Từ hình ảnh rời rạc đến công cụ nắm địa bàn
Camera cộng đồng là mạng lưới camera do địa phương và người dân cùng lắp đặt, chia sẻ hình ảnh để hỗ trợ giám sát địa bàn và bảo đảm an ninh, trật tự. Giá trị lớn nhất của mô hình không nằm ở số lượng mắt camera, mà ở khả năng đưa thông tin hữu ích đến lực lượng cơ sở đúng lúc. Tại xã Quài Tở, lãnh đạo UBND và Công an xã đã kiểm tra thực địa vị trí lắp đặt trước khi hệ thống camera giám sát an ninh được đưa vào vận hành. Còn ở Đại Xuyên, UBND xã phê duyệt và triển khai 290 camera tại các vị trí trọng yếu vào tháng 7-2026. Những bước đi này phản ánh một nhu cầu cụ thể: địa bàn rộng, nhiều tuyến đường và khu dân cư khiến tuần tra trực tiếp khó bao quát mọi diễn biến. Camera an ninh vì vậy không thay thế lực lượng tuần tra, nhưng bổ sung một kênh quan sát liên tục để công an cơ sở nắm tình hình và chủ động hơn khi có dấu hiệu bất thường.
Dữ liệu giúp xác minh nhanh và phòng ngừa từ sớm
Khi xảy ra vụ việc, giá trị của camera giám sát thể hiện ở những chi tiết có thể kiểm chứng: thời gian, địa điểm, hướng di chuyển và đặc điểm người hoặc phương tiện liên quan. Tại phường Phú Thủy, hơn 50 camera được lắp thêm bằng nguồn xã hội hóa, đưa tổng số camera phục vụ an ninh, trật tự trên địa bàn lên hơn 1.200; hình ảnh đã hỗ trợ công an trích xuất phục vụ điều tra gần 50 vụ việc. Đây là bằng chứng cho thấy dữ liệu hình ảnh không chỉ giúp xử lý sau khi sự việc xảy ra mà còn có tác dụng răn đe, góp phần ngăn vi phạm tái diễn. Ở thôn Tri Thủy thuộc xã Đại Xuyên, người dân ghi nhận tình trạng đổ rác sai quy định giảm đáng kể sau khi lắp camera. Tại xã Gào, một người dân cho biết tình trạng chạy xe lạng lách, phóng nhanh, vượt ẩu và trộm cắp giảm rõ rệt kể từ khi hệ thống hoạt động.
Kết nối tập trung và camera AI tăng khả năng theo dõi
Một mạng lưới camera chỉ phát huy hết tác dụng khi dữ liệu được tổ chức để lực lượng chức năng truy cập và phối hợp xử lý. Ở Đại Xuyên, phòng trung tâm chỉ huy đặt tại trụ sở Công an xã hoạt động 24/24 giờ, dữ liệu được lưu 30 ngày. Tại xã Gào, hình ảnh từ camera AI được truyền về máy chủ tại trụ sở Công an xã; hệ thống được kỳ vọng giúp phát hiện dấu hiệu bất thường và xác định thông tin phục vụ xác minh vụ việc. Xã Gào thành lập mô hình camera giám sát an ninh, trật tự theo quyết định ngày 24-8-2026, đồng thời đặt mục tiêu lắp ít nhất 50 camera ứng dụng AI trong năm 2026 tại 14 thôn, làng và các khu vực trọng điểm; kinh phí dự kiến khoảng 10 triệu đồng mỗi mắt. Đây là khoản được nêu trong kế hoạch, không phải mức chi phí áp dụng cho mọi địa phương. Công nghệ có thể hỗ trợ sàng lọc và kết nối dữ liệu, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc vào vị trí lắp đặt, chất lượng hình ảnh và quy trình khai thác.
Muốn giữ được hiệu quả, phải duy trì sự phối hợp
Không nên xem lắp camera là giải pháp tự thân cho mọi vấn đề an ninh. Ở một số nơi, thiết bị do hộ dân và cơ sở kinh doanh tự trang bị còn thưa, không đồng nhất, khiến công an phải rà soát nhiều nguồn hình ảnh riêng lẻ; trong khi một số hệ thống đã sử dụng lâu năm cần được bổ sung hoặc thay thế. Vì thế, mô hình hiệu quả cần kết hợp đầu tư có trọng điểm, trung tâm tiếp nhận dữ liệu, tuần tra và sự hợp tác của người dân. Quài Tở cho biết dữ liệu được thu thập, lưu trữ và khai thác theo quy định, một nguyên tắc cần được duy trì để việc giám sát phục vụ đúng mục đích. Thời gian tới, công an cơ sở và các tổ chức địa phương tiếp tục vận động người dân, doanh nghiệp duy trì camera tại vị trí phù hợp và chủ động cung cấp hình ảnh khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Kết luận rõ ràng là camera cộng đồng có ích nhất khi hình ảnh trở thành dữ liệu đáng tin cậy, được dùng kịp thời và đi cùng trách nhiệm phối hợp của cả lực lượng chức năng lẫn cộng đồng.
