Tokyo Game Show rực lửa nhưng thiếu bóng ‘ông lớn’ Trung Quốc
Sự vắng mặt của các nhà phát hành game Trung Quốc tại Tokyo Game Show 2026 là hiện tượng các ông lớn như HoYoverse, NetEase và nhiều doanh nghiệp từng hiện diện hoành tráng nay đồng loạt không còn gian hàng công chúng, làm thay đổi đáng kể diện mạo một trong những hội chợ game lớn nhất châu Á.
Tokyo Game Show 2026 là một nghịch lý hấp dẫn: quy mô tổ chức lớn nhất lịch sử, nhưng lại khuyết đi những mảng màu từng được coi là “bắt buộc phải có” từ phía Trung Quốc. Ban tổ chức mở rộng sự kiện lên 5 ngày, với 2 ngày dành cho đối tác và 3 ngày cho công chúng, thu hút 1.138 đơn vị đến từ 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 540 doanh nghiệp Nhật Bản và 598 đơn vị quốc tế. Dù vậy, sức nóng tại Tokyo Game Show năm nay vẫn dồn mạnh vào những gian hàng của các tựa game đình đám mới, nơi người chơi xếp hàng dài để trải nghiệm trước các bom tấn sắp phát hành, cho thấy sức hút bền vững của sân chơi này bất chấp khoảng trống đến từ Trung Quốc.
HoYoverse, NetEase ‘mất hút’ và cú sụt giảm 40% doanh nghiệp Trung Quốc
Điều gây sốc nhất với cộng đồng là sự biến mất toàn diện của các tên tuổi từng là tâm điểm mỗi mùa TGS. HoYoverse và NetEase không dựng bất kỳ gian trưng bày nào tại khu vực công chúng, dù đây là hai thế lực lớn của mảng game dịch vụ với Genshin Impact, Honkai: Star Rail hay Zenless Zone Zero. Tencent thì vẫn có tên trong danh sách, nhưng rút hoàn toàn khỏi khu trải nghiệm người chơi, chỉ giữ một hiện diện khiêm tốn ở khu Business Solution để làm việc B2B kín.
Theo thống kê, số lượng công ty game Trung Quốc tham gia Tokyo Game Show 2026 chỉ còn khoảng 93 đơn vị, giảm tới 40% so với 164 đơn vị của năm trước. Đây là một con số đủ để gọi là cú “phanh gấp” tập thể. Hàng loạt cái tên quen thuộc như Perfect World, Paper Games hay Hypergryph cũng biến mất khỏi bản đồ TGS. Trong khi đó, các nhà sản xuất phần cứng và phụ kiện chơi game Trung Quốc vẫn duy trì hiện diện ổn định, tạo nên bức tranh đối lập giữa mảng phần mềm và phần cứng.
Địa chính trị, ký ức lịch sử và bài toán hình ảnh
Không thể hiểu Tokyo Game Show 2026 chỉ bằng các bảng thống kê; câu chuyện nằm sâu trong bối cảnh lịch sử và chính trị. Triển lãm khai mạc ngày 17/9, khiến ngày giao thương thứ hai rơi đúng 18/9 – dịp kỷ niệm 95 năm Sự kiện Mãn Châu Lý, thời điểm quân đội Đế quốc Nhật Bản phát động cuộc chiến xâm lược lãnh thổ Trung Quốc. Trong bối cảnh quan hệ Nhật – Trung đang tiềm ẩn thêm căng thẳng, việc tổ chức những màn trình diễn hoành tráng, âm nhạc rộn ràng trên đất Nhật vào đúng ngày này có thể tạo ra rủi ro truyền thông trong nước.
Ở góc độ hình ảnh, không tập đoàn nào muốn bị gắn với cái nhìn “vui chơi trên ký ức đau thương”. Sự lựa chọn vắng mặt có thể là cách các nhà phát hành Trung Quốc tự giảm thiểu rủi ro phản ứng dư luận, đồng thời tránh để chính sách ngoại giao hoặc chiến dịch truyền thông trong nước rơi vào thế khó. Nói cách khác, việc không xuất hiện ở Tokyo lúc này có thể ít tốn kém hơn nhiều so với việc phải xử lý khủng hoảng hình ảnh nếu dư luận phản ứng tiêu cực.
Chiến lược mới: ưu tiên phương Tây và cắt giảm chi phí marketing
Một lý do thực dụng không kém là bài toán chi phí và trọng tâm thị trường. Nhiều nhà phát hành Trung Quốc đã dồn nguồn lực marketing khổng lồ cho năm 2025; sang 2026, việc tiếp tục chi tiêu lớn để dựng những gian hàng “siêu to khổng lồ” tại Makuhari Messe bị coi là không mang lại hiệu quả chuyển đổi tương xứng. Đây là thước đo lạnh lùng nhưng hợp lý: TGS vẫn danh giá, nhưng không còn là kênh duy nhất để tiếp cận game thủ toàn cầu.
Thực tế, sự vắng bóng ở Tokyo không đồng nghĩa họ co cụm. NetEase vẫn đầu tư rầm rộ tại Gamescom 2026 ở Đức với hàng loạt gian hàng trải nghiệm công chúng quy mô lớn, trình diễn các bom tấn như Marvel Rivals, Where Winds Meet hay Sea of Remnants cho hàng trăm nghìn khách phương Tây. Điều này cho thấy chiến lược rõ ràng: ưu tiên sân khấu Bắc Mỹ và châu Âu, còn các sự kiện tại Đông Á sẽ được chọn lọc kỹ hơn. Trong thời đại livestream có thể chạm tới người chơi toàn cầu chỉ bằng một cú nhấp, những hội chợ như TGS buộc phải tự hỏi mình còn mang lại giá trị gì khác ngoài lượng người xem trực tuyến.
Tác động tới game thủ Việt Nam và tương lai Tokyo Game Show
Trong khi khối doanh nghiệp tính toán chiến lược, người chịu tác động trực tiếp là cộng đồng game thủ. Đông đảo người chơi vẫn đổ tới TGS để trải nghiệm sớm các trò chơi đình đám, từ Final Fantasy VII Revelation dự kiến phát hành tháng 4/2027 đến Grand Theft Auto VI được ấn định ra mắt tháng 11, với kỳ vọng phá vỡ mọi kỷ lục doanh thu. Nhưng với những fan gacha và anime game từng săn giftcode, chờ concert và livestream từ gian hàng HoYoverse, cảm giác năm nay rõ ràng là hụt hẫng.
Từ Hà Nội đến TP.HCM, nhiều người theo dõi nhận ra rằng các nhà phát hành Trung Quốc giờ đã sở hữu kênh truyền thông riêng với hàng chục triệu người theo dõi trên YouTube, Bilibili, TikTok; họ hoàn toàn có thể tổ chức livestream công bố cập nhật mà không cần phụ thuộc vào mặt bằng đắt đỏ của những triển lãm truyền thống. Sự quan tâm sâu sắc của game thủ Việt cho thấy ngành game không còn là “thế giới ảo”, mà gắn chặt với kinh tế, địa chính trị và chiến lược toàn cầu. Nếu Tokyo Game Show muốn giữ vị thế trong bức tranh gaming industry trends hiện nay, sự kiện sẽ phải tìm lại vai trò độc đáo mà các buổi phát trực tuyến không thể thay thế.
