Tây Du Ký AI: khi phim AI toàn tập bước vào giờ vàng truyền hình
Phim AI toàn tập lên sóng giờ vàng là hiện tượng một bộ phim truyền hình dài tập được tạo ra hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo, từ nhân vật, bối cảnh tới chuyển động và dựng cảnh, rồi được phát trong khung giờ có lượng người xem cao nhất, qua đó biến công nghệ thành nhân tố trung tâm thay thế dần quy trình sản xuất phim truyền thống dựa trên diễn viên và đoàn làm phim. Tối 31/8, Đài Truyền hình Vệ tinh Hồ Nam phát sóng Tây Du Ký: Hậu truyện – một phiên bản Tây Du Ký AI gồm 30 tập, mỗi tập khoảng 40 phút, không có bất kỳ diễn viên thật nào, tất cả đều do trung tâm nội dung AIGC của Mango TV tạo ra. Việc một tác phẩm như vậy chiếm sóng giờ vàng truyền hình không chỉ là thử nghiệm công nghệ, mà là tuyên bố: truyền hình Trung Quốc sẵn sàng chấp nhận sản xuất phim công nghệ như một hướng đi chính thống.
Cú sốc cho mô hình sản xuất phim: chi phí, tốc độ và quyền lực mới
Tây Du Ký AI là biểu tượng cho một sự dịch chuyển quyền lực trong ngành sản xuất phim công nghệ: từ đoàn làm phim đông đảo sang nhóm kỹ thuật nhỏ, thao tác với mô hình AI. Các báo cáo cho thấy mô hình làm phim bằng AI có thể giúp giảm chi phí tới 90% trong một số trường hợp. Khi không cần trả cát-xê cho ngôi sao, không cần hàng trăm diễn viên quần chúng hay bộ phận mỹ thuật, quay phim, ánh sáng như trước, cấu trúc kinh tế của phim truyền hình bị đảo lộn. Song song đó, thời gian sản xuất bị nén lại. Bộ 30 tập Tây Du Ký AI được hoàn thành từ lúc đặt hàng đến khi lên sóng chỉ trong khoảng ba tháng, quy trình vẫn tiếp tục để chỉnh sửa tập mới dựa trên phản hồi khán giả. Điều này kéo dài bàn tay của thuật toán vào nội dung: khán giả không chỉ xem, mà đang trực tiếp định hình mạch phim qua dữ liệu.
Cảm xúc con người trước màn hình máy: khán giả chấp nhận tới đâu?
Phản ứng của công chúng với Tây Du Ký AI cho thấy người xem không hề thống nhất. Một nhóm khán giả hào hứng với phim truyền hình Trung Quốc do AI tạo ra, kỳ vọng công nghệ giúp giảm lệ thuộc vào ngôi sao và tối ưu chi phí. Thậm chí, nhà sản xuất Guo nhận xét: “Người xem có thể miễn nhiễm một cách đáng ngạc nhiên với các lỗi kỹ thuật… họ muốn những tình tiết bất ngờ, kịch tính và sự phóng đại”. Với dòng phim giải trí ‘không cần suy nghĩ’, chuẩn thẩm mỹ dường như đang hạ thấp. Nhưng mặt khác, nhiều người lo ngại phim hoàn toàn do AI tạo ra khó truyền tải cảm xúc như tác phẩm có diễn viên, đạo diễn, quay phim bằng xương bằng thịt. Khi thuật toán ưu tiên mô-típ kịch tính, dễ gây “nghiện dopamine”, những giá trị như chiều sâu tâm lý, sự mơ hồ, nhịp kể chậm có nguy cơ bị gạt khỏi khung giờ vàng.
Tương lai nghề diễn và đoàn phim: mất việc hay tái định nghĩa?
Không chỉ là một bộ phim, Tây Du Ký AI là cảnh báo trực diện cho nghề diễn, hóa trang, thiết kế phục trang, dựng cảnh, hậu kỳ. Sản xuất phim công nghệ hoàn toàn bằng AI khiến nhiều vị trí truyền thống “không còn cần thiết”, giúp giảm chi phí theo cấp số nhân. Điều này khiến cả ngành điện ảnh – truyền hình lo lắng về AI, đặt câu hỏi: đâu là vai trò con người trong chuỗi giá trị mới. Song, AI cũng tạo ra nghề mới: “người kéo thẻ” – những người đưa hình ảnh tham chiếu và câu lệnh vào mô hình, liên tục chỉnh sửa cho đến khi có cảnh quay dùng được. Đây là gợi ý rằng tương lai không phải là xóa sổ con người, mà là ép giới làm phim phải học lại ngôn ngữ mới: ngôn ngữ prompt, dữ liệu và thiết kế trải nghiệm thay vì chỉ kỹ năng diễn xuất hay quay phim truyền thống.
Giờ vàng trước ngã rẽ: chuẩn nội dung lên hay xuống?
Khi phim AI toàn tập xuất hiện dày đặc trên mạng, với hơn 367.000 phim ngắn phát hành chỉ trong nửa năm và 74% trong số đó do AI tạo ra, việc Tây Du Ký AI chiếm giờ vàng truyền hình cho thấy hệ sinh thái nội dung đang bị thuật toán định hình. Các nền tảng truyền hình và phát trực tuyến cấp trợ cấp tiền mặt, tăng lưu lượng cho sản phẩm AIGC, tạo động lực mạnh để nhà sản xuất chạy theo công thức dễ gây nghiện thay vì thí nghiệm nghệ thuật. Ivy Yang cảnh báo tác động trực tiếp của làn sóng này là “sự gia tăng có hệ thống về khả năng chấp nhận đối với nội dung chất lượng thấp”, đặc biệt với khán giả trẻ, những người đang mất dần sự kiên nhẫn với những gì đòi hỏi phải suy nghĩ. Nếu không kịp đặt chuẩn mực mới cho phim AI, giờ vàng truyền hình rất có thể trở thành vùng đệm khổng lồ cho nội dung rập khuôn.
