Tiên phong với mục tiêu giảm gánh nặng cho trẻ
Phẫu thuật nội soi nhi là phương pháp điều trị bằng các dụng cụ đưa vào cơ thể qua những đường rạch nhỏ, giúp bác sĩ can thiệp cho trẻ với mức độ tổn thương mô ít hơn so với mổ mở trong nhiều trường hợp. PGS.TS.BS Trần Ngọc Sơn là một trong những người tiên phong phát triển lĩnh vực này tại Việt Nam, đồng thời góp phần đưa năng lực ngoại nhi Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng chuyên môn quốc tế. Điều đáng chú ý trong cách tiếp cận của ông không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà còn là lựa chọn nhận phần khó về phía bác sĩ để cuộc mổ nhẹ nhàng hơn với bệnh nhi. Hiện ông là Phó Chủ tịch Hội đồng chuyên ngành Ngoại khoa và Giám đốc Trung tâm Nhi, Bệnh viện Vinmec Smart City. Ở một lĩnh vực mà người bệnh còn quá nhỏ để tự bày tỏ nỗi lo, việc giảm sang chấn và gánh nặng điều trị là thước đo thiết thực cho tiến bộ.
Một chiếc kim được cải tiến, một lối mổ ít xâm lấn hơn
Năm 2016, khi triển khai nội soi một lỗ điều trị thoát vị bẹn ở trẻ em, bác sĩ Sơn gặp trở ngại vì kim khâu chuyên dụng chưa có sẵn tại Việt Nam. Thay vì chờ thiết bị, ông cải tiến kim chọc tủy sống để phục vụ thao tác phẫu thuật. Đây là kiểu đổi mới có ý nghĩa vượt quá một dụng cụ: giải pháp phù hợp điều kiện trong nước có thể giúp kỹ thuật tiên tiến đến với bệnh nhi mà không tạo thêm gánh nặng từ thiết bị chuyên biệt. Với một đường vào duy nhất qua rốn, phương pháp giúp giảm số vết mổ, hạn chế sang chấn và hỗ trợ trẻ hồi phục nhẹ nhàng hơn. Vết sẹo nằm trong nếp rốn tự nhiên nên sau khi lành gần như khó nhận thấy, còn chi phí dụng cụ được tiết kiệm, góp phần giảm áp lực tài chính cho gia đình. Đây là ví dụ rõ ràng về giá trị của phẫu thuật tối thiểu xâm lấn: không chỉ thu nhỏ đường mổ, mà còn tính đến trải nghiệm của trẻ và gia đình.
Bằng chứng chuyên môn và con đường phía trước
Cải tiến chỉ có thể tạo ảnh hưởng rộng hơn khi được kiểm chứng và chia sẻ. Nhóm nghiên cứu do bác sĩ Sơn đứng tên tác giả đầu công bố những cải tiến về kỹ thuật trên một tạp chí chuyên ngành quốc tế vào năm 2024. Với thời gian theo dõi trung vị 40 tháng, tỷ lệ tái phát ở nhóm áp dụng đầy đủ các cải tiến là 0%, so với 2,3% ở nhóm chưa áp dụng đầy đủ. Kết quả này là tín hiệu đáng chú ý, nhưng giá trị lâu dài còn nằm ở việc tiếp tục chuẩn hóa thực hành và đào tạo người có thể thực hiện kỹ thuật an toàn. Bác sĩ Sơn đặt trọng tâm vào huấn luyện trực tiếp, gắn quá trình học với rèn luyện qua các ca mổ. Việc xây dựng đội ngũ và quy trình thống nhất cũng tạo nền tảng mở rộng dịch vụ phẫu thuật nhi từ cơ bản đến chuyên sâu, để kinh nghiệm chuyên môn đến được với nhiều trẻ hơn. Đó là hướng đi cần thiết nếu ngoại nhi Việt Nam muốn biến những dấu ấn tiên phong thành năng lực bền vững.
