Khủng hoảng ngành fitness: khách vẫn đông, phòng gym vẫn đóng
Khủng hoảng ngành fitness hiện nay là tình trạng nhiều chuỗi phòng gym đóng cửa hoặc thu hẹp hoạt động dù nhu cầu rèn luyện sức khỏe vẫn tăng, bắt nguồn từ mô hình kinh doanh dựa vào mặt bằng lớn, chi phí cố định cao và hợp đồng trả trước dài hạn, không còn phù hợp với hành vi người dùng đang chuyển sang các hình thức tập luyện linh hoạt hơn. Đây là nghịch lý khiến nhiều người ngạc nhiên: giờ cao điểm phòng tập vẫn đông, Pilates, PT cá nhân, lớp nhóm tiếp tục nở rộ nhưng thông báo phòng gym đóng cửa xuất hiện ngày càng nhiều ở phân khúc chuỗi quy mô lớn. Vấn đề không nằm ở việc người Việt bỗng chán tập, mà ở mô hình từng giúp các thương hiệu mở rộng nhanh nay quay lại siết chặt dòng tiền. Khi cuộc đua “mở thật lớn, bán thẻ thật dài” thất bại, ngành fitness buộc phải tự soi lại cách kiếm tiền và phục vụ khách hàng.
Chi phí mặt bằng cao, nợ thuế và cái giá của việc lớn nhanh
Nhìn vào cấu trúc tài chính, câu trả lời cho làn sóng phòng gym đóng cửa trở nên rõ ràng: chi phí mặt bằng cao, nhân sự dày và vốn đầu tư khổng lồ đang kéo biên lợi nhuận xuống đáy. Các chuỗi lớn chọn trung tâm thương mại, tòa văn phòng, khu dân cư sầm uất, xây mô hình “all‑in‑one” với diện tích hàng nghìn m2, khu yoga, xông hơi, hồ bơi, đội ngũ PT, lễ tân, kỹ thuật… nhưng phần lớn đều là chi phí cố định, không thể co giãn khi doanh thu giảm. Theo phân tích tài chính, áp lực dòng tiền của các chuỗi phòng tập đến từ cấu trúc chi phí cố định quá lớn, khiến doanh nghiệp rất khó linh hoạt thu hẹp quy mô khi thị trường biến động. Cạnh tranh bằng việc bán thẻ dài hạn giá rẻ lại làm dòng tiền càng căng hơn: thu trước một cục, nhưng phải gánh chi phí vận hành hàng tháng trong nhiều năm. Khi dòng tiền kẹt, nợ thuế và các khoản nghĩa vụ tài chính xuất hiện dày đặc trong danh sách cảnh báo của cơ quan quản lý.
Người dùng không còn chỉ cần một phòng gym truyền thống
Sai lầm của nhiều chuỗi lớn là tưởng rằng cứ thêm máy, thêm diện tích là giữ được khách. Thực tế, người dùng đã âm thầm chuyển sang một hệ tư duy khác: họ không “đi gym” cho bằng bạn bè, mà tìm một trải nghiệm vận động phù hợp với lối sống và mục tiêu cá nhân. Họ có thể chọn phòng gym bình dân gần nhà, studio PT nhỏ, Pilates, boutique fitness, chạy bộ, thể thao ngoài trời hay các mô hình chỉ trả tiền theo tháng, thậm chí tập luyện tại nhà với thiết bị đơn giản. Khi lựa chọn đa dạng, hội viên không còn mặn mà với việc khóa mình vào hợp đồng vài năm ở một mặt bằng cố định. Họ để ý nhiều hơn đến cảm giác thoải mái khi tập, chất lượng huấn luyện viên, mức độ chăm sóc hội viên, dịch vụ đi kèm có hữu ích, và trên hết là kết quả sức khỏe nhận được sau mỗi buổi tập. Một câu nói đáng để ngành suy nghĩ là: "Điều khiến hội viên quay lại không phải là số lượng máy chạy bộ, mà là giá trị họ nhận được sau mỗi buổi tập".
Cách các thương hiệu sống sót: từ phòng gym sang kinh doanh wellness
Trong bức tranh ảm đạm, vẫn có những đơn vị chọn thích ứng thay vì phình to rồi đóng cửa. Một hướng đi rõ nét là chuyển từ bán “chỗ tập” sang xây dựng hệ sinh thái wellness – chăm sóc sức khỏe toàn diện. Royal Body Fitness là ví dụ: thay vì cạnh tranh bằng mặt bằng khổng lồ, họ tập trung vào chất lượng dịch vụ, sự đồng hành và hiệu quả sức khỏe, kết hợp khu giãn cơ với vật lý trị liệu chuyên sâu, phòng xông hơi, ghế massage, đồ uống detox và hệ thống lớp group X đa dạng từ yoga, zumba đến body combat. Ngành fitness đang bước vào quá trình chuyển dịch: "Từ việc cung cấp một địa điểm để tập luyện sang xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ sức khỏe". Các doanh nghiệp còn trụ lại buộc phải tái cấu trúc, tinh gọn vận hành, giảm những tiện ích không cần thiết, cho phép thanh toán linh hoạt hơn và nâng chất lượng dịch vụ để bám sát sức mua cũng như hành vi mới của khách hàng.
Hội viên cần tỉnh táo, doanh nghiệp phải dũng cảm thu nhỏ
Sau làn sóng phòng gym đóng cửa, thị trường nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn thanh lọc, nơi những mô hình dựa quá nhiều vào mặt bằng lớn và hợp đồng trả trước phải nhường chỗ cho các phòng tập diện tích vừa phải, ít tiện ích thừa, vận hành tinh gọn, tập trung nhóm khách rõ ràng và cho phép thanh toán linh hoạt. Về phía người tập, sự tỉnh táo khi chọn gói dài hạn trở nên quan trọng hơn bao giờ hết: cần đọc kỹ điều khoản liên quan đến đóng cửa hoặc chuyển địa điểm, khả năng hoàn tiền, chuyển nhượng thẻ, bảo lưu thời gian tập và quyền sử dụng tại các chi nhánh khác để bảo vệ mình nếu rơi vào hoàn cảnh bị ảnh hưởng. Về phía doanh nghiệp, dũng cảm thu nhỏ để sống khỏe đáng giá hơn cố giữ vẻ hoành tráng trong khi tài chính lao dốc. Khi ngành fitness chấp nhận rằng "to lớn" không còn là lợi thế tuyệt đối, cơ hội sẽ mở ra cho những mô hình tập trung vào giá trị thật cho mỗi hội viên.
