Taxi điện Việt Nam: Cuộc tái sinh của các hãng truyền thống
Cuộc chuyển đổi xe điện trong ngành taxi điện Việt Nam là quá trình các hãng taxi truyền thống thay thế dần đội xe động cơ đốt trong bằng taxi dùng năng lượng điện hoặc hybrid, nhằm giảm chi phí vận hành, đáp ứng xu hướng giao thông xanh và cạnh tranh lại các nền tảng gọi xe công nghệ đang chiếm ưu thế trên thị trường. Các hãng taxi Mai Linh Vinasun cùng G7, Sun Taxi, Lado đang không chỉ thay xe, mà còn buộc phải thay tư duy kinh doanh: từ mô hình chạy số kilomet sang mô hình tối ưu chi phí, dữ liệu và trải nghiệm khách hàng. Nếu không điện hóa, các hãng này khó còn cơ hội trong cuộc chơi mà Grab và Green SM đã chiếm vị trí thống trị.
Gần 20.000 taxi bỏ xe xăng: bước ngoặt chiến lược hay canh bạc?
Điểm đáng chú ý nhất là quy mô chuyển đổi: Mai Linh, G7, Xe Nhanh, Vinasun… đã ký hợp đồng chuyển đổi tới gần 20.000 taxi sang xe điện. Đây không phải quyết định mang tính biểu tượng, mà là lựa chọn sống còn khi mô hình taxi truyền thống đã bị bào mòn bởi gọi xe công nghệ nhiều năm. Mai Linh đi trước với hợp đồng mua và thuê 3.999 xe điện VinFast thông qua Green SM, chủ yếu là VF e34 và VF 5, giữ màu xanh lá đặc trưng nhưng bổ sung logo đối tác. Sun Taxi ký thỏa thuận mua 3.000 VF 5 Plus, G7 lên kế hoạch chuyển gần 4.000 xe sang điện, còn Lado gần như đã thay xong đội xe xăng tại Lâm Đồng bằng xe VinFast. Khi nhiều hãng cùng rẽ sang xe điện, đây rõ ràng là cuộc cược lớn: ai điện hóa nhanh, rành công nghệ và kiểm soát chi phí tốt sẽ có cơ hội dẫn đầu thế hệ taxi mới.
Vinasun với VinFast Limo Green và BYD Dolphin: phản ứng muộn nhưng quyết liệt
Trong số các hãng truyền thống, Vinasun là minh chứng rõ nhất cho việc buộc phải "quay xe" sang điện nếu không muốn tụt lại. Sáng 16/9, hãng nhận bàn giao 20 ô tô điện 7 chỗ VinFast Limo Green từ đơn vị phân phối VFX. Chỉ một ngày sau, 30 chiếc BYD Dolphin taxi tiếp tục được BYD NEG bàn giao tại TP.HCM, bổ sung vào đội xe để đa dạng phương tiện và mở rộng lựa chọn cho khách hàng. Vinasun không điện hóa vì thời thượng, mà vì bị dồn vào góc tài chính: báo lỗ sau thuế 13,9 tỷ đồng nửa đầu năm, đảo chiều so với khoản lãi 24,1 tỷ cùng kỳ trước, đội xe từ hơn 6.000 xuống 2.167 chiếc, nhân sự từ hơn 17.000 xuống 1.407 người. Trong bối cảnh mất dần thị phần vào tay Green SM và Grab, VinFast Limo Green và BYD Dolphin trở thành "phao cứu sinh" giúp hãng vừa giảm chi phí vận hành vừa tái định vị hình ảnh taxi hiện đại.
Sức ép từ Grab, Green SM và cuộc bắt tay với các thương hiệu xe điện
Điện hóa không phải trào lưu tự phát, mà là phản ứng trực tiếp trước sức ép cạnh tranh từ Grab và đặc biệt là Green SM. Dữ liệu từ Mordor Intelligence cho thấy trong quý I, Green SM chiếm 54,51% thị phần gọi xe 4 bánh, Grab giữ 40,92%, Be chỉ còn 4,57%. Khi đối thủ vừa có ứng dụng công nghệ, vừa sở hữu đội taxi điện khổng lồ, các hãng truyền thống nếu giữ xe xăng coi như tự loại mình khỏi cuộc chơi. Không chỉ taxi truyền thống, các nền tảng công nghệ cũng đua nhau bắt tay hãng xe điện: Grab triển khai chương trình hỗ trợ tài xế mua BYD Dolphin, BYD M6, đảm bảo thu nhập nếu chạy đủ số cuốc. Ở chiều ngược lại, Vinasun hợp tác song song với VinFast và BYD, còn nhiều hãng khác chọn đi cùng hệ sinh thái liên quan Green SM để đưa xe điện vào hoạt động. Điểm chung là ai cũng nhận ra: phải gắn với một thương hiệu xe điện lớn thì mới đủ nhanh và đủ sâu trong cuộc chuyển đổi xe điện.
Người dùng hưởng lợi, ai sẽ là người dẫn đầu cuộc chơi?
Điện hóa taxi không chỉ là câu chuyện sống còn của doanh nghiệp, mà còn là tin tốt với hành khách. Người dùng là bên hưởng lợi lớn nhất khi các hãng tiếp tục xanh hóa dàn xe taxi dịch vụ, vì chi phí vận hành giảm và cạnh tranh mạnh sẽ kéo giá cước đi xuống. Việc bổ sung 30 BYD Dolphin nằm trong kế hoạch đa dạng hóa đội xe của Vinasun, mở thêm phương án vận hành và lựa chọn phương tiện cho khách hàng; đi kèm là đào tạo khoảng 200 tài xế về kỹ năng sạc, quản lý năng lượng, xử lý kỹ thuật. Theo nhận định tại chương trình bàn giao, "việc đưa 30 xe BYD Dolphin vào hoạt động là một bước đi trong hành trình chuyển đổi xanh của Vinasun, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành và mang đến trải nghiệm di chuyển hiện đại hơn cho hành khách". Nhìn rộng hơn, Xe Nhanh đặt mục tiêu 3.000 ô tô điện VinFast đến năm 2027, Taxi Lavi lên kế hoạch chuyển toàn bộ 2.000 xe sang VinFast trong năm tới. Cuối cùng, người dẫn đầu sẽ không chỉ là hãng sở hữu nhiều taxi điện nhất, mà là hãng biết dùng xe điện để xây lại mô hình vận hành, ứng dụng và dịch vụ khách hàng. Mai Linh đi sớm với VinFast, Vinasun xoay mạnh với VinFast Limo Green và BYD Dolphin, Grab đang gắn chặt với BYD, Green SM giữ lợi thế thị phần. Cuộc đua vẫn mở, nhưng chắc chắn: thời của taxi xăng đã qua, và ai còn chậm với xe điện sẽ bị bỏ lại ngoài lề.
