Thuốc giảm béo là điều trị y khoa, không phải dịch vụ làm đẹp
Thuốc giảm béo nhóm GLP-1 là thuốc điều trị tác động lên các hormone liên quan đến cảm giác đói, no và chuyển hóa, được dùng trong một số phác đồ điều trị béo phì dưới sự giám sát của nhân viên y tế. Trong một bài viết mới đây, TS.BS Nguyễn Quang Bảy, Giám đốc Trung tâm Nội tiết chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai, kể về cuộc trao đổi với hai bác sĩ từng là học trò và nêu lo ngại khi biết nhiều spa, thẩm mỹ viện sử dụng nhóm thuốc này cho khách hàng. Đây không chỉ là tranh luận về nơi cung cấp dịch vụ: chọn thuốc, xác định chỉ định và theo dõi điều trị đòi hỏi đánh giá sức khỏe, không thể đánh đồng với tư vấn làm đẹp. Bác sĩ Bảy cũng cho biết nhiều cơ sở thẩm mỹ đang dùng thuốc GLP-1 để đáp ứng nhu cầu giảm cân. Người có ý định sử dụng nên trao đổi trước với bác sĩ có chuyên môn, thay vì mua bút tiêm qua mạng hoặc dùng thuốc theo lời mời tại cơ sở không phù hợp.
Cảnh báo ấy không phủ nhận hiệu quả của thuốc: GLP-1 có thể hỗ trợ giảm cân và có vai trò trong điều trị béo phì. Nhưng thuốc điều trị phải được dùng đúng chỉ định và theo dõi y tế; biến nó thành một dịch vụ giảm cân đại trà ở spa có thể khiến nhu cầu thị trường lấn át an toàn người bệnh.
Giảm cân nhanh có thể làm mặt gầy đi, nhưng thuốc không phải lời giải duy nhất
Khi mỡ dưới da giảm, khuôn mặt có thể kém đầy đặn, xuất hiện da chùng sau giảm cân hoặc mất thể tích. Hiện tượng này thường được gọi là “khuôn mặt GLP-1”, nhưng tên gọi dễ khiến người dùng quy mọi thay đổi cho thuốc. Theo các chuyên gia được dẫn lại, bản thân thuốc không được xem là yếu tố trực tiếp phá hủy collagen; lượng cân giảm, tốc độ giảm, tuổi tác, tình trạng nội tiết và dinh dưỡng đều có thể góp phần. Vì vậy, giảm cân nhanh có thể làm thay đổi diện mạo, nhưng không đồng nghĩa ai dùng thuốc cũng sẽ gặp vấn đề hoặc cần làm thẩm mỹ.
Tuổi trung niên, sự suy giảm collagen theo tuổi và thay đổi nội tiết ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh có thể làm dấu hiệu rõ hơn. Chế độ ăn thiếu dinh dưỡng trong quá trình giảm cân cũng đáng lưu ý. Thay vì săn tìm một liệu pháp sửa mặt ngay khi thấy da lỏng lẻo, người dùng nên đánh giá cả sức khỏe, tốc độ giảm cân và chất lượng ăn uống với bác sĩ. Xử lý hậu quả ngoại hình mà bỏ qua quá trình giảm cân sẽ nhầm phần ngọn với phần gốc.
Thẩm mỹ sau giảm cân có thể cân nhắc, nhưng không thay thế điều trị
Nhu cầu cải thiện diện mạo sau giảm cân là có thật, nhưng thị trường thẩm mỹ không nên quyết định ai cần can thiệp. Sản phẩm chăm sóc da có thể hỗ trợ độ ẩm, kết cấu và vẻ ngoài bề mặt; chúng khó khôi phục hoàn toàn thể tích mô mỡ đã mất. Với tình trạng mất thể tích khuôn mặt, bác sĩ có thể cân nhắc chất làm đầy hoặc liệu pháp kích thích tăng sinh collagen sau khi đánh giá lợi ích và nguy cơ cho từng người. Đó là những lựa chọn thẩm mỹ sau giảm cân, không phải phương án thay thế điều trị béo phì, cũng không phải lý do để tự ý dùng thuốc.
Ranh giới cần rõ: bác sĩ có chuyên môn đánh giá và theo dõi thuốc; còn can thiệp thẩm mỹ chỉ nên được bàn tới khi đã xác định vấn đề cụ thể và cân nhắc phương pháp phù hợp. Người dùng nên trao đổi với bác sĩ trước cả khi bắt đầu thuốc lẫn trước khi làm thủ thuật. Kết luận đáng nhớ không phải là phải chọn giữa giảm cân và vẻ ngoài, mà là đừng để lời hứa cải thiện ngoại hình thay cho đánh giá y khoa. Điều trị đúng trước; cân nhắc thẩm mỹ sau, nếu thực sự cần.
