Uống cà phê bụng đói: thói quen nhỏ, cái giá quá lớn
Uống cà phê bụng đói là thói quen dùng cà phê khi dạ dày hoàn toàn trống rỗng, chưa ăn bất cứ thực phẩm nào, khiến caffeine và các chất trong cà phê kích thích trực tiếp niêm mạc dạ dày, làm tăng tiết axit và gia tăng nguy cơ viêm loét dạ dày, trào ngược và thậm chí thủng dạ dày ở người có cơ địa nhạy cảm hoặc đang sẵn bệnh lý tiêu hóa. Uống cà phê để tỉnh táo không sai, nhưng uống trong điều kiện bất lợi cho hệ tiêu hóa lại là lựa chọn thiếu trách nhiệm với chính cơ thể mình. Câu chuyện dưới đây cho thấy thói quen tưởng như vô hại này có thể đẩy một người trẻ vào ca phẫu thuật khẩn cấp. Và điều đáng nói là nhiều bạn trẻ vẫn đang lặp lại thói quen đó mỗi sáng.
Ca bệnh thủng dạ dày ở cô gái 24 tuổi: cái kết của thói quen uống cà phê thay bữa sáng
Tiểu Hạ, 24 tuổi, làm việc trong lĩnh vực truyền thông tại Đào Viên, Đài Loan (Trung Quốc), có thói quen bắt đầu ngày mới bằng một cốc cà phê để chống lại những đêm thức khuya và áp lực công việc. Cô thường xuyên uống cà phê mỗi sáng khi bụng đói, lâu dần còn dùng cà phê sữa thay luôn bữa sáng, chỉ ăn thêm vài miếng trái cây khi quá đói. Khoảng 2 tuần trước khi nhập viện, cô xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng: đau bụng âm ỉ, sụt cân, ăn uống kém ngon miệng, đầy bụng, buồn nôn và nhạy cảm với một số loại thức ăn. Thay vì đi khám, cô tự mua thuốc tiêu hóa dùng, để rồi một tuần sau cơn đau bụng trở nên dữ dội, cơ thể mệt lả, phải nhờ đồng nghiệp đưa đến bệnh viện cấp cứu. Kết quả thăm khám cho thấy cô bị viêm loét dạ dày cấp tính dẫn đến thủng dạ dày, buộc phải phẫu thuật khẩn, may mắn được kiểm soát kịp thời nên không nguy hiểm tính mạng.
Vì sao uống cà phê khi bụng đói dễ dẫn tới viêm loét và thủng dạ dày?
Cà phê ảnh hưởng sức khỏe tiêu hóa rõ rệt khi uống sai thời điểm. Các bác sĩ cảnh báo việc uống cà phê khi bụng đói có thể kích thích dạ dày tăng tiết axit. Trong điều kiện có thức ăn, lượng axit này được làm loãng phần nào; còn khi dạ dày trống rỗng, axit tập trung trực tiếp lên niêm mạc, dễ gây kích ứng, viêm loét dạ dày và làm nặng thêm các bệnh lý trào ngược. Đáng nhầm lẫn là nhiều người tin cà phê sữa “nhẹ bụng” hơn cà phê đen. Trường hợp Tiểu Hạ cho thấy lựa chọn latte thay cà phê đen không loại bỏ được nguy cơ tổn thương dạ dày, bởi bản chất caffeine vẫn kích thích tăng tiết axit, và việc uống khi bụng đói mới là sai lầm cốt lõi. Cà phê có thể là một phần trong chế độ ăn uống của nhiều người, nhưng việc uống quá nhiều, uống khi bụng đói hoặc tiếp tục sử dụng dù cơ thể xuất hiện triệu chứng bất thường có thể gây khó chịu và làm nặng thêm một số bệnh lý tiêu hóa. Thủng dạ dày là biến chứng nguy hiểm, nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời có thể đe dọa tính mạng.
Những ai cần đặc biệt thận trọng với thói quen uống cà phê?
Không phải ai cũng phải kiêng hoàn toàn cà phê, nhưng thói quen uống cà phê – đặc biệt là uống cà phê bụng đói – rõ ràng không phù hợp với mọi người. Người có triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản dễ thấy triệu chứng tăng lên sau khi uống cà phê và cần theo dõi phản ứng cơ thể, điều chỉnh lượng uống phù hợp khi có ợ nóng, đau bụng hoặc khó chịu vùng thượng vị. Người tăng huyết áp có thể bị tăng huyết áp tạm thời sau khi dùng caffeine. Những người mất ngủ, ngủ không ngon giấc nên hạn chế uống cà phê về cuối ngày vì caffeine dễ làm rối loạn giấc ngủ. Người bị rối loạn lo âu có thể trở nên bồn chồn, tim đập nhanh, run và khó ngủ khi dùng quá nhiều cà phê. Người có bệnh tim, đặc biệt rối loạn nhịp tim, cần trao đổi với bác sĩ về lượng caffeine phù hợp; phụ nữ mang thai hoặc cho con bú cũng phải kiểm soát lượng caffeine theo khuyến cáo chuyên môn. Ở tất cả các nhóm này, duy trì thói quen uống cà phê khi bụng đói là hành vi mạo hiểm không đáng chút nào.
Đổi thói quen uống cà phê để bảo vệ dạ dày
Câu chuyện của Tiểu Hạ là lời nhắc mạnh mẽ rằng một ly cà phê không thể thay thế bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng. Muốn thưởng thức cà phê mà hạn chế nguy cơ viêm loét dạ dày, điều đầu tiên là không uống khi bụng hoàn toàn trống. Nếu có thói quen uống cà phê buổi sáng, hãy ăn nhẹ trước, ưu tiên bữa sáng có tinh bột, chất đạm, ít đồ chua để tạo lớp “đệm” cho niêm mạc dạ dày. Người có triệu chứng trào ngược nên tránh uống cà phê buổi tối vì caffeine có thể làm nặng thêm triệu chứng ban đêm và rối loạn giấc ngủ. Quan trọng hơn, đừng coi thường các tín hiệu cơ thể: đau vùng thượng vị, đầy bụng, buồn nôn, sụt cân kéo dài là lý do chính đáng để đi khám thay vì tự dùng thuốc tại nhà. Viêm loét và thủng dạ dày không xảy đến trong một đêm; chúng là kết quả của việc bỏ qua cảnh báo nhỏ lặp đi lặp lại. Giữ cà phê trong cuộc sống không sai, nhưng phải là cà phê đi cùng thức ăn, ý thức lắng nghe cơ thể và sự tôn trọng đối với dạ dày của chính mình.
