Một tấm vé có thể mua nhiều hơn vài giờ âm nhạc
Chi tiền đi concert là lựa chọn dành ngân sách cho trải nghiệm âm nhạc trực tiếp, nơi giá trị với người hâm mộ còn nằm ở cảm xúc, ký ức và khoảnh khắc được gặp nghệ sĩ yêu thích. Mùa concert trở lại, khán giả Việt lên kế hoạch dự các đêm diễn trong nước lẫn nước ngoài; hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội gần đây khiến câu chuyện chi tiêu ấy nóng lên trên mạng xã hội.
Với một bộ phận người trẻ, mức chi đáng kể không tự động đồng nghĩa với tiêu xài thiếu suy nghĩ. Một khán giả sinh năm 1997 kể chuyến xem The Weeknd ở Singapore tiêu tốn hơn chục triệu đồng cho vé, vé máy bay khứ hồi và khách sạn, chưa tính sinh hoạt hằng ngày; anh chấp nhận khoản đó vì cơ hội có thể không đến lần thứ hai và kỷ niệm thì không dễ mua lại.
Đây là cách nhìn khác với phép tính thuần túy theo số giờ biểu diễn. Concert có thể là dấu mốc cá nhân, một mong muốn ấp ủ từ thời đi học được thực hiện khi đã trưởng thành và tự chủ hơn. Nếu khoản tiền được dành dụm trong khả năng, trải nghiệm ấy có giá trị riêng, dù người ngoài không nhất thiết cảm nhận giống người đi xem.
Giá vé concert nhìn qua hai lăng kính
Với phụ huynh, mua vé đắt, đi xa, xếp hàng nhiều giờ hay bật khóc vì ca sĩ có thể trông như sự cuồng nhiệt khó hiểu. Họ nhìn thấy số tiền có thể tiết kiệm hoặc dành cho nhu cầu gia đình; người hâm mộ lại nhìn thấy cơ hội gặp thần tượng và sống lại một phần thanh xuân. Bất đồng vì thế không chỉ là chuyện giá vé concert, mà là khác biệt trong cách định nghĩa một khoản chi có ích.
Khoảng cách ấy có bối cảnh. Nhiều cha mẹ trưởng thành trong điều kiện khiến tiết kiệm và bảo đảm cuộc sống được ưu tiên; người trẻ ngày nay có thêm cơ hội tiếp cận giải trí và xem trải nghiệm cá nhân như một phần chăm sóc đời sống tinh thần. Gen Z mê thần tượng không nhất thiết chỉ vì hào nhoáng: với một số người, nghệ sĩ là nguồn cảm hứng, ký ức thanh xuân và điểm tựa trong giai đoạn khó khăn.
Không nên lấy cảm xúc của khán giả làm bằng chứng rằng họ thiếu trách nhiệm. Nhưng cũng không phải mọi khoản chi đều ổn chỉ vì đem lại niềm vui. Câu hỏi hợp lý hơn là người mua đã cân đối thu nhập, chi phí thiết yếu, trách nhiệm với gia đình và khoản dự phòng ra sao—những điều người ngoài khó biết chỉ từ một chiếc vé.
Tranh luận BIGBANG cho thấy người lớn cũng có thể thấu hiểu
Sau các đêm diễn BIGBANG, nhiều người trưởng thành, kể cả phụ huynh, lên tiếng bênh vực người hâm mộ. Điều đó đáng chú ý bởi định kiến thường gắn văn hóa thần tượng với học sinh, sinh viên xin tiền gia đình. Trong khi đó, không ít người từng nghe BIGBANG từ thời trẻ nay đã đi làm, có thu nhập riêng và tự quyết định cách dùng tiền.
Một số ý kiến phản đối viện dẫn chuyện người trẻ than thiếu tiền nhưng vẫn mua trà sữa, đặt đồ ăn hoặc đi concert. Lo ngại về việc lập kế hoạch tài chính là có cơ sở; song nhìn một khoản chi riêng lẻ rồi kết luận người mua vô trách nhiệm là vội vàng. Người đi concert có thể đã dành dụm, vẫn bảo đảm nghĩa vụ và không dựa vào cha mẹ. Cũng cần nhớ tự do chi tiêu không có nghĩa là gạt bỏ hoàn cảnh hay những người liên quan.
Phụ huynh và concert không nhất thiết phải trở thành hai phía đối đầu. Thay vì hỏi vì sao phải khóc vì một ca sĩ, cha mẹ có thể hỏi trải nghiệm ấy có ý nghĩa gì và khoản tiền đã được chuẩn bị thế nào. Người trẻ cũng nên sẵn lòng giải thích lựa chọn của mình, nhất là khi tài chính còn gắn với gia đình. Tôn trọng cảm xúc không đồng nghĩa bỏ qua trách nhiệm; đó là điểm gặp giúp cuộc tranh luận bớt phán xét và gần với đời sống hơn.
