Khi trạm cảnh sát nằm ngay bên cạnh quầy thanh toán
Kiosk Trạm Cảnh sát thông minh là mô hình trạm cảnh sát tự phục vụ đặt tại không gian công cộng, cho phép người dân và du khách trình báo công an online, gọi SOS qua kiosk, tra cứu địa chỉ trụ sở Công an và hỏi đáp pháp luật thông qua màn hình cảm ứng, nhận dạng điện tử và trợ giúp bằng trí tuệ nhân tạo, mà không cần trực tiếp đến trụ sở Công an truyền thống.
Việc mô hình kiosk cảnh sát thông minh được đưa vào vận hành thí điểm tại Thanh Hóa không chỉ là một hoạt động công nghệ mới lạ, mà là một tuyên bố: lực lượng Công an sẵn sàng bước ra khỏi cổng trụ sở, đến đúng nơi người dân xuất hiện nhiều nhất – trung tâm thương mại, tuyến phố đông đúc, điểm du lịch. Thanh Hóa là địa phương thứ hai trên toàn quốc triển khai thí điểm mô hình này, bên cạnh một kiosk đặt tại phố Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội. Ở phường Hạc Thành, kiosk được đặt ngay khu vực người dân giao dịch, sinh hoạt thường xuyên, biến việc liên hệ với công an thành một thao tác "ghé qua" khi đi siêu thị hay mua sắm, thay vì một chuyến đi chính thức đến trụ sở.
Năm nhóm chức năng: từ trình báo đến hỏi đáp pháp luật
Điểm thuyết phục nhất của kiosk cảnh sát thông minh nằm ở cách gom các nhu cầu an ninh – pháp lý thường gặp của người dân vào năm nhóm chức năng rõ ràng: trình báo, phản ánh; gọi khẩn cấp SOS; cảnh báo thủ đoạn tội phạm; tra cứu trụ sở Công an; hỏi đáp pháp luật. Đây không phải là một màn hình tra cứu đơn thuần, mà là một trạm cảnh sát tự phục vụ với quy trình tiếp nhận, phân loại, chuyển xử lý và cập nhật kết quả trên hệ thống của Bộ Công an, giúp làm minh bạch toàn bộ vòng đời của một vụ trình báo, phản ánh.
Người dân và du khách có thể dùng thẻ căn cước công dân hoặc hộ chiếu để đăng nhập, phản ánh các vấn đề an ninh, trật tự, đô thị, hay tình trạng ép giá tại điểm du lịch. Thay vì phải viết tay, họ được hệ thống AI và công nghệ giọng nói hỗ trợ trình bày bằng lời nói, sau đó máy ghi âm, phân tích và gợi ý bổ sung thông tin để bản tin trình báo đầy đủ, đúng cấu trúc. Khi hoàn tất, nội dung được tự động phân loại và chuyển đến đơn vị Công an có trách nhiệm xử lý, đồng thời cơ quan Công an có thể chủ động liên hệ, hướng dẫn thêm cho người dân trong quá trình giải quyết.
Gọi SOS qua kiosk: an toàn khẩn cấp cho cả người dân lẫn du khách
Tính năng gọi SOS qua kiosk là bước tiến quan trọng nếu nhìn từ góc độ an toàn công cộng. Trong nhiều tình huống khẩn cấp – bị đe dọa, gặp tai nạn, bị ép giá hoặc lừa đảo – không phải ai cũng nhớ số điện thoại đường dây nóng hay đủ bình tĩnh để tìm kiếm thông tin. Việc có một trạm cảnh sát tự phục vụ ngay trong siêu thị hoặc trên tuyến phố đông khách tạo ra một "điểm neo" an toàn dễ nhìn, dễ tiếp cận: chạm vào nút SOS trên màn hình, kết nối với lực lượng Công an cơ sở để được hỗ trợ.
Khả năng hỗ trợ đa ngôn ngữ biến kiosk cảnh sát thông minh thành công cụ bảo vệ cả khách quốc tế, những người thường gặp rào cản ngôn ngữ lẫn văn hóa khi cần tìm đến cơ quan chức năng. Một du khách gặp tình huống bất thường ở điểm du lịch tại Thanh Hóa giờ đây có thể dùng hộ chiếu đăng nhập, chọn ngôn ngữ quen thuộc, mô tả sự việc bằng giọng nói, và để hệ thống tự xử lý phần còn lại: ghi nhận, phân tích, phân loại và chuyển thông tin đến Công an địa phương. Đây là cách tiếp cận an ninh theo hướng lấy trải nghiệm người dùng làm trung tâm, chứ không chỉ là tăng thêm một kênh liên lạc.
Chuyển đổi số trong công tác Công an: người dân ở trung tâm quy trình
Mô hình kiosk Trạm Cảnh sát thông minh thuộc Hệ sinh thái Kiosk đa tiện ích, do Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (QLHC về TTXH) chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan nghiên cứu, phát triển và triển khai. Đây là một bước thực hiện chủ trương ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác Công an, hướng tới dùng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử để phục vụ người dân thuận tiện, an toàn, hiệu quả hơn. Theo phát biểu tại lễ ra mắt, việc triển khai kiosk có ý nghĩa lớn trong quá trình đổi mới phương thức phục vụ Nhân dân, xây dựng hình thức phục vụ hiện đại, lấy người dân làm trung tâm.
Về mặt quy trình, toàn bộ quá trình từ lúc người dân trình báo công an online đến khi có kết quả xử lý được thực hiện trên Hệ thống tiếp nhận và xử lý trình báo, phản ánh của Bộ Công an. Mô hình này thiết lập một quy trình thống nhất: tiếp nhận thông tin, chuyển đến đơn vị phụ trách, xử lý, cập nhật kết quả để người dân có thể theo dõi. Nguyên tắc "Đúng người – đúng dữ liệu – đúng quy trình – đúng pháp luật" được bảo đảm nhờ gắn kết chức năng kiosk với dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử. Nói cách khác, trạm cảnh sát tự phục vụ không làm lỏng quản lý, mà thay thế một phần thủ tục giấy tờ bằng kiểm soát số hóa chặt chẽ.
Thí điểm ở Thanh Hóa: phép thử cho mô hình cảnh sát gần dân, sát dân
Việc lựa chọn phường Hạc Thành của Thanh Hóa là một trong hai địa điểm thí điểm kiosk Trạm Cảnh sát thông minh toàn quốc cho thấy mục tiêu kiểm nghiệm mô hình ngay tại nơi người dân đông, hoạt động đa dạng. Đặt kiosk ở khu vực giao dịch, sinh sống thường xuyên – như siêu thị, tuyến phố chính – tạo thêm một phương thức tiếp nhận thông tin về an ninh, trật tự ngay từ cơ sở, hỗ trợ lực lượng Công an địa phương chủ động nắm tình hình, phân loại, xử lý thông tin và phản hồi người dân. Kiosk không thay thế cán bộ trực tiếp, mà mở thêm một kênh tương tác giữa người dân và lực lượng Công an, giúp các kiến nghị, nhu cầu chính đáng được tiếp nhận thuận tiện hơn.
Ở giai đoạn thí điểm, đây là một phép thử không chỉ với công nghệ, mà với thói quen tương tác của xã hội. Kết quả thực tế sẽ là cơ sở để các đơn vị chức năng rà soát, hoàn thiện quy trình, khắc phục vấn đề phát sinh, đánh giá hiệu quả và mức độ phù hợp của từng tiện ích trước khi xem xét triển khai rộng hơn. Nếu người dân quen với việc trình báo công an online thông qua mô hình này, gọi SOS qua kiosk khi gặp khẩn cấp, tra cứu pháp luật ngay trong lúc mua sắm, thì hình ảnh lực lượng Công an cơ sở sẽ dịch chuyển từ "cơ quan cần đến" sang "người hàng xóm luôn ở đó" – gần dân, sát dân, vì Nhân dân phục vụ.
