Bệnh dại không chờ đến khi bạn thấy triệu chứng
Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây từ động vật sang người, có thể dẫn đến tử vong khi triệu chứng lâm sàng xuất hiện nhưng nguy cơ có thể được ngăn chặn nếu xử trí và tiêm phòng kịp thời. Trong 9 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 54 người tử vong do bệnh dại; cùng thời gian, khoảng 400.000 người phải điều trị dự phòng sau khi bị chó, mèo cắn hoặc tiếp xúc có nguy cơ. Những con số này không phải lý do để hoảng loạn, mà là lời nhắc rõ ràng: đừng tự đánh giá vết thương là nhẹ rồi chờ xem. Theo Tổ chức Y tế thế giới, khi triệu chứng lâm sàng xuất hiện, bệnh dại gần như luôn gây tử vong. Vì vậy, việc chờ có dấu hiệu mới đi khám là lựa chọn đặc biệt nguy hiểm.
Nguy cơ hiện hữu ở cả vật nuôi quen thuộc
Tây Ninh ghi nhận 10 trường hợp tử vong do bệnh dại từ đầu năm 2026; cùng thời gian, địa phương phát hiện 9 chó mắc bệnh tại 7 xã, phường. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến ngày 26/9/2026, có 6 trường hợp tử vong, tăng 2 trường hợp so với cùng kỳ năm trước. Đây là lời cảnh báo rằng rủi ro không chỉ nằm ở chó lạ: chó, mèo nuôi trong nhà cũng cần được quản lý và tiêm phòng đầy đủ. Chó thả rông, không tiêm phòng và không rọ mõm nơi công cộng là nguồn lây bệnh dại nguy hiểm hàng đầu. Chủ nuôi cần chủ động tiêm phòng dại cho vật nuôi, không để chúng đi lang thang hoặc gây nguy hiểm cho người khác. Phòng bệnh từ vật nuôi phải đi cùng xử trí đúng cách khi có phơi nhiễm.
Bị chó cắn hoặc cào: hành động ngay, không tự chữa
Sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào, hãy nhanh chóng rửa kỹ vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước sạch rồi đến cơ sở y tế để được tư vấn và xác định chỉ định tiêm vắc xin phòng dại. Nếu có tiếp xúc có nguy cơ, cũng cần tìm tư vấn y tế kịp thời thay vì tự cho rằng mình an toàn. Việc có cần tiêm vắc xin hay điều trị dự phòng ra sao cần được nhân viên y tế đánh giá; đừng tự ý dùng phương pháp chưa được kiểm chứng hoặc đợi con vật xuất hiện biểu hiện bất thường mới đi khám. Khoảng 400.000 lượt điều trị dự phòng trong 9 tháng đầu năm cho thấy đây là bước nhiều người cần đến sau phơi nhiễm, không phải việc nên trì hoãn. Thời điểm xử trí có thể quyết định cơ hội ngăn bệnh trước khi phát triệu chứng.
- Rửa kỹ vết cắn hoặc vết cào bằng xà phòng dưới vòi nước sạch.
- Đến cơ sở y tế sớm để được tư vấn và đánh giá nguy cơ.
- Thực hiện chỉ định tiêm phòng dại hoặc điều trị dự phòng của nhân viên y tế.
Đừng đánh đổi thời gian lấy sự chủ quan
Bệnh dại đáng sợ không chỉ vì hậu quả nghiêm trọng, mà còn vì khi triệu chứng lâm sàng đã xuất hiện, bệnh gần như luôn gây tử vong. Số liệu 54 ca tử vong trên toàn quốc và 10 ca tại Tây Ninh cho thấy nguy cơ vẫn hiện diện, trong khi hàng trăm nghìn người đã phải điều trị dự phòng sau phơi nhiễm. Không phải mọi vết cắn đều đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh, nhưng chỉ cơ sở y tế mới có thể tư vấn hướng xử trí phù hợp. Nếu bị chó, mèo cắn hoặc cào, hay có tiếp xúc được xem là nguy cơ, hãy rửa vết thương và tìm tư vấn y tế ngay. Đừng chờ triệu chứng, đừng tự chữa bằng cách chưa được kiểm chứng và đừng để sự chần chừ lấy đi cơ hội phòng bệnh.
