Một tình yêu cái đẹp, hai hành trình
Nhiếp ảnh Tây Ninh là hoạt động sáng tạo ghi lại con người, đời sống và vẻ đẹp quê hương qua góc nhìn riêng của người cầm máy, đồng thời kết nối nhiều thế hệ nghệ sĩ bằng tình yêu cái đẹp. Câu chuyện của Võ Văn Bằng, nghệ danh Duy Bằng, và Nguyễn Lê Tiến, nghệ danh Kiên Cường, cho thấy sức sống của lĩnh vực này không nằm riêng ở giải thưởng hay thiết bị, mà ở khả năng quan sát và rung động trước cuộc sống. Một người tích lũy trải nghiệm qua nhiều thập niên; người kia khởi đầu bằng chiếc điện thoại khi còn là học sinh. Hai con đường khác nhau cùng hướng đến một điều: biến khoảnh khắc đời thường thành hình ảnh có ý nghĩa. Trong bối cảnh nhiếp ảnh Tây Ninh mở rộng không gian hoạt động sau sáp nhập, sự kết nối giữa các thế hệ càng có ý nghĩa.
Duy Bằng: bền bỉ đi tìm khoảnh khắc
Võ Văn Bằng xuất thân là nhà giáo, từng giảng dạy ở Tân Trụ sau khi tốt nghiệp năm 1984. Khi chuyển ngành năm 1993, ông bước vào một chặng đường mới, để chiếc máy ảnh trở thành bạn đồng hành trên những chuyến sáng tác. Cột mốc đầu tiên đến năm 1995, khi ông đoạt Huy chương Bạc tại cuộc thi ảnh nghệ thuật khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ở Hậu Giang. Sau đó, ông gia nhập Hội Văn học Nghệ thuật Long An năm 1997 và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam năm 2000. Những tác phẩm như “Bươn chải”, “Tảo tần” và “Chuối xuất khẩu” hướng ống kính về nhịp lao động cùng những con người cần mẫn. Hơn 200 giải thưởng ở cấp tỉnh, bộ, ngành, khu vực, toàn quốc và quốc tế là dấu ấn của một hành trình sáng tác bền bỉ. Nhưng thành tựu đáng kể hơn cả là cách ông xem mỗi khuôn hình như một lựa chọn có suy nghĩ, chứ không chỉ là một cảnh đẹp được ghi lại.
Ông còn ghi dấu ở đề tài văn hóa và quê hương: “Ánh sáng văn hóa hè” giành Huy chương Vàng năm 2000, “Thiếu nữ” được công nhận là Ảnh xuất sắc toàn quốc năm 2012, còn “Đất phương Nam” được chọn là Ảnh xuất sắc toàn quốc năm 2018. Năm 2017, “Tiếng tơ lòng” đoạt giải Nhất tại Festival Đờn ca tài tử lần thứ nhất ở Bình Dương. Những tác phẩm ấy cho thấy bề rộng đề tài không làm loãng mối quan tâm của Duy Bằng: con người và đời sống vẫn là điểm tựa. Ông tham gia Ban Chấp hành Hội Văn học Nghệ thuật Long An, sau này là Tây Ninh, từ năm 2010 đến năm 2026. Năm 2020, ông được bầu vào Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, phụ trách khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2026.
Kiên Cường: khởi đầu nhỏ, tiến bước có định hướng
Nguyễn Lê Tiến sinh năm 2001 và đến với hình ảnh từ những năm tháng tuổi thơ. Năm 2017, khi học lớp 10, Tiến bắt đầu chụp ảnh bằng chiếc Samsung Galaxy J3 cha mẹ tặng. Khi nhận ra sự say mê của học trò, thầy chủ nhiệm đã bán trả góp cho Tiến chiếc máy ảnh Sony H300 mình đang sử dụng. Chi tiết ấy đáng nhớ không vì thiết bị, mà vì nó cho thấy đam mê cần được nhận ra và nâng đỡ. Các bước tiến của Tiến phản ánh quá trình học nghề từng nấc: từ điện thoại sang máy ảnh chuyên dụng, từ ghi lại điều mình thích đến chú ý hơn đến bố cục, ánh sáng và thông điệp. Năm 2024, Tiến trở thành hội viên Chi hội Nhiếp ảnh, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh.
Hiện công tác tại Báo Quân khu 7, Tiến có thêm cơ hội tiếp xúc với nhiều con người, vùng đất và câu chuyện đời sống. Môi trường báo chí cũng giúp em hiểu rõ trách nhiệm của người cầm máy: hình ảnh cần chân thực, thông tin có giá trị và tác phẩm nên góp phần lan tỏa điều tích cực. Đây là khác biệt đáng kể giữa việc chụp để lưu giữ sở thích và sáng tác có ý thức với người xem. Những bước đi đầu tiên của Kiên Cường còn mới, nhưng triển vọng nằm ở tinh thần tự học và sự nghiêm túc với nội dung, chứ không phải việc chạy theo kỹ thuật hay danh tiếng. Một gương mặt trẻ như Tiến đem đến cho nhiếp ảnh địa phương nguồn năng lượng mới, đồng thời nhắc rằng con đường sáng tác có thể bắt đầu từ những điều rất gần gũi.
Sự tiếp nối làm nên sức sống của nhiếp ảnh địa phương
Hành trình của Võ Văn Bằng và Nguyễn Lê Tiến khác nhau về tuổi nghề, trải nghiệm và điều kiện tiếp cận máy ảnh, nhưng cùng bắt đầu từ khả năng rung động trước cuộc sống. Duy Bằng cho thấy giá trị của sự bền bỉ, quan sát và tích lũy; Kiên Cường gợi mở cách một người trẻ có thể trưởng thành nhờ tự học, sự dìu dắt và môi trường nghề nghiệp. Sự tiếp nối này không có nghĩa thế hệ sau phải lặp lại cách nhìn của thế hệ trước. Điều cần được trao truyền là sự nghiêm túc với khoảnh khắc, sự tôn trọng con người trong ảnh và ý thức rằng mỗi bức hình đều kể một câu chuyện.
Khi hội viên từ nhiều địa bàn giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và cùng tham gia những chuyến sáng tác, cơ hội tiếp cận đề tài mới cũng được mở rộng. Đây là điều thiết thực với người cầm máy lẫn công chúng: trải nghiệm phong phú hơn có thể đưa đến những tác phẩm gần đời sống và đa dạng góc nhìn hơn. Nhiếp ảnh Tây Ninh sẽ phát triển bền vững nếu vừa trân trọng kinh nghiệm của nghệ sĩ gạo cội, vừa tạo điều kiện để gương mặt mới thử sức. Từ sự tiếp nối ấy, các tác phẩm có thể mang dấu ấn cá nhân mà vẫn góp phần kể câu chuyện về con người, quê hương và đất nước.
