Công nghệ đang trở thành một phần của hành trình
Công nghệ số trong du lịch là những công cụ như trí tuệ nhân tạo và sinh trắc học, giúp hành khách chuẩn bị chuyến đi, xác minh danh tính và hoàn tất thủ tục thuận tiện hơn. Kết quả Khảo sát Hành khách toàn cầu năm 2026 của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho thấy cả hai công nghệ đang tác động ngày càng rõ đến cách mọi người lên kế hoạch và di chuyển. Đây không còn là viễn cảnh xa: 58% người tham gia cho biết đã trải nghiệm sinh trắc học ở ít nhất một khâu tại sân bay trong 12 tháng, tăng từ 50% năm trước. Con số này phản ánh một thay đổi thực tế trong công nghệ hàng không: hành khách sẵn lòng thử nghiệm khi công nghệ giúp rút ngắn quy trình. Nhưng sự phổ biến chỉ có ý nghĩa nếu tiện lợi đi cùng quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân.
Sinh trắc học hứa hẹn bớt giấy tờ, nhưng cần bảo vệ dữ liệu
Sinh trắc học du lịch có thể hỗ trợ nhận diện và xác minh hành khách tại các điểm kiểm soát, giảm số lần phải đưa hộ chiếu hay thẻ lên máy bay. Theo khảo sát, 87% hành khách từng dùng công nghệ này hài lòng; 78% sẵn sàng chia sẻ dữ liệu sinh trắc học nếu đổi lại là ít thao tác xuất trình giấy tờ hơn. Đây là sự đánh đổi có lý: người đi lại muốn bớt xếp hàng, nhưng không nên phải đánh đổi quyền riêng tư để có một hành trình nhanh hơn. Các lo ngại được ghi nhận gồm nguy cơ rò rỉ dữ liệu (59%), chia sẻ thông tin với tổ chức khác (49%) và thiếu minh bạch về cách quản lý dữ liệu (41%). Vì vậy, sự đồng thuận cần đi kèm giải thích rõ mục đích thu thập, thời hạn lưu trữ và quyền từ chối.
AI giúp lên kế hoạch và cá nhân hóa hỗ trợ
Nếu sinh trắc học hỗ trợ các chặng tại sân bay, AI trong du lịch đang giúp hành khách từ lúc còn chọn điểm đến. Khảo sát cho thấy 49% người được hỏi đã dùng AI để chuẩn bị chuyến đi; 21% tìm chuyến bay đến một điểm cụ thể, 19% tìm vé phù hợp và 17% xin ý tưởng điểm đến. Giá trị của AI không chỉ là trả lời nhanh: công cụ có thể sắp xếp thông tin theo nhu cầu cá nhân và đưa ra gợi ý phù hợp với kế hoạch. Tuy nhiên, lời khuyên chỉ hữu ích khi thông tin rõ nguồn và người dùng có thể kiểm tra trước khi đặt dịch vụ. IATA cho rằng hãng hàng không cần giúp chuyển các cuộc trao đổi với AI thành quy trình đặt vé thuận tiện, thay vì để khách phải bắt đầu lại trên một nền tảng khác.
Tiện lợi cần được xây dựng trên niềm tin
Sự quan tâm đến thủ tục số cho thấy hành khách muốn xử lý việc cần thiết sớm hơn: 86% sẵn sàng gửi thông tin nhập cảnh điện tử trước chuyến đi, còn 45% muốn hoàn tất thủ tục trước khi đến sân bay. Nhưng mức độ chấp nhận không đồng nghĩa với việc trao quyền vô hạn cho công nghệ. Hãng bay và cơ quan quản lý cần công khai cách dữ liệu được dùng, bảo vệ dữ liệu trước rò rỉ và tạo lựa chọn cho người không muốn sử dụng nhận diện sinh trắc học. IATA cũng nêu yêu cầu các chính phủ thống nhất khuôn khổ an toàn để cấp và chấp nhận hộ chiếu số, hay Giấy tờ đi lại số. Đây là bước cần thiết để công nghệ hoạt động xuyên suốt giữa các bên, thay vì tạo thêm những hệ thống rời rạc.
Kết luận, AI và sinh trắc học có thể biến hành trình thành chuỗi thủ tục gọn hơn, thông tin sát nhu cầu hơn và ít phụ thuộc vào giấy tờ hơn. Tuy nhiên, thành công không nên được đo chỉ bằng tốc độ làm thủ tục hay số người dùng. Một trải nghiệm tốt phải giúp hành khách hiểu, lựa chọn và kiểm soát cách dữ liệu của mình được sử dụng. Khi tiện lợi đi cùng bảo mật, minh bạch và quyền từ chối, công nghệ mới có thể trở thành trợ thủ đáng tin cậy thay vì thêm một mối lo trên đường đi.
