Tế bào gốc, NMN, NAD+: trào lưu làm đẹp mới nhưng pháp lý vẫn là con số 0
Tế bào gốc, NMN và NAD+ trong làm đẹp là các sản phẩm hoặc liệu pháp sinh học được quảng cáo có khả năng trẻ hóa, chống lão hóa, phục hồi sức khỏe nhưng hiện chưa được cơ quan quản lý Việt Nam cấp phép sử dụng trong khám chữa bệnh hay thẩm mỹ, khiến người dùng đối mặt với rủi ro sức khỏe và pháp lý nghiêm trọng.
Điều quan trọng nhất cần nhấn mạnh: Bộ Y tế chưa cấp phép cho bất kỳ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc nào thực hiện phương pháp hay cung cấp sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc người tại Việt Nam. Nói thẳng, mọi lời quảng cáo về “truyền tế bào gốc”, “trẻ hóa từ gốc” hiện đều đang đứng ngoài hành lang pháp lý. Đây là lý do cụm từ “tế bào gốc chưa được phép” phải được hiểu không chỉ là một cảnh báo kỹ thuật, mà là ranh giới rõ ràng giữa dịch vụ y tế hợp pháp và liệu pháp làm đẹp không phép.
Không ít cơ sở thẩm mỹ vẫn cố tình tư vấn truyền NMN, NAD+ và các sản phẩm gắn mác tế bào gốc khi chưa được cấp phép, biến khách hàng thành “chuột bạch” bất đắc dĩ. Nếu người tiêu dùng không tỉnh táo, làn da mong muốn đẹp hơn có thể phải trả giá bằng chính sức khỏe của mình.
Lỗ hổng: Khi phòng khám làm đẹp hóa thân thành “viện nghiên cứu”
Thực tế cho thấy nhiều cơ sở đang lợi dụng khoảng trống hiểu biết của người dân về công nghệ sinh học để thổi phồng các liệu pháp truyền NMN, NAD+ và “tế bào gốc”. Sở Y tế Hà Nội ghi nhận phản ánh về việc cơ sở thẩm mỹ tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc khi chưa được cấp phép, trong đó có trường hợp Phòng khám đa khoa Kamly quảng cáo với tên gọi “Viện thẩm mỹ Kamly”.
Đoàn kiểm tra liên ngành đã phát hiện cơ sở này không bảo đảm điều kiện hoạt động, thiếu trang thiết bị cấp cứu và thực hiện các kỹ thuật chưa được Bộ Y tế phê duyệt, đồng thời quảng cáo vượt quá phạm vi chuyên môn. Kết quả: phòng khám bị yêu cầu dừng hoạt động khám chữa bệnh và tháo gỡ toàn bộ nội dung quảng cáo vi phạm.
Điểm đáng lo là mô hình “Kamly” không phải ngoại lệ. Thời gian gần đây, nhiều cơ sở thẩm mỹ quảng cáo dịch vụ truyền NMN, NAD+ và “tế bào gốc” với những lời hứa như trẻ hóa, chống lão hóa, phục hồi sức khỏe dù chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Nghĩa là, NMN NAD+ không hợp pháp trong bối cảnh y tế hiện nay, nhưng vẫn được bán như “thuốc tiên” trong các gói làm đẹp cao cấp.
Vì sao các liệu pháp làm đẹp không phép là sản phẩm làm đẹp nguy hiểm?
Nghe qua, cụm từ “tế bào gốc”, “NMN”, “NAD+” tạo cảm giác khoa học, hiện đại, nhưng đằng sau đó là hàng loạt dấu hỏi về an toàn. Các sản phẩm, chế phẩm sinh học gắn mác tế bào gốc đang được quảng cáo với công dụng trẻ hóa, chống lão hóa, chăm sóc sức khỏe nhưng chưa được cơ quan quản lý cho phép. Nói cách khác, đây là sản phẩm làm đẹp nguy hiểm vì chưa trải qua quy trình kiểm nghiệm, đánh giá đầy đủ.
Khi tiêm truyền trực tiếp các chế phẩm không rõ nguồn gốc, nguy cơ dị ứng, sốc phản vệ, nhiễm trùng, tổn thương nội tạng là hoàn toàn có thể. Sở Y tế nhấn mạnh, người dân cần tránh bị lôi kéo bởi những lời quảng cáo thổi phồng công dụng của các sản phẩm sinh học hoặc các liệu pháp được giới thiệu là “tế bào gốc”, “trẻ hóa”, “chống lão hóa” chưa được cơ quan quản lý cho phép.
Đáng nói hơn, nhiều liệu pháp này chưa được kiểm nghiệm lâm sàng bài bản, nghĩa là chưa có bằng chứng vững chắc về hiệu quả và mức độ an toàn trên người. Khi các dịch vụ như vậy vẫn âm thầm hoạt động, mọi ca truyền dịch đều là một canh bạc sinh mạng. Với một cơ thể khỏe mạnh, rủi ro không đáng để đánh đổi chỉ vì lời hứa “trẻ ra vài năm”.
Bộ Y tế siết chặt, nhưng người tiêu dùng mới là “hàng rào” quan trọng nhất
Không chỉ dừng ở cảnh báo, cơ quan quản lý đã có động thái mạnh tay. Cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Y tế đã đề nghị Sở Y tế Hà Nội kiểm tra, làm rõ phản ánh về việc phòng khám tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc chưa được cấp phép. Sở Y tế Hà Nội lập đoàn kiểm tra phối hợp lực lượng công an và chính quyền địa phương để xác minh, xử lý.
Song song, Sở Y tế đề nghị UBND các xã, phường tăng cường kiểm tra hoạt động khám chữa bệnh, dịch vụ thẩm mỹ và chăm sóc sức khỏe trên địa bàn; xử lý nghiêm các trường hợp quảng cáo không đúng quy định hoặc cung cấp dịch vụ chưa được cấp phép. Đây là động thái cần thiết, nhưng không đủ nếu người dân vẫn dễ dàng tin vào quảng cáo. Một hệ thống quản lý mạnh không thể bảo vệ những ai tự nguyện lao vào vùng nguy hiểm.
Thông điệp rõ ràng là: hiện nay, mọi liệu pháp tế bào gốc chưa được phép trong khám chữa bệnh và làm đẹp tại Việt Nam. Nếu thấy các quảng cáo về tế bào gốc, NMN, NAD+ với cam kết “có Bộ Y tế cấp phép”, người tiêu dùng nên hiểu đó là dấu hiệu đầu tiên của sự gian dối.
Người tiêu dùng cần làm gì để bảo vệ mình trước làn sóng quảng cáo “thần dược”?
Thay vì tin vào lời giới thiệu bóng bẩy, người tiêu dùng cần chủ động kiểm chứng. Sở Y tế Hà Nội khuyến cáo người dân tra cứu thông tin các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc được cấp phép trên Trang thông tin điện tử của Sở và Trang Sức khỏe Thủ đô, tại mục quản lý hành nghề y dược và mục tra cứu thông tin. Đây là bước tối thiểu để xác định một cơ sở có đủ điều kiện hoạt động hay không.
Nếu phát hiện cơ sở quảng cáo sai sự thật, quảng cáo vượt quá phạm vi chuyên môn hoặc thực hiện kỹ thuật chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép, người dân được đề nghị phản ánh tới cơ quan quản lý y tế để kịp thời kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật. Đây không chỉ là quyền, mà còn là trách nhiệm cộng đồng, nhằm ngăn chặn những liệu pháp làm đẹp không phép tiếp tục hoạt động.
Cuối cùng, hãy ghi nhớ: không có liệu pháp nào “trẻ hóa tức thì” mà lại hoàn toàn không rủi ro, nhất là khi pháp lý còn bỏ ngỏ. Khi chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng và sự cho phép của Bộ Y tế, mọi sản phẩm làm đẹp gắn mác tế bào gốc, NMN, NAD+ đều nên được xem là nguy cơ tiềm ẩn. Lựa chọn khôn ngoan là ưu tiên dịch vụ y tế hợp pháp, thay vì chạy theo trào lưu và phó mặc sức khỏe cho những lời quảng cáo thiếu trách nhiệm.
