Đoàn kết là trách nhiệm xã hội của Giáo hội
Đại hội Phật giáo toàn quốc lần thứ X là diễn đàn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam để đánh giá hoạt động, kiện toàn tổ chức và xác định cách phụng sự cộng đồng trong nhiệm kỳ mới. Sáng 7/11, Đại hội khai mạc phiên trọng thể tại Học viện Phật giáo Việt Nam, xã Bình Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh, với gần 2.000 đại biểu tham dự.
Thông điệp nổi bật không dừng ở việc gìn giữ sinh hoạt tôn giáo: Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn mong muốn Giáo hội tiếp tục tập hợp, đoàn kết tăng ni, Phật tử, hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước và đồng hành cùng dân tộc. Đây là định hướng có ý nghĩa thực tiễn. Một tổ chức tôn giáo rộng khắp có thể góp sức củng cố đại đoàn kết dân tộc khi kết nối niềm tin với trách nhiệm chung, từ chăm lo cộng đồng đến gìn giữ hòa bình.
Truyền thống chỉ có sức sống khi tạo ích lợi thiết thực
Lời kêu gọi đoàn kết dựa trên một truyền thống lâu dài: Phật giáo gắn bó với lịch sử và đời sống xã hội Việt Nam. Tại Đại hội, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận đóng góp của các tổ chức tôn giáo, chức sắc và đồng bào có đạo trong xây dựng đất nước, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Phật giáo trong bồi đắp giá trị văn hóa, đạo đức và tinh thần đoàn kết dân tộc. Nhưng di sản chỉ tiếp tục thuyết phục khi được thể hiện bằng hành động cụ thể.
Trong năm năm qua, tăng ni, Phật tử đóng góp và tham gia hoạt động từ thiện, an sinh xã hội với tổng trị giá hơn 7.500 tỷ đồng. Nguồn lực ấy hỗ trợ người nghèo, người gặp khó khăn, đồng bào vùng thiên tai, đồng thời góp phần xây nhà, làm cầu đường, chăm sóc sức khỏe và khuyến học. Những việc làm gần gũi này cho thấy phụng sự xã hội không phải khẩu hiệu bên lề Phật sự; đó là cách lòng từ bi chuyển thành sự trợ giúp mà người dân có thể cảm nhận.
Đồng hành cùng dân tộc phải đi vào từng phong trào
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Giáo hội và tăng ni, Phật tử tham gia những phong trào gắn trực tiếp với đời sống: xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, phòng chống ma túy và tội phạm, cũng như các hoạt động y tế, giáo dục, dạy nghề và trợ giúp xã hội. Hướng tiếp cận này đáng chú ý vì đặt sự đồng hành trong công việc thường ngày, chứ không chỉ trong những dịp lễ lớn.
Quy mô của Giáo hội cũng khiến trách nhiệm ấy có sức nặng: đến cuối nhiệm kỳ, Giáo hội có gần 65.000 tăng ni, khoảng 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Nếu được kết nối và tổ chức hiệu quả, mạng lưới ấy có thể góp phần đưa hoạt động thiện nguyện, giáo dục và bảo vệ môi trường đến nhiều cộng đồng. Đó cũng là con đường cụ thể để tinh thần đại đoàn kết dân tộc được củng cố bằng hợp tác và đóng góp.
Nhiệm kỳ mới cần đổi mới đi cùng kỷ cương
Đại hội diễn ra nhân dịp 45 năm thành lập Giáo hội, đồng thời được tổ chức sớm hơn một năm so với thời điểm kết thúc nhiệm kỳ IX để kiện toàn hệ thống phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bối cảnh ấy khiến yêu cầu đổi mới không thể chỉ là điều chỉnh bộ máy: Giáo hội còn cần nâng cao hiệu quả điều hành để những cam kết phụng sự được triển khai nhất quán.
Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn được tái suy cử làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự nhiệm kỳ 2026–2031; Đại hội cũng xem xét Hiến chương tu chỉnh lần thứ VIII và phương hướng Phật sự mới. Mục tiêu được nêu là xây dựng Giáo hội đoàn kết, hòa hợp, kỷ cương, đổi mới và phát triển bền vững, đồng thời nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Đây là phép thử quan trọng: uy tín xã hội sẽ được củng cố khi tổ chức vững vàng và lời kêu gọi hòa bình được phản ánh trong hành động.
