụ trong khi vẫn theo đuổi ngành chuyên môn, thay vì chờ tốt nghiệp rồi mới bắt đầu. Tuy nhiên, đây không phải cánh cửa mở cho mọi ngành và mọi vị trí; điều kiện học sư phạm vẫn gắn với trình độ, tiến độ học tập và lĩnh vực phù hợp. Cách thiết kế có mục tiêu giúp bổ sung nhân lực mà vẫn giữ yêu cầu về nền tảng chuyên môn.
Nguồn tuyển giáo viên cần được mở rộng đúng chỗ
Chính sách này nhắm vào một điểm nghẽn cụ thể, chứ không chỉ tạo thêm lựa chọn học tập. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết việc mở rộng nhóm được bồi dưỡng nhằm tháo gỡ khó khăn trong thu hút giáo viên, nhất là ở các môn Âm nhạc, Mỹ thuật và Tin học đang thiếu người. Trong bối cảnh triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhu cầu giáo viên vừa tăng về số lượng vừa thay đổi về cơ cấu, trong đó có Ngoại ngữ và một số lĩnh vực chuyên biệt. Vì thế, bổ sung nguồn tuyển giáo viên từ các ngành liên quan là hướng đi hợp lý: trường phổ thông có thể tiếp cận người đã được đào tạo về nội dung môn học, còn cơ sở sư phạm tập trung bồi dưỡng năng lực dạy học.
Thông tư cũng điều chỉnh khối lượng chương trình: từ 35 tín chỉ ở cấp tiểu học và 34 tín chỉ ở cấp trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông xuống 32 tín chỉ; trong đó 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực hành sư phạm. Thời gian học tối thiểu là 6 tháng, tối đa 18 tháng. Các con số cho thấy nỗ lực rút gọn và thống nhất chương trình, nhưng hiệu quả cuối cùng không thể chỉ đo bằng số người đủ điều kiện. Chất lượng thực hành, năng lực đứng lớp và sự phối hợp với trường phổ thông mới quyết định liệu nguồn nhân lực bổ sung có đáp ứng được nhu cầu thực tế hay không.
Cơ hội sớm hơn, nhưng cần chuẩn bị thực chất
Việc cho phép sinh viên hoàn thành 70% chương trình chuyên môn tham gia bồi dưỡng giúp phát hiện và chuẩn bị người có mong muốn đi dạy sớm hơn. Đây cũng là cơ hội kết nối giữa trường đào tạo chuyên ngành với cơ sở đào tạo giáo viên, để kiến thức môn học đi cùng tâm lý học, phương pháp giảng dạy và thực hành sư phạm. Một đơn vị đào tạo sư phạm Ngoại ngữ tại Đại học Đà Nẵng cho biết đang rà soát chương trình, chuẩn bị điều kiện triển khai và tư vấn để sinh viên hiểu rõ yêu cầu, chủ động sắp xếp việc học. Tín hiệu này cho thấy mở rộng quy định chỉ là bước đầu; tổ chức lớp, đánh giá và quản lý người học khi họ vẫn đang học chuyên ngành sẽ cần phối hợp chặt chẽ.
Người học có thể đăng ký bồi dưỡng ở một hoặc nhiều cấp học nếu đáp ứng yêu cầu; kết quả học tập có thể được công nhận, chuyển đổi và xem xét miễn học phần tương đương. Với các khóa đã bắt đầu trước ngày 8/12/2026, thời điểm thông tư có hiệu lực, người học tiếp tục theo chương trình của Thông tư 11 và 12. Quy định mới vì vậy tạo thêm lựa chọn nhưng không xóa bỏ lộ trình đang diễn ra. Kết luận đáng hoan nghênh là phạm vi đào tạo được mở rộng có trọng điểm, giúp tăng nguồn tuyển cho trường phổ thông; thách thức kế tiếp là bảo đảm mọi người được bổ sung không chỉ chứng chỉ mà cả năng lực thực sự để dạy học.
