Việt Nam đang trở thành “trái tim” của thị trường hạt tiêu Mỹ
Hạt tiêu Việt Nam là mặt hàng gia vị xuất khẩu chủ lực, hiện giữ vai trò nguồn cung chi phối tại thị trường hạt tiêu Mỹ nhờ sản lượng ổn định, giá trị xuất khẩu tăng và mức độ hiện diện sâu trong chuỗi chế biến thực phẩm, qua đó định hình xu hướng tiêu dùng và dòng chảy thương mại hạt tiêu toàn cầu. Trong 7 tháng, xuất khẩu hạt tiêu Việt Nam đạt 168,8 nghìn tấn, kim ngạch xuất khẩu tiêu lên tới 1,1 tỷ USD, tăng 16,7% về lượng và 11,1% về trị giá so với cùng kỳ. Điều quan trọng không phải là con số đơn thuần, mà là việc phần lớn tăng trưởng này đến từ thị trường hạt tiêu Mỹ, nơi Việt Nam đang đóng vai trò gần như không thể thay thế trong chuỗi cung ứng.
Mỹ: thị trường trọng điểm nâng tầm xuất khẩu hạt tiêu Việt Nam
Mỹ đang là thị trường xuất khẩu hạt tiêu lớn nhất của Việt Nam và chính là động lực kéo kim ngạch xuất khẩu tiêu đi lên. Lũy kế 7 tháng, Mỹ nhập khẩu khoảng 54.878 tấn hồ tiêu, trong đó Việt Nam cung cấp 44.119 tấn và chiếm tới 80,4% tổng lượng nhập khẩu. Đồng thời, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ 41.500 tấn hạt tiêu với giá trị 299,3 triệu USD, tăng 26,6% về lượng và 20,6% về trị giá, chiếm 24,6% tổng lượng xuất khẩu hạt tiêu của cả nước. Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, tăng trưởng nhập khẩu hồ tiêu của Hoa Kỳ trong 7 tháng đầu năm chủ yếu đến từ nguồn cung Việt Nam, trong bối cảnh các nguồn cung khác suy giảm rõ rệt. Đây là bằng chứng cho thấy xuất khẩu hạt tiêu Việt Nam không chỉ tăng về lượng mà còn tăng về tầm ảnh hưởng.
Ở góc độ đời sống, phần lớn người tiêu dùng Mỹ đang tiếp xúc với hạt tiêu Việt Nam mỗi ngày mà ít khi nhận ra. Tại Mỹ, người dân sử dụng hạt tiêu nhập khẩu từ Việt Nam chủ yếu để làm gia vị trong ngành công nghiệp thực phẩm chế biến sẵn, nấu ăn gia đình và pha trộn các loại gia vị khác. Các tập đoàn thực phẩm lớn dùng tiêu đen, tiêu trắng và tiêu xay từ Việt Nam trong xúc xích, thịt xông khói, bánh mì mặn, đồ ăn vặt và nước sốt đóng hộp. Lọ tiêu xay hoặc cối xay tiêu nhỏ được đặt sẵn trên bàn ăn tại gia đình và nhà hàng Mỹ để rắc trực tiếp lên món ăn kèm với muối. Sự phổ biến đó cho thấy xuất khẩu hạt tiêu Việt Nam không chỉ là câu chuyện số liệu, mà là sự hiện diện thầm lặng trong bữa ăn hàng ngày của hàng triệu người Mỹ.
Cạnh tranh hạt tiêu toàn cầu: Việt Nam bỏ xa Ấn Độ và Indonesia
Trên bản đồ cạnh tranh hạt tiêu toàn cầu, Việt Nam đang chiếm ưu thế rõ rệt tại Mỹ khi so với các đối thủ truyền thống như Ấn Độ và Indonesia. Với thị phần áp đảo hơn 80%, Việt Nam đang bỏ xa các đối thủ là Ấn Độ, Indonesia và Brazil trong cuộc đua xuất khẩu “vàng đen” sang thị trường Mỹ. Trong 7 tháng, Mỹ nhập khẩu từ Ấn Độ 4.265 tấn, giảm 17,3%; từ Indonesia 2.819 tấn, giảm tới 59,3%; trong khi Brazil đạt 2.186 tấn, tăng 6,8% nhưng vẫn còn rất nhỏ so với Việt Nam. Như vậy, tăng trưởng nhập khẩu hồ tiêu của Hoa Kỳ chủ yếu đến từ Việt Nam. Theo dữ liệu từ cơ quan chuyên trách tại Mỹ, giá bình quân nhập khẩu hạt tiêu vào nước này chỉ tăng nhẹ, nhưng thị phần của Việt Nam lại nhảy vọt từ khoảng hai phần ba lên hơn bốn phần năm. Đây là sự dịch chuyển quyền lực thực sự trong chuỗi cung ứng hạt tiêu toàn cầu.
Bối cảnh nguồn cung hạn chế và vị thế “vàng đen” của Việt Nam
Vai trò dẫn dắt của Việt Nam tại thị trường hạt tiêu Mỹ không diễn ra trong khoảng trống, mà trong một bối cảnh thế giới thiếu hụt nguồn cung. Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, thị trường hồ tiêu thế giới từ đầu năm đến nay được hỗ trợ bởi nguồn cung ở mức thấp, trong khi nhu cầu tại nhiều thị trường lớn có dấu hiệu phục hồi. Tồn kho hồ tiêu toàn cầu hiện khoảng 170 nghìn tấn, riêng Việt Nam chỉ còn 50.000–60.000 tấn. Năm 2025, sản lượng hạt tiêu của Việt Nam ước đạt 170 nghìn tấn, giảm 12,8% so với năm trước. Dù doanh nghiệp chịu tác động từ chi phí logistics và bất ổn địa chính trị, nguồn cung hạn chế đã giúp giá hạt tiêu duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm, hỗ trợ kim ngạch xuất khẩu trong những tháng cuối năm. Nói cách khác, xuất khẩu hạt tiêu Việt Nam đang tận dụng một “cửa sổ cơ hội” hiếm có, nơi cung ít nhưng Việt Nam lại là quốc gia có khả năng đáp ứng nhu cầu ổn định.
Kết luận: từ gia vị trên bàn ăn Mỹ đến lợi thế chiến lược của Việt Nam
Xuất khẩu hạt tiêu Việt Nam đang ở một vị thế hiếm có: vừa chi phối thị trường hạt tiêu Mỹ, vừa hưởng lợi từ bối cảnh thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Với kim ngạch xuất khẩu tiêu 1,1 tỷ USD trong 7 tháng, thị trường Mỹ chiếm gần một phần tư lượng xuất khẩu và đóng vai trò là đầu tàu tăng trưởng. Trong cạnh tranh hạt tiêu toàn cầu, Việt Nam không còn là “người đến sau” mà đã vượt xa Ấn Độ và Indonesia về sản lượng cung ứng tại Mỹ. Từ góc nhìn người tiêu dùng, hạt tiêu Việt Nam đã trở thành gia vị quen thuộc trong các nhà hàng, căn bếp Mỹ; từ góc nhìn chiến lược, đó là một lợi thế xuất khẩu cần được duy trì bằng cách tiếp tục củng cố năng lực cung ứng và tận dụng đà tăng trưởng hiện có. Nếu giữ được vị thế tại thị trường hạt tiêu Mỹ, Việt Nam có cơ sở để tiếp tục khẳng định mình là nhà cung cấp “vàng đen” hàng đầu thế giới.
