Phản biện để chính sách đi vào thực tế
Chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà là cơ chế dự kiến của thành phố nhằm khuyến khích hộ gia đình lắp hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ điện và lưu trữ điện. Điểm đáng chú ý không chỉ là chủ trương hỗ trợ, mà là liệu các điều kiện và cách triển khai có đủ rõ để người dân cân nhắc đầu tư hay không. Sáng 11/11, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hải Phòng tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố, do Sở Công Thương tham mưu xây dựng. Đại biểu cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành nghị quyết, đồng thời tập trung góp ý vào tính khả thi, phạm vi tác động và giải pháp tổ chức thực hiện. Đây là bước cần thiết: một chính sách có mục tiêu tốt vẫn khó tạo chuyển biến nếu đối tượng thụ hưởng, mức hỗ trợ và thủ tục còn mơ hồ.

Đối tượng và mức hỗ trợ cần có căn cứ
Các đại biểu đề nghị mở rộng đối tượng hỗ trợ nhưng cũng xác định rõ nhóm ưu tiên, để nguồn lực đến đúng hộ gia đình cần khuyến khích. Họ đồng thời kiến nghị nghiên cứu mức hỗ trợ phù hợp hơn nhằm tạo động lực tham gia. Theo thông tin được nêu tại hội nghị, tỷ lệ hộ gia đình đã lắp điện mặt trời mái nhà hiện khoảng 0,5%, trong khi mục tiêu thành phố đặt ra là nâng lên 50% vào năm 2030. Khoảng cách này cho thấy chính sách không thể chỉ dựa vào mục tiêu cao; mức hỗ trợ phải có căn cứ và đủ sức khuyến khích, nhưng cũng cần phù hợp điều kiện thực tế. Vì vậy, đại biểu đề xuất bổ sung so sánh về mức hỗ trợ và phương thức triển khai tại những địa phương đã thực hiện. Đây là cơ sở để Hải Phòng cân nhắc thiết kế chính sách, thay vì đặt ra một mức chưa được giải thích rõ.

Hỗ trợ kỹ thuật giúp hộ dân quyết định sáng suốt
Hỗ trợ lắp điện mặt trời không nên chỉ được hiểu là trợ giúp để hộ gia đình lắp đặt hệ thống. Góp ý tại hội nghị nhấn mạnh cần quy định cụ thể phần tư vấn kỹ thuật ban đầu: cung cấp thông tin về điều kiện lắp đặt, mức tiêu thụ điện phù hợp với phương án đầu tư, khả năng thu hồi vốn, hiệu quả và rủi ro tiềm ẩn. Đây là những thông tin thiết thực, giúp người dân đánh giá hệ thống có phù hợp với nhu cầu sử dụng của gia đình hay không trước khi quyết định. Dự thảo cũng cần đánh giá đầy đủ hơn tác động môi trường, để lợi ích chính sách được xem xét cùng các hệ quả có thể phát sinh. Nếu nội dung hỗ trợ kỹ thuật chỉ dừng ở lời khuyến khích chung, hộ dân vẫn có thể thiếu căn cứ để lựa chọn phương án phù hợp. Làm rõ phần này sẽ khiến chính sách hữu ích hơn cả trước và sau khi lắp đặt.

Phân công rõ trách nhiệm, thủ tục mới thông suốt
Khâu thực hiện là phép thử quyết định đối với chính sách Hải Phòng. Đại biểu đề nghị thiết lập cơ chế phối hợp rõ ràng giữa các sở, ngành chuyên môn và chính quyền địa phương; đồng thời quy định trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ xã, phường, đặc khu trong tiếp nhận và giải quyết thủ tục, kiểm tra việc thực hiện, cũng như hỗ trợ hộ dân trong quá trình lắp đặt và sử dụng hệ thống. Cách phân công này cần được thể hiện cụ thể trong dự thảo, thay vì để người dân tự tìm đầu mối hoặc phải đi lại giữa nhiều cơ quan. Sau hội nghị, lãnh đạo Ủy ban MTTQ thành phố đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu, giải trình ý kiến và tiếp tục hoàn thiện đối tượng, mức hỗ trợ, tính khả thi cùng cơ chế tổ chức thực hiện. Kết luận cần rõ ràng: chính sách chỉ có thể tạo động lực khi quyền lợi, điều kiện áp dụng và trách nhiệm triển khai đều minh bạch.







