Phòng ngừa bắt đầu từ việc nắm rõ từng địa bàn
Phòng chống ma túy ở cơ sở là sự kết hợp giữa nắm dân, quản lý người có nguy cơ, giáo dục cộng đồng và xử lý vi phạm để ngăn ma túy bén rễ trong khu dân cư. Cách làm này hiệu quả hơn khi công an không chỉ xuất hiện sau một vụ án mà duy trì được sự hiện diện thường xuyên trên địa bàn. Đak Sơmei và Liên Chiểu minh họa hai mặt bổ trợ của nhiệm vụ ấy: theo sát những trường hợp cụ thể để phát hiện dấu hiệu phạm pháp, đồng thời xây dựng phòng ngừa đủ rộng để thích ứng với dân cư đông và biến động. Một vụ án được làm rõ có thể chặn một mắt xích trước mắt; còn mục tiêu địa bàn không ma túy đòi hỏi quản lý, giáo dục và phối hợp cộng đồng bền bỉ.
Điểm đáng chú ý là công an cơ sở không tách việc kiểm tra khỏi công tác phòng ngừa. Rà soát, kiểm danh, xét nghiệm và tuyên truyền tạo thành một chuỗi: nhận diện nguy cơ, tiếp cận người liên quan, thu thập thông tin và xử lý khi có căn cứ. Nhưng chuỗi ấy chỉ có giá trị lâu dài nếu không dừng ở con số kiểm tra hay bắt giữ; điều quyết định là khả năng duy trì liên hệ với khu dân cư và phát hiện chuyển biến kịp thời.
Đak Sơmei: quản lý người sử dụng ma túy giúp mở ra đầu mối vụ án
Tại xã Đak Sơmei, việc quản lý người sử dụng ma túy không chỉ là lập danh sách hành chính. Từ đầu năm 2026, công an xã rà soát, kiểm danh và xét nghiệm 71 trường hợp nghi vấn; 15 trường hợp được đưa vào diện quản lý. Hoạt động tại cả 8/8 thôn, làng, tuần tra khu vực trọng điểm và tuyên truyền pháp luật tạo nền để lực lượng nắm tình hình sát hơn.
Nền quản lý ấy góp phần làm rõ vụ tổ chức sử dụng ma túy xảy ra ngày 6/10/2026 tại làng Pral Sơmei. Hôm sau, hai người thuộc diện quản lý được triệu tập và xét nghiệm dương tính với methamphetamine; qua làm việc, họ khai nhận liên quan vụ việc cùng những người khác. Công an tiếp tục xác minh, truy xét và bắt giữ các đối tượng liên quan, trong đó có người bị bắt tại khu vực Bình Dương cũ. Đây là ví dụ cho thấy quản lý và giáo dục có thể tạo đầu mối phát hiện, nhưng vẫn cần điều tra, phối hợp và chứng cứ để xử lý vụ án.
Liên Chiểu: địa bàn biến động đòi hỏi phòng ngừa rộng hơn
Ở phường Liên Chiểu, bài toán khó nằm ở quy mô và độ biến động của dân cư. Khu công nghiệp, trường học, doanh nghiệp và hơn 2.000 khu nhà trọ tạo nên một đô thị có lượng dân cư thực tế thường xuyên biến động trên 75.000 người. Công nhân, sinh viên và người tạm trú khiến việc kiểm danh, kiểm diện phức tạp; nhà trọ, cơ sở lưu trú, karaoke cùng các tuyến giao thông cũng có thể bị lợi dụng để cất giấu hoặc tổ chức sử dụng ma túy.
Vì vậy, chỉ tăng kiểm tra sẽ không đủ. Công an phường kết hợp tuyên truyền cho thanh niên, học sinh và khu dân cư với sàng lọc ma túy cho công nhân, lái xe; cảnh sát khu vực lồng ghép cảnh báo thủ đoạn mới trong sinh hoạt tổ dân phố. Từ đầu năm 2026, đơn vị báo cáo phát hiện, bắt giữ 25 vụ với 58 đối tượng phạm tội về ma túy, lập hồ sơ đưa 22 trường hợp đi cai nghiện tập trung và xử lý hành chính 73 trường hợp sử dụng trái phép. Những kết quả này phản ánh hoạt động xử lý, nhưng mục tiêu chuyển hóa địa bàn còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận nhóm dân cư luôn thay đổi.
Xử lý vụ việc là cần thiết; chuyển hóa mới là thước đo dài hạn
Hai địa bàn không đối lập về cách làm; chúng cho thấy hai tầng của cùng một chiến lược. Đak Sơmei minh họa cách quản lý sát trường hợp cụ thể có thể dẫn đến phát hiện và làm rõ một vụ án. Liên Chiểu cho thấy nơi dân cư đông, tạm trú nhiều, phòng ngừa phải phủ tới trường học, khu công nghiệp, nhà trọ và tổ dân phố. Một bên nhấn vào chuỗi nắm tình hình, xác minh, truy xét; bên kia mở rộng giáo dục, kiểm tra và phối hợp với cộng đồng.
Không nên xem số vụ bắt giữ hay số lượt tuyên truyền là bằng chứng duy nhất cho một địa bàn không ma túy. Đó là những chỉ dấu về hoạt động, còn mục tiêu bền vững đòi hỏi duy trì quản lý người sử dụng ma túy, ngăn người trẻ bị lôi kéo và tạo điều kiện để người dân báo tin. Kết luận cần rõ: xử lý nghiêm giúp chặn hành vi đã phát sinh, nhưng muốn chuyển hóa địa bàn, công an cơ sở phải hiện diện thường xuyên, kết hợp giáo dục với quản lý và duy trì phối hợp ở từng khu dân cư.
