Quy định mới làm gọn lối vào đại học
Tuyển sinh đại học là quá trình các cơ sở đào tạo lựa chọn thí sinh theo những phương thức, tiêu chí và điều kiện đầu vào đã công bố cho từng chương trình. Theo Thông tư 95/2026/TT-BGDĐT ban hành ngày 11/11/2026, các trường được sử dụng tối đa năm phương thức tuyển sinh; mỗi chương trình và hình thức đào tạo bị giới hạn còn tối đa ba phương thức từ năm 2027 và hai từ năm 2028. Xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển không nằm trong giới hạn này. Đây không chỉ là việc thu gọn danh sách lựa chọn của trường: thí sinh cũng sẽ có ít lối xét tuyển hơn để cân nhắc. Với tuyển sinh đại học 2028, lợi thế sẽ nghiêng về người hiểu rõ phương thức phù hợp với kết quả và năng lực của mình, thay vì đăng ký dàn trải với kỳ vọng một lựa chọn phụ sẽ bù cho lựa chọn chính.
Quy chế tuyển sinh đặt ra lộ trình theo từng năm, nên học sinh và phụ huynh không nên áp dụng quy định của năm 2028 cho các mùa tuyển sinh trước đó. Thông tư có hiệu lực từ ngày 11/11/2026; riêng các điều sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học và cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non từ Điều 1 đến Điều 9 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, còn nội dung có lộ trình riêng được thực hiện theo năm tương ứng. Việc nắm đúng mốc là bước đầu để lập kế hoạch, nhưng điều quan trọng hơn là theo dõi thông tin chính thức của từng trường khi công bố phương án tuyển sinh.

Bỏ điểm cộng: đầu tư vào kết quả cốt lõi
Lộ trình bỏ điểm cộng không có nghĩa mọi thí sinh đều phải chuẩn bị hồ sơ giống nhau; nó khiến các em cần nhìn kỹ hơn vào những thành phần thực sự được dùng để tính điểm. Năm 2027, trường đã áp dụng điểm cộng theo quy định từ năm 2026 trở về trước có thể tiếp tục sử dụng, nhưng tổng điểm cộng không vượt quá 0,50 điểm trên thang 30 và trường phải giải trình việc áp dụng. Từ năm tuyển sinh 2028, cơ sở đào tạo không sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh. Vì vậy, thí sinh không nên xây dựng kế hoạch quanh giả định rằng thành tích hoặc diện ưu tiên nào đó sẽ tạo ra điểm cộng; hãy đối chiếu điều kiện, trọng số và cách tính điểm của từng phương thức.
Các trường phải công khai tiêu chí đánh giá, trọng số của từng hợp phần, cách tính điểm và điều kiện trúng tuyển, đồng thời bảo đảm một thang điểm xét tuyển thống nhất, trừ trường hợp xét tuyển thẳng. Thí sinh nên đọc kỹ những nội dung này trước khi quyết định đầu tư thời gian cho một kỳ thi, tổ hợp hay loại chứng chỉ cụ thể. Khi một chương trình chỉ còn tối đa hai phương thức từ năm 2028, lựa chọn cần dựa trên mức độ phù hợp với hồ sơ của mình, không phải số lượng phương thức nhiều hay ít. Phụ huynh có thể hỗ trợ bằng cách cùng con so sánh điều kiện và trọng số đã công bố, thay vì dựa vào thông tin truyền miệng về điểm cộng.

Chuẩn bị hồ sơ gọn, nhưng kiểm tra dữ liệu sớm
Thu gọn phương thức không đồng nghĩa thí sinh phải chuẩn bị thêm nhiều giấy tờ. Theo quy định, các trường phải khai thác dữ liệu tuyển sinh và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để giảm thủ tục; không yêu cầu nộp lại giấy tờ, chứng chỉ hay kết quả đã được cập nhật đầy đủ, hợp lệ trên hệ thống, trừ khi cần bổ sung hoặc xác minh. Đây là thuận lợi đáng kể, nhưng không nên hiểu là có thể bỏ qua việc rà soát thông tin. Thí sinh nên kiểm tra dữ liệu cá nhân, kết quả và chứng nhận liên quan trên hệ thống, đồng thời hỏi trường về cách xử lý nếu thông tin chưa được cập nhật hoặc cần xác minh.
Trước khi đăng ký, hãy lưu lại thông báo tuyển sinh của chương trình dự định chọn và đối chiếu đối tượng, điều kiện dự tuyển, nguồn tuyển, phương thức, ngưỡng đầu vào, quy tắc quy đổi độ lệch điểm và tiêu chí phụ nếu có. Các trường phải công bố và thực hiện đúng cam kết về những nội dung này, đồng thời chịu trách nhiệm giải trình với thí sinh và xã hội. Thí sinh đăng ký và nộp lệ phí qua Hệ thống xét tuyển chung cũng cần lưu ý trường không được thu thêm lệ phí xét tuyển. Những điểm này giúp gia đình phân biệt khoản thủ tục chính thức với yêu cầu ngoài quy định, đồng thời có căn cứ để hỏi lại khi thông tin giữa các kênh không thống nhất.
Chiến lược tốt hơn là chọn lọc và theo sát thông báo
Khi các phương thức ít đi và điểm cộng bị loại bỏ, kế hoạch tuyển sinh nên chuyển từ đăng ký càng nhiều càng tốt sang lựa chọn có căn cứ. Trước hết, thí sinh cần xác định phương thức nào phù hợp với kết quả hiện có, rồi kiểm tra điều kiện và cách tính điểm của đúng chương trình. Tiếp đó, hãy theo dõi các thông báo cập nhật của trường, nhất là ngưỡng đầu vào, quy tắc quy đổi điểm và tiêu chí phụ. Các nội dung này có thể quyết định hồ sơ có đủ điều kiện cạnh tranh hay không, nhưng không thể suy ra chỉ từ tên gọi của phương thức.
Phụ huynh nên cùng con rà soát thông tin thay vì dựa vào những lời khuyên cũ về điểm cộng hoặc hồ sơ giấy. Lộ trình triển khai có mốc rõ ràng: giới hạn tối đa ba phương thức cho từng chương trình từ năm 2027, còn hai từ năm 2028; điểm cộng chỉ có thể tiếp tục trong năm 2027 ở những trường đủ điều kiện và phải trong giới hạn quy định. Kết luận thực tế là hãy chuẩn bị trên cơ sở quy định áp dụng cho đúng năm dự tuyển, giữ hồ sơ dữ liệu chính xác và chọn phương thức dựa vào tiêu chí đã công bố. Đó là cách giảm rủi ro khi tuyển sinh thay đổi, thay vì trông chờ một lợi thế điểm số sẽ không còn.






