Loa kéo karaoke: từ tiếng hát rong tới “bão âm thanh” đô thị
Loa kéo karaoke là loại loa di động công suất lớn được kết nối với điện thoại hoặc thiết bị phát nhạc, cho phép người dùng hát karaoke ở bất cứ đâu, từ quán nhậu giải trí, đám tiệc gia đình đến các ngã tư đường, tạo ra một hình thức ca hát tiện lợi nhưng đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm tiếng ồn nghiêm trọng nếu bị sử dụng thiếu ý thức trong thời gian dài. Nhiều quán nhậu đã quen với loa kéo, một người kéo, một người đẩy, dừng lại để hát bằng nhạc phát từ điện thoại trong khi người khác ôm giỏ hàng đi bán kẹo cao su tới từng bàn. Cũng cùng chiếc loa kéo di động ấy, có người chọn ngồi hẳn ở một ngã tư đông đúc để hát rong, tiếng bolero hòa lẫn tiếng động cơ thành thứ âm thanh hỗn mang u uẩn nơi phố xá.
Quy định tiếng ồn không thiếu, nhưng thực thi pháp luật bị “lụt”
Điều trớ trêu là trong khi loa kéo karaoke bùng nổ khắp ngõ ngách thì hệ thống quy định tiếng ồn trên giấy lại khá chặt chẽ. Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội và bạo lực gia đình được kỳ vọng sẽ xử lý triệt để vấn nạn hát karaoke bằng loa kéo. Khoản 3 Điều 9 nghị định này dẫn chiếu sang Nghị định 45/2022/NĐ-CP về bảo vệ môi trường, yêu cầu việc xử phạt vi phạm tiếng ồn phải dựa trên đo đạc chuyên môn, xác định mức tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Mức phạt được phân từ 1 triệu đồng đến hàng chục triệu đồng, và có thể lên hàng trăm triệu đồng đối với vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, vượt chuẩn ở mức rất cao. Thế nhưng, vi phạm tiếng ồn vẫn tràn lan, cho thấy khoảng cách lớn giữa pháp lý và thực thi.
Khi quán nhậu giải trí thành chiến trường âm thanh
Sự dễ dãi trong sử dụng loa kéo karaoke khiến không ít khu dân cư phải sống chung với những “trận bão âm thanh”. Không khó để sở hữu hoặc thuê một chiếc loa di động công suất lớn; chỉ cần bỏ ra vài trăm ngàn đồng là đã rinh được loa công suất hàng ngàn Watt về nhà. Trong các quán ăn vỉa hè, quán nhậu giải trí hay ngay tại buổi họp mặt gia đình, việc kéo loa ra bật hết công suất rồi hò hét đã trở nên phổ biến. Tiếng bass dồn dập, tiếng hát ầm ĩ xé tan sự yên tĩnh, khiến người già mất ngủ, trẻ em không thể tập trung học bài, người lao động thì “đầu óc căng như dây đàn” sau một ngày làm việc. Nhiều vụ cãi vã, xô xát, thậm chí án mạng đau lòng đã khởi nguồn chỉ từ lời nhắc giảm âm lượng loa kéo. Khi vui chơi của người này trở thành nỗi tra tấn của người khác, đó không còn là giải trí, mà là vi phạm tiếng ồn mang tính bạo lực.
Vì sao loa kéo vẫn “vô tư” vi phạm tiếng ồn?
Vấn đề không nằm ở chỗ thiếu luật, mà nằm ở cách thực thi pháp luật. Pháp luật hiện hành đã phân định rõ giữa hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn và hành vi gây mất trật tự công cộng. Với những trường hợp sử dụng loa kẹo kéo gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự như mở âm lượng quá lớn kéo dài, gây cự cãi, xô xát, mất trật tự nơi công cộng, lực lượng chức năng hoàn toàn có căn cứ xử lý hành vi vi phạm về trật tự công cộng theo Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Thế nhưng, trên thực tế, nhiều nơi công an chỉ dừng ở mức nhắc nhở, dù đã có phản ánh nhiều lần, như trường hợp một hộ dân thường xuyên ăn nhậu, hát karaoke ầm ĩ sau 22 giờ nhưng vẫn không thay đổi. Vấn đề cốt lõi hiện nay nằm ở tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp đồng bộ và quyết liệt của chính quyền địa phương cùng lực lượng cơ sở trong quá trình tổ chức thực thi. Nói cách khác, quy định tiếng ồn đã có, nhưng kỷ cương thực thi thì chưa được đặt đúng vị trí.
Giữa sinh kế và quyền được yên tĩnh: cần chiến lược thực thi rõ ràng
Không thể phủ nhận loa kéo karaoke cũng gắn với sinh kế của nhiều người hát rong. Trong các quán nhậu, một người kéo loa, một người đẩy, dừng lại hát rồi len lỏi từng bàn bán phong kẹo cao su với giá hai mươi ngàn, mà thực chất là cái giá cho lòng thương xót của thực khách. Ở các ngã tư, người hát mù ngồi yên một chỗ, tiếng hát bolero hòa tiếng xe cộ, người đi đường nếu có chạnh lòng thì kịp bỏ vài đồng vào chiếc hộp mica trước khi đèn xanh bật lên. Nhưng quyền mưu sinh không thể là cái cớ để tiếng ồn áp đảo quyền được nghỉ ngơi, học tập và an toàn của cộng đồng. Muốn dung hòa, cần một chiến lược thực thi pháp luật rõ ràng: quy hoạch không gian cho biểu diễn đường phố, quy định khung giờ và mức âm lượng, trang bị thiết bị đo cho lực lượng cơ sở, kèm cơ chế trách nhiệm cụ thể khi địa bàn để vi phạm kéo dài. Khi đó, loa kéo karaoke vẫn có chỗ đứng, nhưng không còn đứng trên pháp luật và trên sự yên tĩnh tối thiểu mà người dân đáng được hưởng.
