Làn sóng phòng gym đóng cửa: dấu chấm hết cho mô hình “hợp đồng dài hạn”?
Làn sóng phòng gym đóng cửa là hiện tượng các chuỗi thể hình lớn bất ngờ dừng hoạt động hoặc trả mặt bằng, do chi phí vận hành tăng cao, nợ bảo hiểm xã hội chồng chất và hành vi tiêu dùng thay đổi, khiến mô hình bán gói tập dài hạn không còn hấp dẫn với khách hàng trẻ. Đây không phải cú sốc nhất thời mà là dấu hiệu cho thấy thị trường gym đang bước vào giai đoạn thanh lọc mạnh, buộc cả doanh nghiệp lẫn người tập phải tìm cách tập luyện rẻ tiền và thể dục linh hoạt hơn để vẫn giữ được sức khỏe mà không bị trói chân bởi những bản hợp đồng lên tới hàng chục triệu đồng. Tại TP.HCM, CORE Fitness & Yoga thông báo tạm dừng hoạt động vì “tình hình kinh tế gặp nhiều khó khăn” và đã trả mặt bằng trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh. California Fitness đóng cửa 2 cơ sở ở TP.HCM và 2 cơ sở tại Hà Nội, trong đó có Pico Xuân Thủy và Cửa Nam, với lý do rà soát hiệu quả đầu tư và mô hình vận hành trên toàn hệ thống. Elite Fitness cũng khép lại chi nhánh cuối cùng tại TP.HCM, chính thức rời thị trường lớn nhất nước. Khi những thương hiệu từng “đánh dấu sang chảnh” cho lối sống phòng gym phải thu hẹp, câu hỏi đặt ra không phải “chuyện gì đang xảy ra?” nữa, mà là “mô hình nào sẽ thay thế?”.
Áp lực tài chính và nợ BHXH: điểm yếu chí mạng của chuỗi gym lớn
Nếu nhìn kỹ, việc phòng gym đóng cửa không chỉ là câu chuyện kinh doanh kém may mắn, mà là hệ quả của một cấu trúc chi phí và nghĩa vụ pháp lý quá nặng cho mô hình “sang – rộng – nhiều tiện ích”. Giá thuê mặt bằng bán lẻ tại Hà Nội và TP.HCM liên tục tăng trong giai đoạn 2022-2026, biến tiền thuê thành gánh nặng ngày càng lớn với các hệ thống phải sở hữu hàng nghìn mét vuông, hồ bơi, phòng xông hơi, khu chức năng. Khi kinh tế khó khăn, sức mua giảm, hành vi tiêu dùng thay đổi, những mô hình này gần như không thể co lại nhanh để thích nghi. Song song, nợ BHXH đang “bóc trần” sức khỏe tài chính yếu của nhiều chuỗi. CTCP Đầu tư và Phát triển dịch vụ Citigym ghi nhận số nợ BHXH hơn 6,67 tỷ đồng, trong khi đơn vị vận hành California Fitness & Yoga tại phía Nam chậm đóng tổng cộng hơn 7,38 tỷ đồng; chi nhánh Hà Nội còn bị ghi nhận thêm các khoản nợ hơn 1,81 tỷ đồng và gần 366 triệu đồng. Đây là những con số cho thấy doanh nghiệp không chỉ vật lộn với tiền thuê, thiết bị mà còn không đủ dòng tiền để thực hiện nghĩa vụ với người lao động. Khi nợ BHXH phình to, niềm tin của nhân viên sụt giảm, rủi ro pháp lý tăng lên, kéo theo quyết định đóng cửa hay thu hẹp mạng lưới như một giải pháp bắt buộc chứ không phải lựa chọn chiến lược.
Người trẻ rời phòng gym: ưu tiên tập luyện rẻ tiền và lịch linh hoạt
Trong bối cảnh chuỗi lớn đóng cửa, người trẻ không bỏ tập luyện mà đổi cách tập. Họ rời những hợp đồng “trói chân” cả năm để đi tìm tập luyện rẻ tiền hơn, linh hoạt hơn với lịch học, lịch làm. Một sinh viên năm hai tại TP.HCM cho biết mỗi tháng góp 300.000 đồng tiền thuê sân để chơi cầu lông cùng bạn bè, vừa đủ túi tiền vừa giúp cải thiện sức khỏe và giảm căng thẳng sau giờ học. Bên cạnh đó, bạn vẫn duy trì 2-3 buổi tập tại phòng gym gần nơi ở, kết hợp cầu lông vào chiều thứ Tư và Chủ nhật để tăng phản xạ, sức bền, đồng thời mở rộng vòng bạn bè. Với thế hệ Millennials và Gen Z, sự linh hoạt trở thành tiêu chí quan trọng khi chọn dịch vụ: họ thích thanh toán theo tháng hoặc theo lượt hơn là cam kết những gói kéo dài cả năm. Một nhân viên văn phòng chi 1,5 triệu đồng/tháng cho boxing, 399.000 đồng cho thẻ gym và 110.000 đồng mỗi lần đá bóng, chia sẻ rằng sau khi từng mua gói tập “tốn hàng chục triệu đồng” nhưng thấy không đáng tiền, anh chuyển sang mô hình nhỏ lẻ, dễ dừng, dễ đổi môn hơn. Đây là dạng thể dục linh hoạt: người tập mix nhiều môn, chọn khung giờ phù hợp, và sẵn sàng chuyển sang bộ môn khác nếu lịch làm việc hay học tập thay đổi.
Khi gói tập hàng năm trở thành “tiền chết” và bài học kỷ luật cá nhân
Điều trớ trêu là chính cách bán gói dài hạn của các phòng gym đã góp phần làm người dùng quay lưng. Một chị 32 tuổi ở TP.HCM đăng ký gói 1 năm hết 12 triệu đồng để ép mình có kỷ luật, còn được khuyến mãi thêm 6 tháng nên tính ra mỗi tháng chỉ hơn 600.000 đồng. Nhưng sau vài tháng hào hứng, lịch gặp đối tác, công tác dài ngày, áp lực việc nhà khiến tần suất đến phòng gym giảm dần rồi mất hẳn. Nhân viên liên tục mời mua gói tập riêng, thuê huấn luyện viên cá nhân, tạo thêm áp lực khiến chị bỏ luôn, dù vẫn cho rằng bỏ tiền để tập là cần thiết. Một trường hợp khác chi gần 30 triệu đồng cho gói tập với huấn luyện viên riêng, nhưng cũng phải bỏ dở vì không sắp xếp được thời gian và không theo nổi chế độ ăn khắt khe. Nhiều bạn thừa nhận “nghĩ chắc chắn sẽ không bỏ vì tiếc tiền vậy mà…” rồi vẫn không vượt qua được sự lười, để gói tập thành “tiền chết” nằm trên thẻ thành viên. Khi trải nghiệm thất bại với mô hình hợp đồng năm, họ chuyển sang chạy bộ, tập các bài vận động nhẹ, bơi ở hồ chung cư, tranh thủ đi bộ ngay cả lúc công tác dài ngày để giữ nhịp vận động. Thực tế này cho thấy: kỷ luật tập luyện không đến từ hợp đồng đắt tiền mà từ việc chọn hình thức phù hợp với đời sống và tâm lý của chính mình.
Tương lai thị trường fitness: nhỏ, linh hoạt, gần đời sống thường ngày
Sau nhiều năm tăng trưởng nóng, thị trường gym đang bước vào giai đoạn sàng lọc, và người hưởng lợi cuối cùng có thể là… người tập. Khi các “ông lớn” như California Fitness đóng cửa nhiều cơ sở, Citigym vướng nợ BHXH hàng tỷ đồng, CORE Fitness trả mặt bằng, Elite Fitness rút khỏi TP.HCM, khoảng trống không chỉ là vài nghìn mét vuông phòng máy lạnh mà là cơ hội để những mô hình nhỏ, gần gũi hơn lên ngôi. Không gian nhỏ hơn cho phép nhân sự chăm sóc khách hàng sát sao, tạo giá trị thực thay vì cảm giác “vô danh” giữa hàng nghìn m2. Người tiêu dùng đang gửi tín hiệu rõ ràng: họ muốn tập luyện rẻ tiền, linh hoạt, dễ kết hợp với công việc và học tập, có thể là sân cầu lông 300.000 đồng/tháng hay thẻ gym vài trăm nghìn, cộng thêm những buổi đá bóng, boxing theo hứng. Theo các dữ liệu về giá thuê và hành vi tiêu dùng, khi kinh tế khó khăn và sức mua thay đổi, mô hình vận hành kiểu cũ sẽ dần bị thay thế. Tương lai có lẽ thuộc về những dịch vụ fitness cho phép người tập trả tiền theo tháng hoặc từng buổi, không đẩy họ vào nợ thẻ tín dụng vì một gói “sang chảnh”, và coi trọng sự linh hoạt hơn là hình ảnh hào nhoáng. Ai hiểu rõ điều này sớm – từ doanh nghiệp đến người tập – sẽ ít bị tổn thương hơn trong những đợt “đóng cửa hàng loạt” kế tiếp.
