Danh xưng không phải đích đến
Quan điểm làm nhạc của Bùi Công Nam là sáng tác để kể những câu chuyện gần gũi và mong khán giả yêu thích, chứ không biến mỗi ca khúc thành một cuộc chạy đua để đạt danh hiệu hit. Sau nhiều năm hoạt động với vai trò ca sĩ, nhạc sĩ, anh chia sẻ rằng mình trân trọng sự ghi nhận của công chúng và xem những thành công đã có là may mắn.
Danh xưng “nhạc sĩ tạo hit” có cơ sở: Bùi Công Nam đứng sau những ca khúc được biết đến rộng rãi như Có ai thương em như anh, Tết này con sẽ về và Năm qua đã làm gì. Nhưng việc có nhiều bài hát thành công không đồng nghĩa anh muốn lặp lại công thức bằng mọi giá. Anh đón nhận cách gọi ấy như sự yêu mến của khán giả, không phải chỉ tiêu sáng tác.
Đó là lựa chọn đáng chú ý trong thị trường thường đo sức nóng âm nhạc bằng lượt nghe và độ lan truyền. Khi người viết tự buộc mình phải tạo hit liên tiếp, kỳ vọng thương mại có thể lấn át sự tò mò và thành thật vốn làm nên một ca khúc có cá tính.
Áp lực hit có thể làm hẹp không gian sáng tác
Bùi Công Nam nói sẽ rất áp lực nếu mỗi lần viết đều nghĩ bài hát phải thành hit; thành công còn tùy thuộc nhiều yếu tố, từ thời điểm đến sự cộng hưởng của hoàn cảnh và khán giả. Đây không phải lời phủ nhận mong muốn được đón nhận. Anh vẫn xem tình cảm của người nghe là điều đầu tiên hướng tới, nhưng không đánh đồng điều đó với một kết quả thương mại có thể tính trước.
Sự phân biệt ấy quan trọng: mong khán giả yêu thích là động lực, còn yêu cầu mọi ca khúc phải thành công có thể biến thành sức ép. Một bài hát không bùng nổ không vì thế mà vô nghĩa; ngược lại, việc chạy theo kỳ vọng chắc thắng dễ khiến người viết né những lựa chọn riêng để tìm một công thức đã được kiểm chứng.
Thái độ của anh vì vậy không phải đứng ngoài thị trường, mà là giữ khoảng cách cần thiết với nó. Thành công vẫn được trân trọng, nhưng không được đặt làm thước đo duy nhất cho giá trị của từng sáng tác.
Sở trường là kể chuyện từ đời sống
Trong quan điểm làm nhạc của Bùi Công Nam, điều bền vững không phải một màu sắc bất biến mà là cách bắt đầu từ những chi tiết quen thuộc. Anh cho biết mình yêu thích chất liệu đời sống từ khi vào nghề; cách kể đã chuyển từ nét ngây ngô, dễ thương trước đây sang mong muốn có thêm chiều sâu trong các sáng tác gần đây.
Anh cũng nhìn nhận mỗi nghệ sĩ cần tìm lối đi phù hợp với mình. Thay vì cố viết theo phong cách quá bay bổng mà anh cảm thấy khó đạt tới, Nam chọn phát huy sở trường kể chuyện bằng những điều bình dị. Đây là sự tự biết mình, không phải giới hạn tham vọng: cá tính thường rõ hơn khi người viết không gồng lên để giống một hình mẫu thành công.
MV Ngoài dự tính ra mắt tối 5/11, tiếp tục khai thác màu sắc đời thường ấy qua câu chuyện chàng trai thay đổi thói quen vì để tâm đến sở thích của người yêu. Sau 13 giờ, video đạt gần 140.000 lượt xem cùng hàng nghìn bình luận trên YouTube. Một số khán giả khen ca từ gần gũi, giai điệu bắt tai và cho rằng bài hát hợp với không khí lễ cưới.
Giữ tự do trước kỳ vọng thương mại
Sự quan tâm dành cho Ngoài dự tính cho thấy chất liệu thân thuộc vẫn có thể tạo kết nối với người nghe mà không cần tuyên bố đây là công thức bảo đảm thành công. Những phản hồi tích cực là tín hiệu đáng mừng, nhưng không nên bị hiểu thành bằng chứng rằng mọi ca khúc sau đó phải tái tạo đúng hiệu ứng ấy.
Bùi Công Nam chọn giữ sự đón nhận của khán giả làm mong muốn, thay vì biến nó thành áp lực phải thắng. Cách làm này có thể khiến hành trình thương mại khó đoán hơn, nhưng cũng bảo vệ quyền thử nghiệm và phát triển của người viết. Danh xưng nhạc sĩ tạo hit có ý nghĩa khi ghi nhận thành quả; nó trở nên nặng nề nếu biến thành nghĩa vụ cho từng bài hát.
Sau nhiều năm làm nghề, lựa chọn của anh khá rành mạch: kể câu chuyện mình hiểu, dùng chất liệu hợp với mình và để khán giả quyết định bài hát đi xa đến đâu. Không đặt mục tiêu mọi ca khúc đều thành hit không có nghĩa là hạ thấp kỳ vọng; đó là cách không để kỳ vọng thương mại quyết định toàn bộ quá trình sáng tác.
