Hành trình 1.400km: du lịch thể thao như một lời tuyên ngôn cộng đồng
Du lịch thể thao Thái Lan kết hợp cổ vũ tuyển Việt Nam Bangkok là hình thức người hâm mộ tự tổ chức những chuyến đi dài ngày, di chuyển bằng đường bộ hoặc tàu hỏa trên hành trình Ninh Bình Thái Lan, vừa xem bóng đá, vừa trải nghiệm văn hóa và gắn kết cộng đồng qua các hoạt động sinh hoạt chung, từ ăn ở bình dân đến khám phá các điểm đến mới. Nhìn vào đoàn 40 cổ động viên từ phường Nam Định (Ninh Bình) vượt hơn 1.400km đến Bangkok, có thể thấy bóng đá không chỉ là trận đấu trên sân Rajamangala mà là cái cớ để một cộng đồng lâu năm cùng nhau "ra nước ngoài" theo cách rất Việt Nam: thuê xe khách 45 chỗ, chia nhau chi phí, và bàn bạc tỉ mỉ từng chặng đường. Đây là một lựa chọn mang tính tuyên ngôn: ưu tiên trải nghiệm tập thể hơn sự tiện nghi cá nhân.
Chú Sóng U80: biểu tượng của một thế hệ không chịu ngồi yên
Nếu phải chọn một gương mặt tiêu biểu cho xu hướng tour du lịch cộng đồng gắn với bóng đá, chú Sóng – 77 tuổi – là hình ảnh chạm cảm xúc nhất. Ông chuẩn bị đồ từ cả tuần trước, lần thứ hai "xuất ngoại" để cổ vũ đội tuyển, và gia đình yên tâm để ông lên đường vì đoàn có đông người, lịch trình đã quen thuộc qua nhiều năm. Theo thành viên Bùi Tiến Đạt, dù lớn tuổi nhất đoàn, sức khỏe chú vẫn ổn định, sinh hoạt và di chuyển bình thường trên hành trình hơn 1.400km. Điều đáng nói không phải chuyện "U80 đi xa" như một giai thoại, mà là việc một thế hệ cao tuổi chủ động bước vào không gian du lịch thể thao, chấp nhận hành trình đường bộ hơn 30 giờ qua cửa khẩu Nghệ An, Viêng Chăn rồi tới Bangkok, để tiếp tục sống trong cộng đồng mình yêu.
Hơn 30 giờ trên xe và tàu: trải nghiệm du lịch được thiết kế bởi chính người hâm mộ
Điểm gây ấn tượng của hành trình Ninh Bình Thái Lan này nằm ở cách đoàn tự thiết kế trải nghiệm: kết hợp xe khách 45 chỗ với tàu hỏa chặng Viêng Chăn – Bangkok, thay vì chọn đường bay ngắn hơn. Anh Đinh Đức Thắng – Phó Chủ tịch Hội cổ động viên Nam Định – giải thích đoàn muốn có trải nghiệm đa dạng trên chặng đường gần 3.000km cả đi lẫn về, coi mỗi lần sang nước ngoài là cơ hội tìm hiểu những điều thú vị. Một nửa đoàn tiếp tục đi ô tô từ Lào, nửa còn lại chọn tàu để khám phá hệ thống đường sắt Thái Lan, trước khi gặp nhau tại khách sạn cách sân Rajamangala khoảng 2km. Đây là mô hình du lịch thể thao Thái Lan do chính người đi tự lên ý tưởng, tự xử lý hậu cần, khiến chuyến đi mang bản sắc của cộng đồng hơn là một tour trọn gói vô cảm.
Tinh thần Nam Định cũ: vốn xã hội nuôi dưỡng những tour cộng đồng
Hội cổ động viên Nam Định (FC Hàn Thuyên) không phải nhóm mới thành lập, mà là một cộng đồng được xây dựng suốt hàng chục năm, đi cùng đội bóng quê nhà và đội tuyển quốc gia từ sân trong nước đến sân nước ngoài. Chính lịch sử ấy tạo ra "vốn xã hội" đủ mạnh để họ có thể lên kế hoạch thuê xe, đặt tàu, đặt phòng trong khoảng 10 ngày ngắn ngủi sau khi tuyển Việt Nam vượt qua bán kết ASEAN Cup. Thành viên hiểu tính nhau, tin nhau khi góp kinh phí và giao cho một người phụ trách truyền thông, tổ chức hành trình. Theo Vietnamnet, các thành viên từng nhiều lần đi cung đường bộ từ Ninh Bình đến Thái Lan để cổ vũ CLB Thép Xanh Nam Định và tuyển Việt Nam, nên việc lặp lại hành trình 1.400km lần này là một dạng "nghi thức" cộng đồng, hơn là một quyết định du lịch ngẫu hứng.
Khi bóng đá mở đường cho các mô hình tour du lịch cộng đồng mới
Từ câu chuyện 40 cổ động viên U80 – U30 cùng nhau vượt biên giới, có thể thấy du lịch thể thao đang mở ra biên độ mới cho người Việt: không cần chờ một công ty lữ hành thiết kế sản phẩm, cộng đồng có thể tự biến lịch thi đấu thành khung xương cho tour du lịch cộng đồng. Hành trình Ninh Bình – Nghệ An – Viêng Chăn – Bangkok là một lộ trình du lịch xuyên biên giới hoàn chỉnh, chỉ khác ở điểm nó xoay quanh một trận chung kết. Điều này đặt ra gợi ý cho ngành du lịch: thay vì coi người hâm mộ là khách lẻ, hãy nhìn họ như những nhóm có tổ chức, có lịch sử, sẵn sàng đi xa nếu được hỗ trợ thêm về thông tin và dịch vụ địa phương. Bóng đá có thể là lý do khởi đầu, nhưng thứ còn lại lâu dài chính là ký ức chung về một hành trình, được kể lại qua mỗi lần đội tuyển lên đường thi đấu.
